Bộ Công Thương hợp nhất Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng

Văn bản hợp nhất các quy định tại Thông tư số 32/2020/TT-BCT ngày 30/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng và Thông tư số 46/2026/TT-BCT ngày 28/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong lĩnh vực khí dầu mỏ hóa lỏng, có hiệu lực kể từ ngày 15/11/2026.

Quy định về phạm vi áp dụng và phân loại bồn chứa LPG

Theo QCVN 02:2020/BCT, quy chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, cung cấp, lắp đặt, sử dụng, sửa chữa, bảo dưỡng, kiểm tra, thử nghiệm và kiểm định đối với bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng (bồn chứa LPG) cố định có dung tích bằng hoặc lớn hơn 0,15 m³.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bồn chứa khí dầu mỏ hóa lỏng quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với thiết kế, chế tạo, lắp đặt và sử dụng bồn chứa LPG. (Ảnh minh họa)

Quy chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân có liên quan đến các hoạt động nêu trên đối với bồn chứa LPG.

Theo quy định về phân loại, bồn chứa LPG được chia thành ba loại gồm bồn chứa đặt nổi, bồn chứa đặt chìm và bồn chứa đắp đất.

Trong đó, bồn chứa đặt nổi là bồn chứa được đặt trên mặt đất và không lấp cát hoặc đất; bồn chứa đặt chìm là bồn chứa được đặt dưới đất và được bao phủ bằng cát hoặc đất; bồn chứa đắp đất là bồn chứa được đặt trên mặt đất và được bao phủ bằng cát hoặc đất.

Quy chuẩn cũng giải thích các thuật ngữ liên quan đến khoảng cách an toàn, đối tượng được bảo vệ, áp suất thiết kế, van đóng khẩn cấp và van hạn chế lưu lượng.

Yêu cầu kỹ thuật đối với thiết kế, chế tạo và lắp đặt bồn chứa LPG

Phần II của quy chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với bồn chứa LPG, trong đó có các nội dung về thiết kế, chế tạo, lắp đặt, hệ thống thiết bị và khoảng cách an toàn.

Theo quy định chung, bồn chứa phải được thiết kế, chế tạo, kiểm tra, thử nghiệm và ghi nhãn theo các quy định tại quy chuẩn và các quy định có liên quan.

Các thiết bị, phụ kiện làm việc trực tiếp với LPG sử dụng cho bồn chứa LPG phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tương ứng. Các bồn chứa LPG, bình, hoặc bồn đã mất nghiêm trọng hoặc không bảo đảm an toàn phải ngừng hoạt động theo quy định.

Về thiết kế, chế tạo, quy chuẩn yêu cầu bồn chứa phải được thiết kế, chế tạo phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật được viện dẫn.

Áp suất thiết kế được xác định theo yêu cầu của quy chuẩn đối với bồn chứa LPG chứa 100% propan thương phẩm ở nhiệt độ cao nhất, không nhỏ hơn 1,7 MPa. Trường hợp bồn chứa được sử dụng chỉ chứa butan, áp suất thiết kế được xác định theo tiêu chuẩn thiết kế bồn chứa butan.

Quy chuẩn cũng quy định về nhiệt độ thiết kế, cơ cấu chống không, yêu cầu về vật liệu, các cửa chui, đầu nối, lắp ráp và thiết bị phụ.

Đối với thiết bị phụ, bồn chứa phải được trang bị các thiết bị sử dụng phù hợp với LPG và điều kiện thiết kế của bồn chứa. Các thiết bị được quy định gồm van an toàn, van nhập LPG lỏng, van xuất LPG lỏng, van xuất LPG hơi, van hồi hơi LPG, van hạn chế lưu lượng, van xả đáy, thiết bị đo mức LPG lỏng, thiết bị đo nhiệt độ của LPG bên trong bồn chứa, áp kế và van đóng ngắt khẩn cấp trên đường xuất lỏng.

Về lắp đặt, quy chuẩn quy định các yêu cầu đối với vị trí lắp đặt, khoảng cách an toàn, hệ thống thiết bị và các điều kiện bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Bồn chứa LPG phải được lắp đặt tại vị trí phù hợp với các yêu cầu của quy chuẩn, không đặt trên nóc nhà, ban công, trong tầng hầm và dưới các công trình xây dựng kín.

Các bồn chứa phải được bố trí theo quy định về khoảng cách an toàn; không được bố trí chồng lên nhau. Khoảng cách giữa bồn chứa và các công trình, thiết bị xung quanh được xác định theo dung tích bồn chứa, hình thức lắp đặt và các điều kiện tương ứng.

