Bộ Tài chính bác đề xuất điều chỉnh ngưỡng người phụ thuộc theo CPI

Tại dự thảo Thông tư hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, Bộ Tài chính đã nâng mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc lên tối đa 3 triệu đồng để được tính giảm trừ gia cảnh.

Bộ Tài chính giữ đề xuất nâng mức thu nhập tối đa của người phụ thuộc lên 3 triệu đồng một tháng, không tự động điều chỉnh theo lạm phát.

So với mức 1 triệu đồng đang áp dụng, con số này cao gấp 3 lần. Theo Bộ Tài chính, mức 3 triệu đồng đã được tính toán kỹ lưỡng dựa trên sự thay đổi về thu nhập, mức sống dân cư trong thời gian qua và dự báo cho những năm tới, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người nộp thuế.

Trong quá trình lấy ý kiến, Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa đã đề xuất một cơ chế linh hoạt hơn. Đơn vị này cho rằng việc ấn định một con số tuyệt đối dễ dẫn đến tình trạng chính sách bị "lạc hậu" trước biến động kinh tế, tương tự như vướng mắc của ngưỡng 1 triệu đồng trước đây.

Cụ thể, phía Thanh Hóa kiến nghị: Nếu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động trên 20% so với thời điểm thông tư có hiệu lực, Bộ Tài chính nên trình cấp có thẩm quyền điều chỉnh ngay ngưỡng thu nhập này.

Tuy nhiên, phản hồi về kiến nghị trên, Bộ Tài chính cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành đã giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu nhập này.

Cơ quan soạn thảo khẳng định: "Trong tương lai, nếu các chỉ số về mức sống, thu nhập bình quân và giá cả có biến động lớn, Bộ trưởng sẽ ban hành văn bản điều chỉnh kịp thời theo thẩm quyền". Do đó, Bộ Tài chính cho rằng không cần thiết phải quy định cứng cơ chế tự động điều chỉnh theo CPI vào thông tư.

Bên cạnh ngưỡng thu nhập, vấn đề xác thực thông tin cũng được các cơ quan chuyên môn đặc biệt quan tâm. Trước lo ngại về việc khó kiểm soát thu nhập của nhóm lao động tự do hoặc sản xuất nông nghiệp, Bộ Tài chính nhấn mạnh trách nhiệm hàng đầu thuộc về người nộp thuế.

Cụ thể, người nộp thuế phải cam kết và chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác, trung thực khi kê khai thu nhập của người phụ thuộc. Mọi trường hợp gian lận khi bị cơ quan thuế phát hiện sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật.

Đồng thời, để tạo thuận lợi cho người dân, Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến của Bộ Công an và Cục Thuế tỉnh Điện Biên về việc cải cách thủ tục hành chính.

Theo đó, dự thảo sẽ theo hướng hạn chế yêu cầu người nộp thuế cung cấp các giấy tờ đã có sẵn trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối soát thu nhập sẽ được cơ quan thuế thực hiện thông qua mã số thuế cá nhân và hệ thống dữ liệu điện tử từ các đơn vị chi trả, giúp nâng cao tính chính xác và minh bạch trong quản lý thuế.

Trước đó, liên quan hồ sơ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh, Bộ Công an, Thuế tỉnh Điện Biên đề nghị giảm bớt giấy tờ khi thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chuyên ngành.

Bộ Công an đề nghị ưu tiên khai thác, sử dụng thông tin người nộp thuế qua Cổng dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Phản hồi các góp ý này, Bộ Tài chính cho biết đã rà soát dự thảo theo hướng tăng cải cách thủ tục hành chính, khai thác dữ liệu điện tử, hạn chế yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành.

Dự thảo Thông tư hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân được xây dựng để triển khai Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), dự kiến áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.