Bỏ quên quá khứ trần trụi, đen tối của Michael Jackson

Đổ xô ra rạp sống lại ký ức đẹp về vua nhạc pop

Giữa mùa phim quốc tế sôi động cuối tháng 4, cái tên gây chú ý nhất không phải siêu anh hùng hay thương hiệu hành động đình đám, mà là biểu tượng âm nhạc đã qua đời gần hai thập kỷ.

Michael - bộ phim tiểu sử về Michael Jackson đang tạo nên cơn sốt phòng vé toàn cầu, đồng thời kéo theo làn sóng tranh luận dữ dội về cách Hollywood kể lại cuộc đời của nhân vật nhiều hào quang nhưng chất chứa vô số góc tối.

Ngay trong những ngày đầu phát hành, phim tăng tốc mạnh tại nhiều thị trường. Doanh thu quốc tế mở màn khả quan, giúp tổng số tiền thu về toàn cầu nhanh chóng vượt mốc 30 triệu USD sau 3 ngày ra rạp. Tại Bắc Mỹ, giới chuyên môn đánh giá tác phẩm có màn ra quân ấn tượng khi được xếp lịch chiếu rộng khắp, thu hút lượng khán giả lớn ở nhóm yêu âm nhạc lẫn người tò mò trước di sản Michael Jackson.

Ở châu Âu, sức nóng của phim càng rõ rệt. Nhiều cụm rạp tại Paris, Lyon hay Marseille ghi nhận rạp chiếu kín ghế từ sớm. Những phòng chiếu cao cấp và IMAX là nơi khán giả muốn sống lại cảm giác được hòa mình vào âm nhạc của “ông hoàng nhạc pop” trên màn ảnh lớn.

Tại Việt Nam, bộ phim cũng tạo bất ngờ giữa cuộc đua phòng vé dịp lễ 30/4 vốn ngập tràn phim nội. Ngày 24/4, có thời điểm Michael vượt Trùm sò để vươn lên vị trí thứ 4 bảng xếp hạng doanh thu ngày. Đây kết quả đáng chú ý với một phim tiểu sử nước ngoài trong bối cảnh suất chiếu cạnh tranh khốc liệt.

Những bước nhảy, hình ảnh mang tính biểu tượng của vua nhạc pop tái hiện qua Michael.

Càng hút khách, phim càng bị mổ xẻ. Khán giả đại chúng bị hấp dẫn bởi âm nhạc, vũ đạo và hào quang của huyền thoại, nhiều cây bút phê bình cho rằng tác phẩm chọn con đường an toàn, chỉ giữ lại ánh đèn sân khấu, bỏ qua những mảng tối khiến cuộc đời Michael Jackson trở nên phức tạp.

Không thể phủ nhận, Michael sở hữu nhiều yếu tố khiến khán giả muốn ra rạp.

Trước hết là sức hút từ chính thương hiệu vua nhạc pop. Michael Jackson không đơn thuần là một ca sĩ thành công, còn là hiện tượng văn hóa đại chúng toàn cầu, người thay đổi cách thế giới nhìn nhận nhạc pop, thiết lập đế chế không ai có thể soán ngôi.

Từ Thriller, Billie Jean, Beat It đến Smooth Criminal, di sản âm nhạc của ông vẫn vang lên ở khắp nơi dù nhiều năm đã trôi qua. Tất nhiên, chỉ cần nhà sản xuất rục rịch tái hiện những khoảnh khắc đó trên màn ảnh rộng cũng đủ kéo khán giả đến rạp.

Điểm sáng lớn nhất của phim nằm ở việc lựa chọn diễn viên chính. Jaafar Jackson - cháu ruột Michael, con trai Jermaine Jackson trở thành quân bài đặc biệt của dự án. Không chỉ có nét mặt và vóc dáng gợi nhớ người cậu nổi tiếng, Jaafar còn gây bất ngờ với khả năng tái hiện chuyển động sân khấu gần như bản năng.

Từ dáng đứng nghiêng người, cú xoay hông, cách lướt chân cho đến thần thái nửa mong manh nửa kiêu hãnh, nam diễn viên trẻ khiến không ít khán giả có cảm giác Michael Jackson đang sống lại, theo Guardian.

Nhiều bài đánh giá quốc tế ghi nhận đây là phần xuất sắc nhất tác phẩm. Tạp chí Slate cho rằng Jaafar có màn hóa thân “đáng kinh ngạc”, đặc biệt ở cách nắm bắt nhịp điệu và cơ thể của huyền thoại nhạc pop.

Những đại cảnh biểu diễn cũng là nơi bộ phim tỏa sáng. Các màn dựng lại Thriller, Billie Jean, Beat It hay thời kỳ album Bad được đầu tư quy mô, mang tới cảm giác choáng ngợp về thời đại Michael Jackson gần như thống trị sân khấu thế giới.

Khán giả lớn tuổi tìm thấy ký ức, khán giả trẻ tìm thấy lý do vì sao Michael từng là cái tên vượt khỏi ranh giới âm nhạc để trở thành biểu tượng toàn cầu.

Phim cũng ghi điểm khi tái hiện tuổi thơ nhiều áp lực trong gia đình Jackson, quãng thời gian Michael lao vào biểu diễn từ rất sớm trong Jackson 5. Những năm tháng ấy giúp khán giả hiểu hơn vì sao một thiên tài trình diễn lại luôn mang vẻ cô độc và dễ tổn thương.

