Bỏ làn dừng khẩn cấp trên Vành đai 3 Hà Nội: Cần phương án phù hợp

Áp lực giao thông lớn

Tuyến đường Vành đai 3 trên cao và cầu Thanh Trì từ lâu đã trở thành một trong những trục giao thông huyết mạch quan trọng nhất của Thủ đô Hà Nội, đảm nhận vai trò kết nối nội đô với các tuyến cao tốc, quốc lộ trọng điểm.

Thế nhưng, sự gia tăng nhanh chóng của các phương tiện giao thông đã khiến tuyến đường này rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng.

Theo Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), vào các khung giờ và ngày cao điểm, lưu lượng phương tiện qua khu vực này đạt khoảng 122.606 xe/ngày đêm, vượt gấp gần 8,1 lần so với năng lực thiết kế ban đầu.

Áp lực phương tiện quá lớn không chỉ khiến tình trạng ùn tắc giao thông diễn biến phức tạp, kéo dài thường xuyên mà còn gây khó khăn không nhỏ cho công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông cũng như việc xử lý các sự cố phát sinh trên tuyến.

Trước thực tế này, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) đã đề nghị Sở Xây dựng TP Hà Nội chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu phương án điều chỉnh lại việc tổ chức giao thông.

Theo đề xuất, tuyến đường sẽ được nghiên cứu tổ chức thành 3 làn xe chạy mỗi chiều thay vì 2 làn như hiện nay và sẽ không bố trí làn dừng xe khẩn cấp. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ tiến hành kẻ lại vạch sơn, lắp đặt hệ thống biển báo, phân làn lại toàn tuyến và nghiên cứu hạ tốc độ khai thác để các phương tiện lưu thông đảm bảo an toàn, qua đó tận dụng tối đa mặt đường hiện hữu nhằm hạ nhiệt ùn tắc.

Trên thực tế, tình trạng xe đi vào làn khẩn cấp tại Vành đai 3 trên cao đang là một trong những nguyên nhân chính gây ùn tắc cho tuyến đường này. Nhiều xe cố tình đi lấn làn, vượt lên, rồi khi thấy lực lượng chức năng, hoặc đến lối lên xuống, lại cắt mặt cả dòng phương tiện để chen về đúng làn đường.

Anh Phùng Anh Đức (phường Hà Đông, Hà Nội) bày tỏ băn khoăn và cho rằng, việc xóa bỏ hoàn toàn làn dừng khẩn cấp sẽ đẩy công tác cứu hộ, điều tiết giao thông vào thế khó mỗi khi xảy ra sự cố .

Theo anh Đức, cơ quan chức năng chỉ nên áp dụng cơ chế linh hoạt để cho phép phương tiện tạm thời di chuyển vào làn khẩn cấp để "hạ nhiệt" ùn tắc trong những khung giờ cao điểm cục bộ .

"Điều quan trọng nhất là phải siết chặt quy định. Lực lượng chức năng cần phạt nguội thật nghiêm các trường hợp cố tình lấn làn khi chưa có lệnh xả trạm hoặc xả làn, có như vậy mới đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và sự công bằng cho những tài xế chấp hành đúng quy định", anh Đức nhấn mạnh.

Cần xử lý nghiêm những phương tiện cố tình đi vào làn dừng khẩn cấp.

Rủi ro va chạm liên hoàn

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, bài toán ùn tắc không thể chỉ nhìn đơn thuần vào số lượng làn xe tăng thêm mà phải tính toán kỹ lưỡng khả năng ứng phó khi phương tiện gặp sự cố.

Về mặt nguyên tắc kỹ thuật, làn dừng khẩn cấp được thiết kế để các xe bị hỏng hóc hoặc gặp tình huống đột xuất tấp vào, nên không nên chuyển đổi thành làn xe chạy bình thường.

“Khi bỏ đi khoảng không gian này, phương tiện gặp sự cố kỹ thuật sẽ buộc phải dừng ngay trên làn đường xe đang chạy. Điều này buộc các xe di chuyển phía sau phải phanh gấp, đánh lái đột ngột hoặc chuyển làn khẩn cấp ở tốc độ cao, từ đó nguy cơ va chạm liên hoàn và ùn tắc dây chuyền sẽ tăng lên đáng kể, đặc biệt là vào ban đêm khi tầm nhìn bị hạn chế.

Việc tận dụng toàn bộ mặt bằng phục vụ lưu thông thông thường mà không có giải pháp thay thế cho không gian xử lý sự cố có thể phát sinh thêm nhiều rủi ro mất an toàn nghiêm trọng”, ông Quyền cho biết.

Theo TS. Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, việc nghiên cứu bỏ làn dừng khẩn cấp có thể xem xét trong điều kiện hiện tại, nhưng điều kiện tiên quyết là phải xây dựng được phương án phản ứng nhanh khi xảy ra sự cố.

Cụ thể, khi có sự cố tai nạn hoặc xe hỏng, lực lượng chức năng cần linh hoạt tổ chức lại dòng xe, chủ động gom từ 3 làn xe thành 2 làn để tạo ngay một làn trống tạm thời cho các phương tiện cứu hộ tiếp cận hiện trường.

Nhiều ý kiến cho rằng, bài toán giao thông Vành đai 3 phải được đặt trong tổng thể mạng lưới giao thông chung của thành phố. Nếu chỉ tăng thêm làn xe trên cầu và đường trên cao nhưng các điểm kết nối, nút giao hoặc đường dẫn xuống bên dưới vẫn bị nghẽn thì ùn tắc sẽ chỉ "chuyển chỗ" từ vị trí này sang vị trí khác.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ nhất vẫn là đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện tuyến Vành đai 4 nhằm phân luồng, giải tỏa phương tiện từ xa, giảm bớt lưu lượng xe dồn vào Vành đai 3, kết hợp với cơ chế vận hành giao thông thông minh và linh hoạt.