Bộ Công Thương yêu cầu tăng cường quản lý, phát triển cụm công nghiệp

Bộ Công Thương vừa ban hành Chỉ thị số 11/CT-BCT ngày 12/10/2026 về việc tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả đầu tư, phát triển cụm công nghiệp trong tình hình mới. Chỉ thị đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với chính quyền địa phương, các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và cơ quan liên quan nhằm khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong đầu tư và phát triển CCN.

Siết chặt quản lý, tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển cụm công nghiệp

Theo Bộ Công Thương, thời gian qua, công tác quản lý, đầu tư xây dựng hạ tầng và thu hút đầu tư vào CCN được các địa phương quan tâm triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động. Hệ thống pháp luật về CCN từng bước được hoàn thiện; công tác xúc tiến, thu hút đầu tư và lựa chọn doanh nghiệp làm chủ đầu tư hạ tầng cũng có những chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, tại một số địa phương, công tác rà soát, xử lý CCN còn hạn chế; dự án trong CCN chậm triển khai, chưa được xử lý kịp thời; hạ tầng một số CCN chưa đồng bộ, tiến độ đầu tư kéo dài. Công tác xử lý môi trường tuy có cải thiện nhưng chưa đạt yêu cầu, mục tiêu; tỷ lệ lấp đầy và hiệu quả sử dụng đất tại một số CCN còn thấp.

Rà soát, xử lý những tồn tại trong quản lý, đầu tư hạ tầng và thu hút đầu tư là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp.

Đáng chú ý, việc thu hút dự án đầu tư chưa gắn chặt với định hướng phát triển ngành và lợi thế của địa phương. Nhiều CCN chưa phát triển theo hướng chuyên ngành, sinh thái, công nghệ cao hoặc hỗ trợ; chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật chưa được quan tâm đúng mức; công tác theo dõi, cập nhật dữ liệu và báo cáo còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số.

Để khắc phục những tồn tại trên, Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền; bảo đảm thống nhất trong nhận thức và hành động, nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước, đồng thời tăng cường phối hợp trong quá trình tổ chức thực hiện.

Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh Nghị định số 303/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển CCN đã có hiệu lực từ ngày 15/9/2026. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ khó khăn và nâng cao hiệu quả phát triển CCN trong thời gian tới.

Địa phương tập trung hoàn thiện quy hoạch, hạ tầng và thu hút đầu tư có chọn lọc

Đối với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Công Thương yêu cầu thực hiện nghiêm công tác quản lý, phát triển CCN theo quy định tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, Nghị định số 303/2026/NĐ-CP và pháp luật liên quan; tổ chức phổ biến, quán triệt, triển khai thực hiện các quy định đến các sở, ngành, UBND cấp xã và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Cùng với đó, địa phương cần rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các chính sách hỗ trợ đầu tư từ ngân sách địa phương để xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật. Việc bố trí, sử dụng quỹ đất và xác định diện tích đất đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong CCN cũng cần được thực hiện theo đúng quy định.

Trong quá trình điều chỉnh, thực hiện quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, các địa phương phải rà soát, tích hợp, điều chỉnh phương hướng phát triển CCN, bảo đảm đầy đủ thông tin về tên gọi, địa điểm, quy mô diện tích của từng CCN theo quy định; đồng thời bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, thống nhất, không chồng lấn với các quy hoạch khác. Các CCN trong danh mục cần được bố trí đủ quỹ đất và triển khai theo tiến độ quy hoạch sau khi được phê duyệt.

Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường xúc tiến đầu tư, thu hút và lựa chọn doanh nghiệp có năng lực làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN. Bộ Công Thương định hướng các địa phương ưu tiên phát triển CCN sinh thái, CCN công nghệ cao, CCN chuyên ngành, CCN hỗ trợ và CCN làng nghề, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế các-bon thấp.

Việc thu hút đầu tư phải gắn với định hướng phát triển công nghiệp, lợi thế về nguyên liệu, lao động, hạ tầng và thị trường của từng địa phương; ưu tiên dự án có công nghệ cao, công nghệ sạch, giá trị gia tăng cao, tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thân thiện với môi trường và có khả năng liên kết chuỗi.

