Bộ trưởng Bộ Công an giải trình, làm rõ về Luật Xử lý vi phạm hành chính
Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát thời hiệu xử phạt, hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, biện pháp cưỡng chế và thẩm quyền xử lý.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Chiều 4/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Nhiều đại biểu quan tâm việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời đề nghị chỉ quy định thời hiệu 03 năm đối với những hành vi vi phạm phức tạp, tác động lớn đến trật tự xã hội, môi trường và cần nhiều thời gian để xác minh, giám định.
Hướng tới bảo đảm đồng thời tính nhân văn, răn đe và nghiêm khắc
Giải trình về các ý kiến đại biểu quốc hội nêu tại phiên thảo luận, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát thời hiệu xử phạt, hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, biện pháp cưỡng chế và thẩm quyền xử lý. Một số biện pháp dự kiến được điều chỉnh về tính chất, đồng thời bổ sung điều kiện, trình tự, thủ tục để bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm chất lượng và tính khả thi trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định.
Đối với vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời hiệu xử phạt cho phù hợp với thực tế. Bộ Công an đang triển khai đề án xây dựng trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi hệ thống được triển khai, dữ liệu sẽ giúp xác định hành vi vi phạm và số lần vi phạm, làm cơ sở để tham mưu Chính phủ quy định cách xử lý phù hợp.
“Chúng tôi sẽ tham mưu Chính phủ để có những quy định, vi phạm lần đầu thì nhắc nhở, lần thứ hai thì cảnh cáo và nếu vi phạm nhiều lần sẽ phạt khung cao nhất. Như đại biểu Nguyễn Trường Giang cũng đã nêu, làm sao đảm bảo được tính nhân văn, đảm bảo tính răn đe và đảm bảo nghiêm minh đối với hành vi của các đối tượng. Có những trường hợp xe vi phạm tốc độ, quá tải mà trong một tháng có thể lên đến vài chục lần, hàng trăm lần, chúng tôi sẽ xử lý và sẽ thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật,” Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu rõ.
Với các hình thức xử lý ngoài phạt tiền, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt trong một số trường hợp. Các nội dung như loại hình lao động, thời gian thực hiện và cách áp dụng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể. Chính phủ sẽ quy định hình thức xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm, hướng tới bảo đảm đồng thời tính nhân văn, răn đe và nghiêm khắc.
Quốc hội thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)
Điều chỉnh một số biện pháp, bảo đảm quyền công dân
Đối với xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, dự thảo Luật đang quy định các nội dung mang tính nguyên tắc. Trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính; hệ thống xử lý của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối, chia sẻ thông tin; các điều kiện để thực hiện xử lý trên môi trường điện tử; và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết trong quá trình xây dựng nghị định quy định chi tiết, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để đề xuất Chính phủ quy định cụ thể các nội dung này, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.
Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt hoặc tạm giữ người theo thủ tục hành chính, dự thảo không quy định cụ thể tên từng chức danh nhằm giữ ổn định của luật khi tổ chức bộ máy thay đổi. Tuy nhiên, dự thảo sẽ xác định rõ phạm vi người có thẩm quyền, gắn với thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; Chính phủ sẽ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt và tránh phải sửa luật mỗi khi có thay đổi về tổ chức.
Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo đề xuất không xếp biện pháp này là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp có thể được áp dụng khi người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn người đó bỏ trốn. Việc chỉnh lý nhằm thống nhất với quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.
Với các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết dự thảo sẽ bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, phù hợp với thực tiễn và tính chất, mức độ của từng hành vi, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Về đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp xã, Bộ trưởng cho biết phương án này được đưa ra trên cơ sở Chính phủ rà soát, đánh giá và có văn bản thống nhất của Tòa án nhân dân tối cao. Ngày 18/10, Văn phòng Trung ương đã thông báo ý kiến của cấp có thẩm quyền đồng ý với hướng chuyển thẩm quyền này.
Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo để bảo đảm thống nhất, đồng bộ. Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, hồ sơ trình Chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định sẽ được cơ quan chuyên môn tham mưu, thẩm định và thực hiện theo quy định pháp luật.
Đối với người chưa thành niên, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát để bổ sung một số trường hợp được xem xét áp dụng biện pháp thay thế. Cụ thể, người đang thuộc diện áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu có thể được xem xét áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình; người thuộc diện đưa vào trường giáo dưỡng có thể được xem xét áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng. Việc rà soát hướng tới bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, đồng thời thống nhất với nguyên tắc ưu tiên áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ các nội dung và tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm đủ điều kiện trình Quốc hội.