Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng

Ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương trả lời câu hỏi của phóng viên về phát triển điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng tại Họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 7/7/2026

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà

Trả lời câu hỏi của báo chí về cơ chế hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực cho biết Bộ Công Thương được Chính phủ giao chủ trì xây dựng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà.

Theo ông Bùi Quốc Hùng, trong quá trình xây dựng dự thảo, Bộ Công Thương đã đề xuất hai nhóm chính sách hỗ trợ. Thứ nhất là hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư từ ngân sách nhà nước, bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Thứ hai là cơ chế ưu đãi nhằm tạo điều kiện để các hộ dân đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Tuy nhiên, sau khi Bộ Công Thương trình dự thảo Quyết định, Chính phủ đã yêu cầu tổ chức lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan. Trên cơ sở tổng hợp ý kiến, Bộ Tài chính cho biết hiện nay ngân sách nhà nước chưa bố trí được nguồn để thực hiện chính sách hỗ trợ đầu tư. Đối với cơ chế tín dụng ưu đãi, vẫn còn ý kiến khác nhau về việc khoản vay sẽ do ngân hàng thương mại hay Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện.

"Chính vì vậy, đến thời điểm này, Quyết định về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà vẫn chưa được ban hành", ông Hùng cho biết.

Dù vậy, theo Phó Cục trưởng Cục Điện lực, ngày 4/7 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP quy định cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới. Nghị định 243/2026/NĐ-CP đã bổ sung một số cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, qua đó tạo cơ sở để triển khai một phần các nội dung phát triển điện mặt trời mái nhà theo các quy định hiện hành.

Ưu tiên phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng tại khu vực có phụ tải cao

Liên quan đến đề xuất của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về đầu tư bổ sung khoảng 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), ông Bùi Quốc Hùng cho biết theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, đến năm 2030 toàn hệ thống điện cần bổ sung khoảng 10.000 - 16.000 MW công suất lưu trữ năng lượng.

Trên cơ sở quy hoạch này, Bộ Công Thương đã phân bổ chỉ tiêu phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng cho các địa phương và EVN. Sau đó, EVN tiếp tục phân bổ chỉ tiêu cho các tổng công ty điện lực để tổ chức triển khai thực hiện.

Hiện nay, Tổng công ty Điện lực miền Bắc và Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội đang triển khai các dự án đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng.

Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) vừa hoàn thành lắp đặt và đưa vào vận hành 5 hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), với tổng quy mô 50MW/100MWh tại 5 trạm biến áp 110kV trên địa bàn thành phố - Ảnh: EVNHANOI

Theo tính toán cân đối của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), nhu cầu phụ tải và khả năng cung cấp điện tại khu vực miền Trung và miền Nam hiện chưa đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đầu tư hệ thống BESS. Vì vậy, trước mắt việc đầu tư tập trung chủ yếu tại miền Bắc - khu vực có phụ tải tăng cao và khả năng cung ứng điện còn nhiều áp lực.

Ông Bùi Quốc Hùng dẫn thực tế, trong đợt nắng nóng vừa qua, công suất phụ tải cực đại của miền Bắc đã vượt 30.000 MW, cho thấy nhu cầu tăng cường nguồn dự phòng và nâng cao khả năng điều tiết của hệ thống điện.

Theo ông, trong thời gian tới không chỉ EVN mà các địa phương cũng sẽ tiếp tục đầu tư phát triển các hệ thống lưu trữ năng lượng. Đồng thời, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu để BESS được vận hành như một loại hình dịch vụ phụ trợ của hệ thống điện, góp phần bảo đảm vận hành an toàn, ổn định và tăng cường khả năng dự phòng trong các thời điểm phụ tải cao.

Bên cạnh đó, hệ thống lưu trữ năng lượng cũng được quy định là yêu cầu bắt buộc đối với một số dự án điện mặt trời tập trung. Cụ thể, đối với các dự án điện mặt trời đã được xác định trong Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia và kế hoạch thực hiện quy hoạch, chủ đầu tư phải bố trí hệ thống lưu trữ với quy mô khoảng 10% công suất trong thời gian 2 giờ.

Theo Phó Cục trưởng Cục Điện lực, quy định này nhằm nâng cao khả năng hấp thụ và điều tiết nguồn điện năng lượng tái tạo, góp phần bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định khi tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo ngày càng gia tăng.