Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ 6 vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm

Giải trình trước Quốc hội sáng 31/10, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cảm ơn sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội đối với những vấn đề quan trọng của ngành Giáo dục.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn. Ảnh: Media Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, các ý kiến tập trung vào 6 nhóm vấn đề: cơ sở vật chất trường lớp; biên chế, chính sách đối với nhà giáo; chương trình, sách giáo khoa; thi cử, tuyển sinh; an toàn trường học và đào tạo nguồn nhân lực.

Đây cũng là những nội dung trọng tâm được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ngành giáo dục triển khai ngay từ đầu năm, hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng, an toàn và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Về cơ sở vật chất trường lớp, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm đủ trường, đủ lớp và đủ đội ngũ giáo viên. Đây là điều kiện quan trọng để mở rộng cơ hội học tập cho người dân, nhất là khi Nghị quyết 71-NQ/TW và Luật Giáo dục mới đặt ra chủ trương tiến tới phổ cập giáo dục trung học phổ thông và tương đương.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn các địa phương chuẩn bị đầy đủ trường lớp, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học theo danh mục ban hành kèm chương trình giáo dục phổ thông, trên cơ sở các nghị quyết của Chính phủ và chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp, Bộ trưởng cho biết, thời gian qua đã triển khai và khai trương 108 trường. Trong giai đoạn hai, chương trình sẽ tiếp tục được thực hiện. Bộ Giáo dục và Đào tạo được Chính phủ giao đánh giá quá trình triển khai, hiệu quả thực hiện giai đoạn một, đồng thời hướng dẫn việc vận hành để bảo đảm hiệu quả.

Trên cơ sở đó, Bộ sẽ kiến nghị tiếp tục mở rộng mô hình trường học này tại các địa bàn khó khăn, không chỉ ở khu vực biên giới. Trong chương trình mục tiêu quốc gia đã được hợp nhất, Bộ cũng đề xuất các tiêu chí ưu tiên nguồn lực để địa phương xây dựng trường lớp, trang bị cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập công bằng cho người dân.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận sáng 31/10. Ảnh: Media Quốc hội.

Cùng với điều kiện trường lớp, đội ngũ giáo viên là vấn đề được các đại biểu quan tâm. Bộ trưởng cho biết, sau quá trình sắp xếp, gần 30.000 cán bộ quản lý giáo dục đã được chuyển sang làm nhiệm vụ dạy học, góp phần giảm tình trạng thiếu giáo viên.

Để khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, Bộ đã hướng dẫn các địa phương khẩn trương sắp xếp, điều chuyển, thuyên chuyển giáo viên giữa các địa bàn. Bộ cũng đang chuẩn bị ban hành thông tư điều chỉnh định mức đội ngũ nhà giáo, định mức giáo viên tại các trường, lớp.

Đồng thời, các địa phương được yêu cầu thống kê đầy đủ, chính xác số lượng nhà giáo trên cơ sở dữ liệu toàn ngành. Đây là căn cứ để đề xuất cấp có thẩm quyền bổ sung biên chế, phục vụ tuyển dụng trong thời gian tới.

Về kiến nghị thực hiện chế độ hợp đồng với nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, Bộ trưởng cho biết, Bộ đã có văn bản hướng dẫn. Việc xây dựng chính sách cụ thể thuộc thẩm quyền của địa phương.

Một nội dung khác gắn trực tiếp với quyền lợi của học sinh, phụ huynh là việc sửa đổi chương trình và sách giáo khoa. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và nghị quyết của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành kế hoạch rà soát, sửa đổi, hoàn thiện đồng bộ chương trình và sách giáo khoa.

Theo lộ trình, năm 2026 sẽ hoàn thành việc sửa đổi chương trình; năm 2027 hoàn thành sửa đổi, hoàn thiện bộ sách giáo khoa để đưa vào sử dụng thống nhất từ năm học 2028-2029. Đáng chú ý, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, sách giáo khoa sẽ được cung cấp miễn phí cho học sinh từ năm học 2028-2029, sớm hơn một năm so với nghị quyết của Chính phủ.

Đối với công tác thi cử, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã rà soát, đánh giá các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, xây dựng giải pháp vừa nâng cao chất lượng thi cử, vừa kiểm soát gian lận, tiêu cực. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành chỉ thị về tăng cường các biện pháp chống gian lận trong thi cử và đánh giá kết quả học tập.

Quang cảnh phiên thảo luận sáng 31/10. Ảnh: Media Quốc hội.

Bên cạnh chất lượng dạy và học, bảo đảm an toàn trường học cũng là vấn đề cần được chú trọng. Về vệ sinh an toàn thực phẩm, Bộ đã xin ý kiến đối với dự thảo thông tư quy định việc cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú và đang tiếp tục lấy ý kiến để ban hành trong thời gian tới.

Liên quan đến bạo lực học đường, đặc biệt là những nguy cơ trên môi trường mạng, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo hoàn thiện các văn bản pháp luật, trong đó có quy định về trách nhiệm của các nhà mạng. Đồng thời, kế hoạch sửa đổi nghị định về bạo lực học đường được đặt ra, hướng tới quy định rõ trách nhiệm của nhà trường, địa phương, gia đình và các bên liên quan trong phòng ngừa, xử lý bạo lực, bảo vệ học sinh trên môi trường mạng.

Về đào tạo nguồn nhân lực, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng giải pháp không chỉ nâng cao chất lượng mà còn điều chỉnh cơ cấu nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những giải pháp được tập trung tham mưu là chính sách học bổng cho sinh viên các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo Bộ trưởng, Bộ đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chế độ học bổng đối với sinh viên theo học các ngành này, nhằm tạo sức hút, khuyến khích nhiều sinh viên lựa chọn những lĩnh vực quan trọng đối với phát triển đất nước.

Đối với ý kiến của đại biểu Nguyễn Thị Lan (Đoàn TP Hà Nội) về đặt hàng đào tạo nhân lực ngành công nghệ sinh học liên quan đến nông nghiệp, Bộ trưởng cho biết, đây cũng là lĩnh vực có thể thuộc diện được hưởng chính sách học bổng dành cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt.

Bên cạnh chính sách học bổng, cơ chế đặt hàng đào tạo theo đầu ra cũng tạo điều kiện để các địa phương, bộ, ngành đặt hàng đào tạo theo nhu cầu thực tiễn, tập trung vào những lĩnh vực then chốt và chiến lược.