Bộ GD-ĐT nói về hướng sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập

Phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có

Bộ GD-ĐT cho hay, qua tổng hợp, đánh giá báo cáo từ địa phương, Bộ nhận thấy nhiều trường còn có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của đơn vị hành chính mới, còn nhiều dư địa để tiếp tục thực hiện sắp xếp các trường học.

Theo đó, hướng dẫn của Bộ đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường, lớp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; gắn sắp xếp cơ sở giáo dục với tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ, “giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”; thực hiện thí điểm mô hình một trường chính, có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất các đầu mối quản lý để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn.

Về nguyên tắc thực hiện, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với các trường phổ thông đại trà. Ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau. Bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có tối thiểu 1 trường mầm non, 1 trường phổ thông.

Mục tiêu Bộ GD-ĐT đề ra là đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở công lập hiện có.

Thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục tinh gọn đầu mối quản lý gắn với cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.

Giữ ổn định quy mô học sinh ở các điểm trường, phân hiệu, sắp xếp, điều phối hiệu quả đội ngũ nhà giáo để nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả đầu tư nâng cao chất lượng dạy và học.

Học sinh một trường phổ thông công lập tại Hà Nội. Ảnh: Thanh Hùng.

Về lộ trình, từ ngày 1/7/2026, các tỉnh, thành thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.

Trước ngày 30/8/2026, các tỉnh, thành hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Trước ngày 30/12/2026: Đánh giá toàn diện các đối tượng tác động, rút kinh nghiệm giai đoạn 1 (thí điểm); hình thành mô hình quản lý; đề ra giải pháp để triển khai giai đoạn tiếp theo.

Từ ngày 30/3/2027: Từ kết quả triển khai giai đoạn 1 (thí điểm), tiếp tục thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý.

- Trước ngày 30/4/2027: Hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây bất cứ ảnh hưởng nào đến hoạt động chuyên môn dạy và học tại các điểm trường.

Cơ cấu lại mạng lưới trường lớp, thí điểm mô hình trường học quy mô lớn

Bộ GD-ĐT hướng dẫn các tỉnh, thành sắp xếp, cơ cấu lại các trường học theo hướng mở rộng quy mô và tăng cường năng lực quản trị.

Cụ thể, tại các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế: Tập trung phát triển các cơ sở giáo dục quy mô lớn, đạt hoặc vượt số lớp tối đa theo quy định hiện hành nếu bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, năng lực quản lý (Bộ GD-ĐT sẽ sửa các quy định không phù hợp với thực tiễn giai đoạn mới).

Tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo: Sắp xếp linh hoạt, phù hợp thực tiễn, phát triển mô hình trường phổ thông nhiều cấp học.

Ưu tiên nguồn lực đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng số đối với các trường trong diện thực hiện sắp xếp để kết nối liên thông giữa trường chính với các phân hiệu, điểm trường.

Học sinh một trường tiểu học ở Hà Nội. Ảnh: Thanh Hùng.

Các mô hình thí điểm giai đoạn 1 (vận hành từ 1/7/2026) gồm:

- Mô hình 1 - Trường một cấp học quy mô lớn (hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu: Cấu trúc gồm 1 trường chính có các phân hiệu, điểm trường. Cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, 1 bộ phận hành chính – nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với phân hiệu, điểm trưởng để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.

- Mô hình 2 - Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn: Được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau; cấu trúc gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học. Cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính – nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với cấp học, phân hiệu, điểm trường để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.

Cơ cấu lại đội ngũ nhân sự

Hướng dẫn của Bộ GD-ĐT đề nghị các địa phương cơ cấu lại để lựa chọn nhân sự đủ năng lực, kinh nghiệm, trình độ, phù hợp cho các vị trí lãnh đạo, quản lý nhà trường; phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu.

Đồng thời, cần xây dựng phương án bố trí, sắp xếp cụ thể hoặc giải quyết chế độ chính sách cho đội ngũ dôi dư sau sáp nhập (chuyển làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã, luân chuyển làm giáo viên hoặc giải quyết nghỉ theo chế độ phù hợp năng lực, nguyện vọng và yêu cầu công việc).

Cùng đó, xây dựng lộ trình, kế hoạch bảo lưu chế độ, phụ cấp đối với cán bộ quản lý bị ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy theo quy định hiện hành và chính sách đặc thù của địa phương.