Hệ thống xử lý nước thải là hạ tầng thiết yếu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại các khu, cụm công nghiệp.

Về đầu tư hạ tầng, Chỉ thị yêu cầu chủ đầu tư tập trung nguồn lực xây dựng đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật CCN, trong đó chú trọng đầu tư công trình thu gom, xử lý nước thải đạt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm 100% CCN có nước thải được xử lý đạt quy chuẩn môi trường trong giai đoạn 2026-2030, theo Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, các địa phương phải thường xuyên rà soát, có biện pháp xử lý dứt điểm các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng CCN chậm tiến độ, không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường hoặc vi phạm pháp luật. Đồng thời, cần xem xét, xử lý các đơn vị nhà nước được giao làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng CCN không phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và quy định liên quan.

Đặc biệt, việc xử lý dứt điểm các CCN hình thành trước Quyết định số 105/2009/QĐ-TTg, nếu có, phải thực hiện theo quy định tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 303/2026/NĐ-CP, với thời hạn hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Bên cạnh đó, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các quy định liên quan; thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về CCN theo quy định.

Bộ Công Thương tăng cường hướng dẫn, giám sát và hoàn thiện cơ chế quản lý

Đối với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, Chỉ thị giao Cục Công nghiệp thực hiện tốt nhiệm vụ cơ quan tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về CCN trên phạm vi cả nước theo quy định tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 303/2026/NĐ-CP.

Cục Công nghiệp có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tập huấn, phổ biến, hướng dẫn cho các Sở Công Thương, cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan về Nghị định số 303/2026/NĐ-CP cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương yêu cầu hoàn thành xây dựng Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 14/2024/TT-BCT quy định chế độ báo cáo định kỳ về CCN, cơ sở dữ liệu CCN cả nước và một số mẫu văn bản về quản lý, phát triển CCN, báo cáo lãnh đạo Bộ xem xét, ban hành trong tháng 10/2026. Đồng thời, khẩn trương nghiên cứu, xây dựng Thông tư hướng dẫn tiêu chí đánh giá, công nhận CCN sinh thái để các địa phương, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan áp dụng thống nhất.

Phát triển hạ tầng đồng bộ, thu hút đầu tư có chọn lọc là yêu cầu trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp.

Cục Công nghiệp cũng được giao chủ trì xác định yêu cầu nghiệp vụ, quy trình quản lý, phạm vi và các chỉ tiêu thông tin, dữ liệu của cơ sở dữ liệu CCN cả nước; phối hợp với Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số cùng các cơ quan liên quan xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu. Công tác theo dõi, kiểm tra, khảo sát, đánh giá việc triển khai thực hiện Nghị định số 32/2024/NĐ-CP và Nghị định số 303/2026/NĐ-CP tại địa phương cần được tăng cường để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và đề xuất xử lý các tồn tại, khuyết điểm, vi phạm trong quản lý, phát triển CCN.

Đối với Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Bộ yêu cầu chủ trì về giải pháp kỹ thuật, phối hợp chặt chẽ với Cục Công nghiệp và các đơn vị liên quan xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu CCN cả nước, hoàn thành trong giai đoạn 2026-2027; đồng thời phối hợp xử lý các vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính thành lập, mở rộng CCN trên Cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Công Thương.

Văn phòng Bộ, Vụ Pháp chế, Vụ Kế hoạch - Tài chính, Vụ Tổ chức cán bộ và các đơn vị liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Cục Công nghiệp, hướng dẫn, cho ý kiến đối với các đề xuất, kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của địa phương, cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai thực hiện.

Chỉ thị số 11/CT-BCT yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các cơ quan, đơn vị có liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện; kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc về Bộ Công Thương (qua Cục Công nghiệp) để tổng hợp, phối hợp giải quyết.

Với việc phân định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ và tiến độ thực hiện, Chỉ thị hướng tới tạo chuyển biến thực chất trong công tác quản lý, đầu tư và phát triển cụm công nghiệp; góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, tăng cường bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển công nghiệp địa phương theo hướng hiệu quả, bền vững.

Chỉ thị số 11/CT-BCT xem tại đây.