Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về Đề ngữ văn và việc chấm thi trung học phổ thông?

Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng - Trưởng Ban Chỉ đạo cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chủ trì Họp báo.

An toàn, nghiêm túc, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có tổng số thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi là 1.223.776 thí sinh, tăng 61.642 so với năm 2025. Số thí sinh dự thi là 1.213. 695 thí sinh, chiếm 99,18% tổng số thí sinh đăng ký dự thi.

Tổng số điểm thi trên cả nước là 2.478 điểm với 54.4097 phòng thi. Các điểm thi đặt tại địa phương nơi thí sinh theo học đã giúp thí sinh không phải di chuyển xa, không phải lo chỗ ăn ở, tạo tâm thế bình tĩnh, tự tin hơn khi làm bài, đồng thời không gây áp lực về giao thông tại các đô thị lớn.

Theo Bộ GDĐT, kết thúc hai ngày thi, có 74 thí sinh bị đình chỉ thi, trong đó có 5 thí sinh sử dụng tài liệu và 69 thí sinh mang điện thoại di động vào phòng thi (năm 2025 có 41 thí sinh vi phạm Quy chế thi, trong đó có 39 thí sinh mang điện thoại vào phòng thi). Đến thời điểm hiện tại, trên phạm vi toàn quốc chưa ghi nhận hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức.

Thông tin tại Họp báo về công tác tổ chức thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 chiều 12/6, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Lê Mỹ Phong cho biết: Theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia và xã hội, đề các bài thi/môn thi bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, theo đúng cấu trúc định dạng đề thi đã được công bố, có sự phân hóa phù hợp, bảo đảm cho các mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp THPT, đánh giá chất lượng dạy, học ở các nhà trường và các địa phương và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục; cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các trường sử dụng trong tuyển sinh.

Kỳ thi tiếp tục thực hiện phương châm “4 đúng, 3 không, 2 tăng cường” và “6 rõ”; phương án tổ chức thi gọn nhẹ, giảm áp lực, giảm tốn kém, bảo đảm độ tin cậy theo đúng chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và quy định của pháp luật. Bộ GDĐT đã phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ để áp dụng phương thức vận chuyển đề thi qua Hệ thống của Ban Cơ yếu Chính phủ bảo đảm an toàn bảo mật theo đúng quy định. Công tác in sao đề, vận chuyển, bảo quản đề thi bảo đảm theo đúng yêu cầu của Quy chế thi.

Bên cạnh đó, Bộ GDĐT đã đánh giá tiềm ẩn về việc sử dụng công nghệ cao để gian lận, từ đó phối hợp với Bộ Công an và các địa phương triển khai tốt công tác tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho giáo viên, giám thị và những người tham gia tổ chức thi cách thức phát hiện, xử lý thí sinh sử dụng thiết bị công nghệ cao, AI để gian lận; quán triệt, phổ biến để 100% thí sinh nắm được quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi qua việc ký cam kết, dán poster cảnh báo đề thi là bí mật nhà nước độ tối mật, các thiết bị không được mang vào phòng thi để thí sinh không tiết lộ đề thi trong thời gian làm bài dưới mọi hình thức.

Đặc biệt, nhiều Hội đồng thi đã sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay, bảo đảm an toàn cho Kỳ thi; các thí sinh đã được kiểm tra tại các điểm thi này đều không vi phạm Quy chế do sử dụng điện thoại di động hoặc thiết bị công nghệ cao. Quá trình triển khai không ảnh hưởng đến thời gian làm bài và không gây áp lực cho thí sinh, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của thí sinh, phụ huynh và dư luận. Các trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động trong phòng thi đã được phát hiện, xử lý theo quy định.

Môn Ngữ văn: Đề mở đương nhiên đáp án phải mở, tôn trọng quan điểm của thí sinh

Tại Họp báo, các phóng viên đã đặt câu hỏi liên quan đến việc ngay sau buổi thi đầu tiên môn Ngữ văn, thí sinh và phụ huynh đã có những quan điểm, ý kiến khác nhau về câu hỏi nghị luận, nhất là việc đảm bảo tính công bằng cho thí sinh ở các khu vực, vùng miền khác nhau. Trả lời nội dung này, GS,TS. Nguyễn Ngọc Hà - Phó Cục trưởng Cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT - cho biết, công tác đề thi luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ GDĐT và Ban Chỉ đạo Kỳ thi chú trọng, nghiên cứu kỹ.

Đối với đề thi môn Ngữ văn - môn thi tự luận duy nhất trong Kỳ thi - nội dung đã được nghiên cứu, thảo luận kỹ, tham khảo ý kiến chuyên gia và tra soát từ điển. Câu hỏi nghị luận (2 điểm) là câu hỏi mang tính phân loại học sinh và là điểm mới so với Kỳ thi năm 2025 (câu nghị luận 4 điểm). Câu hỏi có dữ liệu rõ ràng, đầy đủ, nhằm kiểm tra năng lực hiểu biết, khả năng phân tích và tư duy lập luận của học sinh trước các vấn đề thực tiễn, không yêu cầu thí sinh ghi nhớ máy móc các thông tin chi tiết như tiểu sử hay những phát minh cụ thể của các nhân vật được nhắc đến.

Nội dung “Steve Jobs Việt Nam” được đặt trong ngoặc kép sử dụng như một phép ẩn dụ. Đây cũng là một nội dung được đưa vào để kiểm tra, đánh giá năng lực của thí sinh - GS,TS. Nguyễn Ngọc Hà thông tin.

