Bộ GD-ĐT nói về tiến độ thi công, xây dựng các trường nội trú biên giới

Trao đổi với VietNamNet, ông Phạm Văn Sinh, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ GD-ĐT) cho hay, tính đến đến ngày 20/10, trong 22 tỉnh, thành phố có 248 xã biên giới đất liền, có 229 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 229 xã, phường đã được xác định danh mục đầu tư và triển khai. 19 xã còn lại gồm 16 xã, phường địa phương không đề xuất (Quảng Ninh - 3, An Giang - 5, Đồng Nai - 8 do có điều kiện địa lý thuận lợi hoặc không có nhu cầu) và 3 xã cần đánh giá thêm sự cần thiết. 

Trong 229 trường, có 108 trường giai đoạn 1 (khởi công năm 2025, tại 19 tỉnh, thành phố) và 121 trường giai đoạn 2 (khởi công năm 2026, tại 17 tỉnh, thành phố).

Giai đoạn 1: 9/108 trường nội trú liên cấp sử dụng ngân sách địa phương, các nguồn vốn khác

Theo ông Sinh, trong số 108 trường có 99 trường tại 18 tỉnh, thành phố sử dụng vốn ngân sách trung ương và 9 trường tại 4 địa phương (Quảng Ninh - 6; Điện Biên - 1; Lai Châu - 1; Cao Bằng - 1) sử dụng ngân sách địa phương và nguồn vốn huy động khác. Các trường này đã tổ chức khai giảng vào ngày 5/9. 

Cũng theo ông Sinh, đến ngày 20/10 đã có 42/108 trường tại 14 tỉnh, thành phố hoàn thành 100% hạng mục, đang hoạt động đầy đủ công năng, phục vụ tốt năm học 2026-2027; 66/108 trường tại 16 tỉnh, thành phố chưa hoàn thành 100% hạng mục, vừa tổ chức dạy học, nuôi dưỡng học sinh vừa thi công nốt những hạng mục công trình phụ trợ.

Trong những trường chưa hoàn thành 100% hạng mục, có 2 trường thuộc 2 tỉnh có khối lượng thấp nhất 60 - 69% (Trường Đồng Tâm - Quảng Ninh, đạt 60%; Trường Dào San - Lai Châu, đạt 69%); 2 trường thuộc 2 tỉnh đạt 75-79% (Sơn La - Trường Lóng Sập đạt 78,5%, Tuyên Quang - Trường Xín Mần đạt 75%); 62 trường còn lại thuộc 14 tỉnh, thành phố đạt 80-99%.

Đối với các trường tiến độ hoàn thành chậm nhất, Trường Đồng Tâm là dự án nâng cấp, mở rộng mặt bằng để xây nhà tập đa năng, khu giáo dục thể chất và kè chắn đất nên ít ảnh hưởng sinh hoạt, học tập; Trường Dào San gặp khó khăn đặc biệt do nền địa chất phức tạp, trượt lở ta luy, phải điều chỉnh phương án các hạng mục.

Giai đoạn 2: Tiến độ hoàn thành các trường nội trú liên cấp từ 30% trở lên

Ông Sinh cho hay, có 121 trường giai đoạn 2 tại 17 tỉnh, thành phố đã khởi công, động thổ ngày 19/3/2026. 

Theo báo cáo của 12/17 tỉnh, thành phố với 69 trường, có 63/69 trường có tỷ lệ hoàn thành đến 30%. Các hoạt động chủ yếu đang triển khai gồm: san nền, san gạt, đào đắp mặt bằng, bơm cát san lấp mặt bằng, thi công đường công vụ và hệ thống thoát nước (Lào Cai, Nghệ An, Lai Châu, Đồng Tháp, An Giang); đào hố móng, gia công, lắp dựng cốt thép và đổ bê tông móng các khối nhà (Tuyên Quang, Lai Châu, Điện Biên, Huế, Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Lâm Đồng); ép cọc đại trà (Hà Tĩnh, Đồng Tháp, An Giang); thi công cột, dầm sàn các khối nhà (Lâm Đồng, Đồng Tháp, An Giang); lắp đặt trạm biến áp, hoàn thiện thủ tục đấu nối điện (Điện Biên, Quảng Ngãi).

