Bộ Tài chính lý giải việc không bỏ bảo hiểm bắt buộc xe máy

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời cử tri tỉnh Lâm Đồng về việc xem xét bãi bỏ bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) đối với xe máy.

Cử tri tỉnh Lâm Đồng phản ánh việc mua bảo hiểm xe máy bắt buộc hiện chủ yếu mang tính đối phó, hiệu quả chưa tương xứng với kỳ vọng. Bên cạnh đó, quy trình giải quyết bồi thường còn bị đánh giá là phức tạp, khiến nhiều người dân chưa thực sự mặn mà với loại hình bảo hiểm này. Từ thực tế trên, cử tri đề nghị cơ quan có thẩm quyền cân nhắc sửa đổi hoặc bãi bỏ quy định nếu không còn phù hợp.

Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới là "bảo hiểm bắt buộc có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hành khách theo quy định của pháp luật".

Bộ Tài chính khẳng định sẽ giữ nguyên tính bắt buộc bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đối với xe máy. Ảnh minh họa

Loại hình này đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 với mức phí bảo hiểm hiện nay chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng nhưng "mức chi trả cao từ 50 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về tài sản) đến 150 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về sức khỏe, tính mạng)".

Dẫn chứng về tính cần thiết, Bộ Tài chính thông tin việc triển khai bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe ô tô, mô tô, xe máy diễn ra mạnh mẽ, bao gồm cả các nước phát triển có số lượng xe mô tô, xe máy thấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc hay các nước đang phát triển có số lượng lớn xe mô tô, xe máy tham gia giao thông như Ấn Độ, Trung Quốc, các nước ASEAN.

Tại Việt Nam, tổng số lượng xe máy đạt khoảng 72 triệu chiếc, tỉ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy chiếm đến 63,48%.

Tuy nhiên, tính đến năm 2025, số lượng xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc TNDS chỉ chiếm khoảng 17% tổng số xe đang lưu hành.

Nhiều chủ xe máy chưa hiểu rõ mức độ quan trọng và ý nghĩa nhân văn của sản phẩm bảo hiểm này khi xảy ra thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng của người thứ ba, dẫn đến việc chỉ mua bảo hiểm với mục đích đối phó khi có sự kiểm tra của cơ quan thẩm quyền.

Về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, Bộ Tài chính cho biết hiện nay cơ chế chính sách đã được hoàn thiện tại Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 cùng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 và các Nghị định liên quan. Các quy định mới này nhằm mục đích "gia tăng quyền lợi cho chủ xe cơ giới về phí bảo hiểm; số tiền bảo hiểm; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường".

Đặc biệt, từ ngày 01/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập hotline 24/7 chung cho toàn thị trường qua số điện thoại 1900.633.880 để kịp thời ghi nhận và hướng dẫn giải đáp cho người dân về chế độ bảo hiểm này.

Bộ Tài chính sẽ tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc TNDS chủ xe cơ giới.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính phối hợp với Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, các doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan liên quan thành lập Tổ nghiên cứu bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới.

Tổ này sẽ rà soát việc thực hiện quy định tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, đánh giá kết quả triển khai riêng đối với xe mô tô, xe gắn máy và tổng hợp các khó khăn để đề xuất lộ trình sửa đổi phù hợp.

Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật không chỉ dừng lại ở các quy định trên giấy mà phải chuyển hóa thành sự tin tưởng của người dân. Thông qua các đợt giám sát của Quốc hội, cơ quan này sẽ liên tục cập nhật tình hình thực thi để đảm bảo chính sách bảo hiểm bắt buộc xe máy thực sự trở thành công cụ bảo vệ cộng đồng an toàn và bền vững.