Nói cách khác, nếu xem Michael như một chuyến du hành qua thời kỳ huy hoàng của âm nhạc đại chúng, đây là trải nghiệm đủ sức cuốn hút. Nhưng nếu chờ đợi bức chân dung chân thực về con người Michael Jackson, câu chuyện bắt đầu rẽ sang hướng khác.

Tô hồng bi kịch, bỏ quên quá khứ đen tối

Dù tái hiện cuộc đời huy hoàng của Michael Jackson, vấn đề lớn nhất của bộ phim nằm ở chỗ tác phẩm kể quá đẹp, quá tròn trịa và quá sạch sẽ về cuộc đời vua nhạc pop.

Michael theo chân Michael Jackson từ tuổi thơ đến đỉnh cao của album Bad, rồi dừng lại ngay trước giai đoạn nhiều biến động nhất đời ông. Bộ phim khép lại đúng lúc hào quang vẫn rực rỡ, trước khi mọi câu hỏi khó xuất hiện.

Những năm tháng sau đó, khi Michael đối diện nghiện thuốc giảm đau, ngoại hình thay đổi cực đoan, đời sống riêng ngày càng kỳ lạ, khủng hoảng tinh thần và các cáo buộc gây chấn động gần như biến mất khỏi màn ảnh.

Nhà phê bình Alissa Wilkinson của The New York Times viết một câu nhận xét được lan truyền rộng rãi: “Bất kỳ cuộc đời nào cũng nghe như chiến thắng nếu bạn kết thúc câu chuyện ngay trước lúc mọi thứ trở nên khó khăn”.

Điều đó đúng với Michael. Nhận định này cũng đánh trúng cảm giác chung của nhiều người xem. Bộ phim không đối diện bi kịch, mà né bi kịch bằng cách dừng lại trước khi nó bắt đầu.

The Guardian thậm chí dùng hình ảnh mỉa mai khi cho rằng tác phẩm cho khán giả thấy “con tinh tinh, con lạc đà, con hươu cao cổ… nhưng bỏ quên con voi trong căn phòng”.

“Con voi” ở đây ám chỉ nhà sản xuất, đạo diễn cố tình quên đi điều ai cũng muốn biết. Đó là những cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ em từng đeo bám Michael Jackson suốt nhiều năm, làm thay đổi cách công chúng nhìn về ông và khiến di sản nghệ sĩ luôn nằm giữa hai cực yêu, ghét.

Nếu muốn kể trọn vẹn về Michael Jackson, đây là chủ đề không thể né tránh. Nhưng bộ phim gần như lờ đi hoàn toàn. Kịch bản ban đầu từng chạm tới một số vụ việc nhạy cảm, song sau đó phải chỉnh sửa đáng kể vì những ràng buộc pháp lý. Thành phẩm cuối cùng là một Michael gần như không scandal.

Không dừng ở đó, tác phẩm còn bị cho là tô hồng hình tượng nhân vật chính.

Trong phim, Michael được xây dựng như người đàn ông mong manh, hiền lành, yêu trẻ em, thường xuyên đến bệnh viện thăm bệnh nhi, luôn bị tổn thương bởi tuổi thơ và gần như không mắc sai lầm cá nhân. Những quyết định gây tranh cãi ngoài đời thật đều được lý giải bằng vết thương tâm lý.

Michael nỗ lực tái hiện cuộc đời của Michael Jackson nhưng bỏ quên góc khuất trần trụi, đen tối nhất.

Việc phẫu thuật thẩm mỹ xuất phát từ mặc cảm do cha chê bai ngoại hình. Sự ám ảnh với tuổi thơ là hậu quả của việc chưa từng được làm trẻ con. Các hành vi khác thường trở thành tín hiệu cầu cứu hơn là biểu hiện đáng lo ngại.

“Michael trong phim phẳng lì, gần như không còn là con người”, New York Times nhận xét gay gắt.

Trong khi đó, toàn bộ phần bóng tối của câu chuyện được dồn sang Joe Jackson. Ông xuất hiện như phản diện tuyệt đối, từ người cha độc đoán, dùng thắt lưng đánh con, bóc lột tài năng của các con và gieo nên mọi tổn thương.

Dĩ nhiên, Michael từng nhiều lần kể về tuổi thơ đáng sợ. Nhưng khi mọi sai lệch đều quy về Joe Jackson, bộ phim vô tình biến Michael thành nạn nhân tuyệt đối, cách kể dễ đồng cảm nhưng thiếu chiều sâu.

Nhà phê bình Peter Bradshaw của The Guardian đánh giá đây là tác phẩm “nửa vời, bóng bẩy, thương mại và nhạt nhẽo”.

Dẫu nhận nhiều chỉ trích, Michael đang chứng minh sức mạnh thương mại đáng nể. Chỉ riêng cái tên Michael Jackson đã đủ để khán giả mua vé, đủ để các rạp kín chỗ và đủ để công chúng tiếp tục tranh luận không dứt.

Đó cũng là nghịch lý lớn nhất của bộ phim.

Nó cho thấy Michael Jackson vẫn là biểu tượng không thể thay thế. Nhưng đồng thời, nó cũng nhắc rằng cuộc đời ông quá phức tạp để gói gọn trong một bản phim quá sạch sẽ. Và dù được cho là phim tiểu sử về cuộc đời của vua nhạc pop, câu hỏi lớn nhất vẫn còn bỏ ngỏ: Michael Jackson là thiên tài bị hiểu lầm, hay biểu tượng được bảo vệ quá lâu bởi hào quang?

Vì thế, bộ phim đang gây bão toàn cầu không chỉ nhờ doanh thu, mà vì nó khơi lại cuộc tranh luận chưa bao giờ thực sự kết thúc.