Bộ Tài chính cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh qua môi giới toàn cầu
Ngày 3/2/2026, Bộ Tài chính chính thức ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC, cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh giao dịch chứng khoán tại Việt Nam thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu mà không bắt buộc phải mở tài khoản giao dịch trực tiếp tại các công ty chứng khoán trong nước. Thông tư có hiệu lực ngay từ ngày ký và được đánh giá là bước cải cách quan trọng nhằm 'cởi trói' dòng vốn ngoại.
Đây là một trong những điều chỉnh then chốt để đáp ứng các khuyến nghị của FTSE Russell, qua đó hỗ trợ mục tiêu đưa thị trường chứng khoán Việt Nam được cơ cấu vào rổ chỉ số thị trường mới nổi trong kỳ đánh giá dự kiến vào tháng 9/2026.
Theo quy định mới, nhà đầu tư nước ngoài có thể đặt lệnh thông qua các tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đóng vai trò đại diện, chuyển lệnh trực tiếp vào hệ thống giao dịch của các công ty chứng khoán Việt Nam. Việc này giúp các quỹ đầu tư quốc tế đã có sẵn quan hệ với môi giới toàn cầu không phải phát sinh thêm thủ tục mở tài khoản và ký hợp đồng với từng công ty chứng khoán trong nước.
Dù giao dịch qua trung gian quốc tế, toàn bộ dòng tiền và chứng khoán vẫn được kiểm soát, thanh toán và lưu ký đầy đủ tại Việt Nam theo quy định, bảo đảm an toàn hệ thống và quyền lợi của nhà đầu tư.
Ảnh minh họa
Đối với giao dịch theo mô hình không ký quỹ trước (Non-Prefunding - NPF), Thông tư 08 thiết lập cơ chế xử lý rủi ro theo hướng giảm tác động tâm lý lên thị trường. Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng hạn, công ty chứng khoán phải báo cáo ngay với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các đơn vị liên quan, nhưng không công bố rộng rãi thông tin vi phạm.
Tuy nhiên, chế tài được áp dụng nghiêm khắc. Nhà đầu tư vi phạm nghĩa vụ thanh toán sẽ bị tạm dừng giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tục nếu vi phạm lần đầu, và có thể lên tới 180 ngày nếu tái phạm trong thời gian ngắn.
Một điểm đáng chú ý khác là Thông tư 08 không còn giới hạn các mã cổ phiếu được phép giao dịch theo phương thức NPF. Trước đây, quy định này gây khó khăn cho các quỹ đầu tư nước ngoài khi mô phỏng các chỉ số lớn như VN-Index, đặc biệt trong trường hợp cổ phiếu của chính công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp liên quan nằm trong rổ chỉ số.
Theo quy định mới, công ty chứng khoán vẫn được nhận lệnh NPF đối với các cổ phiếu liên quan, với điều kiện có thỏa thuận chuyển quyền sở hữu cho một công ty chứng khoán khác nếu phát sinh rủi ro thanh toán, qua đó vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật vừa tăng tính linh hoạt cho nhà đầu tư.
Đồng bộ với Nghị định 245/2025/NĐ-CP, Thông tư 08 cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài mở hai tài khoản giao dịch riêng biệt tại Việt Nam, gồm một tài khoản phục vụ hoạt động tự doanh và một tài khoản để quản lý danh mục đầu tư của khách hàng. Quy định này phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý dòng vốn.
Việc ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC thể hiện quyết tâm của Chính phủ và Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để dòng vốn đầu tư nước ngoài tham gia sâu rộng và bền vững hơn trong giai đoạn tới.