Thông tin thêm về nội dung này, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, đề thi phải bám sát chương trình, đồng thời đánh giá đúng năng lực, phẩm chất của học sinh. Đến thời điểm này, Bộ GDĐT đã tiếp nhận thông tin từ các chuyên gia, giáo viên, báo chí, nhưng cần chờ kết quả chấm thi và phổ điểm mới có thể đánh giá một cách đầy đủ, khách quan về độ khó, dễ của đề. Việc đánh giá chất lượng đề thi phải dựa trên đầy đủ các khâu trong quy trình, từ chấm thi, chấm thẩm định đến phân tích kết quả.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, mục tiêu của giáo dục là hướng tới đào tạo những con người có kiến thức, phẩm chất, kỹ năng và sự tự tin, tạo cơ hội cho mỗi cá nhân thể hiện quan điểm trong một khuôn khổ nhất định. Đề thi có tính phân hóa sẽ giúp phản ánh đúng năng lực của thí sinh, đã tính đến yếu tố vùng miền. Việc ra đề mang tính phân hóa sẽ có tác động thúc đẩy quá trình đổi mới dạy và học một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Nguyên tắc làm việc của Bộ GDĐT là luôn lắng nghe nghiêm túc, đầy đủ và khách quan, nhưng việc xử lý thông tin phải dựa trên quan điểm và nguyên tắc trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Giáo dục và đào tạo có tác động xã hội rất lớn, mọi quy trình từ chấm thi, họp hội đồng thẩm định đến khi ban hành kết quả chính thức đều phải được thực hiện thận trọng.

Để đảm bảo tính khách quan, công bằng trong chấm thi tự luận, Bộ đã tập huấn và yêu cầu tất cả các tỉnh thành phải cập nhật, báo cáo tiến độ và kết quả chấm thi theo từng buổi nhằm giải quyết triệt để các vấn đề phát sinh, tránh tình trạng dồn tích đến cuối kỳ thi mới xử lý, gây khó khăn cho công tác khắc phục. Đồng thời, Bộ GDĐT đã ra quyết định thành lập các đoàn chấm thẩm tra và sẽ tiến hành kiểm tra đột xuất các Hội đồng chấm thi trên cả nước. Giải pháp này nhằm hướng tới mục tiêu đảm bảo quyền lợi chính đáng và sự công bằng cho mọi thí sinh - lãnh đạo Bộ GDĐT thông tin thêm.

Khẳng định sự quan tâm đối với giáo dục và thành công của chính quyền địa phương hai cấp

Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, Kỳ thi năm nay diễn ra trong bối cảnh có nhiều điểm mới: Quy mô lớn chưa từng có với hơn 1,2 triệu thí sinh trên toàn quốc đăng ký dự thi; Kỳ thi diễn ra trong bối cảnh các địa phương vận hành chính quyền hai cấp, nhiều tỉnh, thành phố có địa bàn rộng, số lượng thí sinh tăng cao, gây áp lực lên công tác tổ chức Kỳ thi; nguy cơ sử dụng công nghệ cao để gian lận… Tuy nhiên, đến thời điểm này, Kỳ thi đã diễn ra an toàn, không có một sự cố lớn nào xảy ra, không lộ lọt đề thi.

Kết quả này cho thấy sự thành công lớn trong công tác quản lý của chính quyền địa phương hai cấp, cũng như sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, ngành, địa phương, tổ chức, đoàn, hội và sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị. Đây chính là tinh thần của Nghị quyết số 71-NQTW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Thời gian tới, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn và tăng cường kiểm tra, giám sát bảo đảm thực hiện tốt các khâu chấm thi, đối sánh dữ liệu điểm thi, công bố kết quả thi, phúc khảo bài thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT cho thí sinh và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026. Thực hiện phân tích kết quả thi của các thí sinh để có cơ sở đánh giá về chất lượng của đề thi, kỳ thi, công tác dạy học trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó, thực hiện phân tích điểm hiệu chỉnh giữa các môn thi để phục vụ công tác đánh giá kết quả thi của các môn trong kỳ thi theo quy định tại khoản 9 Điều 59 của Quy chế thi. Đây là một trong những yêu cầu mới đối với công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025. Ngoài việc bảo đảm công bằng trong công tác tuyển sinh, đối với việc dạy và học ở địa phương, điểm hiệu chỉnh cho phép đánh giá khách quan mức độ tiến bộ của từng môn với nhau khi so sánh điểm trung bình thi tốt nghiệp các môn khác nhau trong cùng địa phương.

Bộ GDĐT cũng sẽ tiếp tục, tăng cường chỉ đạo đổi mới cách dạy, cách học, cách kiểm tra, đánh giá quá trình học của học sinh bao gồm cả kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ theo hướng tích hợp liên môn và gắn với thực tế, giúp học sinh tiếp tục làm quen với việc đánh giá theo định hướng năng lực. Tổ chức đánh giá toàn diện, rút kinh nghiệm về tổ chức Kỳ thi theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Bộ GDĐT đề nghị các tỉnh, thành phố thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc quy trình chấm thi tự luận, chấm thi trắc nghiệm và phúc khảo bài thi bảo đảm đúng Quy chế thi và hướng dẫn của Bộ GDĐT. Bảo đảm hạ tầng công nghệ thông tin cho việc chuẩn bị, công bố kết quả thi vào hồi 8h ngày 01/7. Triển khai xét công nhận tốt nghiệp THPT cho thí sinh bảo đảm đúng quy chế.

Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn các nhà trường đổi mới cách dạy, cách học, cách kiểm tra, đánh giá quá trình học của học sinh bao gồm cả kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ theo định hướng gắn với thực tế, thực tiễn, tích hợp liên môn, “học để làm thay vì chỉ để biết”, giúp học sinh tiếp tục làm quen với việc đánh giá theo định hướng năng lực./.