Quy chuẩn quy định cụ thể khoảng cách an toàn giữa bồn chứa LPG và bồn chứa hydro, bồn chứa ôxy, cũng như khoảng cách an toàn giữa các bồn chứa LPG.

Đối với bồn chứa đặt chìm và bồn chứa đắp đất, quy chuẩn có các yêu cầu riêng về vị trí lắp đặt, vật liệu đắp phủ, khả năng chống ăn mòn và bảo vệ các bộ phận của bồn chứa.

Quy định về vận hành, bảo dưỡng và kiểm định kỹ thuật an toàn

Quy chuẩn quy định các yêu cầu đối với việc vận hành, phòng cháy và chữa cháy, nạp LPG vào bồn chứa, bảo dưỡng và kiểm định kỹ thuật an toàn.

Theo đó, việc vận hành bồn chứa LPG phải có quy trình vận hành, quy định an toàn và quy trình xử lý sự cố. Người trực tiếp vận hành phải được đào tạo chuyên môn, huấn luyện an toàn và huấn luyện phòng cháy, chữa cháy theo quy định.

Đối với hoạt động nạp LPG vào bồn chứa, quy chuẩn quy định khoảng cách an toàn giữa điểm nạp LPG bằng xe bồn hoặc toa bồn đường sắt với bồn chứa theo dung tích bồn chứa.

Trước khi nạp LPG, phải kiểm tra các điều kiện an toàn theo quy định. Mức nạp LPG lớn nhất không được vượt quá 90% dung tích bồn chứa.

Về bảo dưỡng, người sử dụng bồn chứa LPG có trách nhiệm bảo dưỡng và bảo đảm bồn chứa được vận hành trong điều kiện an toàn.

Việc bảo dưỡng phải được thực hiện theo chu kỳ, tối đa không quá 5 năm. Công tác bảo dưỡng phải thực hiện bởi người có chuyên môn và kinh nghiệm; nội dung bảo dưỡng phải được cập nhật vào hồ sơ lý lịch bồn chứa.

Quy chuẩn cũng quy định các yêu cầu về kiểm tra, thử nghiệm bồn chứa LPG, bao gồm thử thủy lực, thử kín, đo chiều dày bằng siêu âm, chụp ảnh bức xạ hoặc các phương pháp tương đương, kiểm tra từ và đo chiều dày lớp sơn.

Theo quy định về kiểm định kỹ thuật an toàn, bồn chứa LPG phải được kiểm định lần đầu trước khi đưa vào sử dụng, kiểm định định kỳ và kiểm định bất thường theo các trường hợp được quy định.

Chu kỳ kiểm định định kỳ gồm khám xét bên trong và bên ngoài, thử thủy lực với thời hạn tương ứng theo quy chuẩn. Trường hợp kiểm định bất thường, việc kiểm định được thực hiện khi có các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật an toàn của bồn chứa.

Quy chuẩn quy định cụ thể các bước kiểm định gồm công tác chuẩn bị, kiểm tra bên ngoài và bên trong, thử thủy lực, thử kín và kiểm tra vận hành.

Quy định về chứng nhận hợp quy và trách nhiệm thực hiện

Phần III của quy chuẩn quy định về chứng nhận hợp quy và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Theo đó, bồn chứa LPG trước khi đưa vào vận hành và sử dụng phải được công bố hợp quy phù hợp với quy định tại phần II của quy chuẩn.

Việc đánh giá sự phù hợp đối với bồn chứa LPG được thực hiện theo phương thức 8: thử nghiệm hoặc kiểm định toàn bộ sản phẩm, hàng hóa.

Việc công bố hợp quy và chỉ định tổ chức chứng nhận hợp quy đối với bồn chứa LPG được thực hiện theo các quy định của pháp luật có liên quan.

Phần IV quy định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, thử nghiệm, sở hữu và sử dụng bồn chứa LPG.

Các tổ chức, cá nhân có liên quan phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật và quy định về an toàn của quy chuẩn trong quá trình thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, thử nghiệm, sử dụng bồn chứa LPG.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu bồn chứa LPG phải thực hiện công bố hợp quy phù hợp với quy chuẩn, bảo đảm các yêu cầu an toàn trước khi đưa bồn chứa LPG theo quy định.

Đối với tổ chức, cá nhân sử dụng bồn chứa LPG, quy chuẩn quy định trách nhiệm thực hiện kiểm định kỹ thuật an toàn lần đầu, định kỳ và bất thường; tuân thủ các yêu cầu về sử dụng, bảo dưỡng và kiểm định trong quá trình vận hành.

Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy chuẩn.

Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn được viện dẫn tại quy chuẩn được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới.