Bộ Công Thương phê duyệt đề án về sàn giao dịch hàng hóa phái sinh

Theo thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, ngày 28/9/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn đã ký Quyết định số 2433/QĐ-BCT phê duyệt Đề án “Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045” (Đề án) với nhiều mục tiêu lớn.

Thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh được xây dựng theo nguyên tắc thị trường, minh bạch, an toàn. Ảnh minh họa.

Trong đó, phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam trở thành thị trường có tổ chức, vận hành minh bạch, an toàn, hiệu quả và có thanh khoản phù hợp; gắn kết chặt chẽ với thị trường hàng hóa vật chất, phục vụ chủ yếu nhu cầu phòng ngừa rủi ro giá của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Thị trường được phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bao gồm hệ thống giao dịch, thanh toán bù trừ, kho bãi, giao nhận, kiểm định chất lượng và logistics; có cơ chế quản trị rủi ro phù hợp với thông lệ quốc tế, từng bước hình thành giá tham chiếu tin cậy đối với một số hàng hóa chủ lực, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

Theo Đề án, mục tiêu cụ thể đến năm 2030, hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh thống nhất, đồng bộ toàn bộ hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế; bao quát đầy đủ các hình thức giao dịch, bảo đảm minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, giám sát thị trường và kiểm soát rủi ro.

Hoàn thiện và vận hành đồng bộ hạ tầng thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh theo hướng hiện đại, an toàn và hiệu quả, bao gồm hệ thống giao dịch, thanh toán bù trừ, kho bãi, giao nhận và hạ tầng dữ liệu thị trường. Hình thành cơ chế thanh toán bù trừ tập trung phù hợp với chuẩn mực quốc tế; nâng cao năng lực quản trị rủi ro, khả năng giám sát và cảnh báo sớm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và các giải pháp công nghệ trong quản lý, vận hành và giám sát thị trường.

Đề án cũng đặt ra mục tiêu cụ thể về phát triển sản phẩm và quy mô thị trường, trong đó phấn đấu đến năm 2030, khối lượng giao dịch trên thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh đạt khoảng 8-10 triệu hợp đồng/năm; phát triển chủ thể tham gia thị trường, phấn đấu thu hút khoảng 300 - 500 doanh nghiệp, tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu và doanh nghiệp quy mô lớn trong các ngành hàng chủ lực tham gia giao dịch nhằm phòng ngừa rủi ro biến động giá hàng hóa; qua đó nâng tỷ lệ doanh nghiệp thuộc nhóm này sử dụng công cụ phái sinh lên khoảng 20 - 30%; hội nhập quốc tế.

Định hướng đến năm 2045, phấn đấu đưa thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh Việt Nam trở thành một trong những thị trường có quy mô và mức độ kết nối cao trong khu vực Đông Nam Á; vận hành đầy đủ, hiện đại, gắn chặt với thị trường hàng hóa thực; khung pháp lý và quản trị rủi ro tiệm cận chuẩn mực quốc tế; thị trường phát triển bền vững, theo chiều sâu.

Phấn đấu hình thành 3-5 mặt hàng chủ lực của Việt Nam có vai trò tham chiếu giá trong nước và tham gia định hình giá khu vực; tăng cường kết nối và hội nhập quốc tế, thúc đẩy giao dịch liên thông và nâng cao vị thế của thị trường Việt Nam trong khu vực.

Đề án cũng đồng thời đưa ra lộ trình phát triển thị trường hàng hóa phái sinh. Theo đó, giai đoạn 2026 - 2027 xây dựng nền tảng thị trường; giai đoạn 2028 - 2030 phát triển và hoàn thiện thị trường; giai đoạn từ năm 2030 hoàn thiện, hội nhập và phát triển chiều sâu…