Có 4/69 trường (Tuyên Quang 2 trường; Lai Châu 2 trường) có tỷ lệ hoàn thành từ 30% đến 50%. Các hoạt động chủ yếu đang triển khai gồm: thi công móng, khung nhà và kết cấu khung các hạng mục chính (Tuyên Quang); đổ bê tông sàn mái, lắp dựng ván khuôn, cốt thép dầm sàn, xây tường, trát tường, thi công điện âm tường các khối nhà học tập, nội trú, bếp ăn, công vụ (Lai Châu).

Có 2/69 trường (đều ở Tuyên Quang gồm Trường Bạch Đích và Trường Cán Tỷ) có tỷ lệ hoàn thành từ 51% trở lên. Các hoạt động chủ yếu đang triển khai gồm thi công kết cấu khung và hoàn thiện các hạng mục chính.

Trường Phổ thông nội trú TH&THCS xã Dục Nông (Quảng Ngãi) góp phần tạo nên diện mạo mới ở khu vực biên giới. Ảnh: Ngọc Chí

Đại diện Bộ GD-ĐT cho hay, qua tổng hợp báo cáo của các địa phương, tiến độ triển khai các dự án giai đoạn 1 và giai đoạn 2 chịu ảnh hưởng bởi thời tiết mưa kéo dài, mưa bão; điều kiện địa hình, địa chất phức tạp, nguy cơ sạt lở; khó khăn trong vận chuyển và cung ứng vật liệu, đất đắp; thiếu nhân công, nhất là lao động có tay nghề. Một số công trình còn vướng giải phóng mặt bằng, thiếu điện, nước phục vụ thi công hoặc phải bổ sung, điều chỉnh nội dung đầu tư, quy hoạch, biện pháp kỹ thuật trong quá trình thực hiện. 

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Giang Thành là một trong số 3 trường vùng biên của tỉnh An Giang vừa được đầu tư xây dựng mới và đưa vào sử dụng. Ảnh: TĐ

Bên cạnh đó, theo ông Sinh, đối với các trường giai đoạn 2, một số địa phương còn có khó khăn đặc thù về cân đối tổng mức đầu tư, nguồn vốn, kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và thủ tục chuẩn bị, thẩm định, phê duyệt dự án, ảnh hưởng đến tiến độ tổ chức thi công và hoàn thành công trình. 

Ông Sinh cho biết, Bộ GD-ĐT cũng kiến nghị, với những trường khởi công giai đoạn 1, các địa phương tập trung cao độ mọi nguồn lực để hoàn thành dứt điểm toàn bộ các hạng mục công trình, không để tình trạng kéo dài như hiện nay làm tăng nguy có mất an toàn trong trường học, có thể dẫn đến phát sinh chi phí đầu tư xây dựng.

Bộ cũng đề nghị các địa phương không điều chỉnh dự án làm phát sinh thêm hạng mục công trình không thiết yếu, gây lãng phí.

Các địa phương cũng cần tập trung lập hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. 

Đối với những trường khởi công giai đoạn 2, các địa phương cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thi công đối với các dự án đang triển khai, để hoàn thành trong thời gian sớm nhất nhằm có nhiều thời gian cho công tác chuẩn bị vận hành, hoạt động của nhà trường trước thềm năm học 2027-2028.

Đối với những dự án vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, địa phương cần khẩn trương hoàn thành phê duyệt dự án, giao chủ đầu tư, lựa chọn nhà thầu để triển khai thi công xây dựng trong thời gian sớm nhất. 

Các địa phương cần sử dụng ngân sách nhà nước có hiệu quả; tiếp tục rà soát, điều chỉnh dự án (nếu cần) bảo đảm tiết kiệm, tránh thất thoát lãng phí; tuyệt đối không điều chỉnh tăng thêm những hạng mục không thiết yếu làm tăng tổng mức đầu tư.