Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm về đầu tư hạ tầng giao thông

Chiều 30/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tình hình thực hiện ngân sách Nhà nước và kế hoạch đầu tư công. 

Sau phần thảo luận của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề liên quan đến đầu tư hạ tầng giao thông.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội.

Trước hết, Bộ trưởng làm rõ kiến nghị của đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn An Giang) về việc phân định giữa kết thúc giai đoạn đầu tư đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe và hoàn thành toàn bộ dự án.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc kết thúc đầu tư quy mô 2 làn xe đồng nghĩa với việc chính thức khép lại giai đoạn phân kỳ được đề cập tại Nghị quyết 38 và Nghị quyết 66 của Quốc hội. 

Đây là giai đoạn thực hiện mục tiêu nối thông toàn tuyến đường Hồ Chí Minh từ Pác Bó đến Đất Mũi với quy mô 2 làn xe, trước khi chuyển sang giai đoạn đầu tư mới, từng bước hoàn thiện tuyến đường phù hợp với quy hoạch.

Tuy nhiên, kết thúc giai đoạn đầu tư quy mô 2 làn xe không có nghĩa toàn bộ dự án đã hoàn thành. Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đường Hồ Chí Minh tiếp tục là trục giao thông huyết mạch và cần được đầu tư nâng cấp thành đường cao tốc.

Bộ trưởng cho biết, một dự án chỉ được coi là hoàn thành khi đã thực hiện đầy đủ các công việc thi công, nghiệm thu, đưa vào khai thác, sử dụng và được cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán. 

Do đó, việc Quốc hội ban hành nghị quyết kết thúc thực hiện Nghị quyết 38 và Nghị quyết 66 nhằm đánh giá, tổng kết mốc hoàn thành mục tiêu cơ bản nối thông toàn tuyến với quy mô 2 làn xe, đồng thời chuyển sang giai đoạn đầu tư mới.

Về tiến độ thực hiện, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, đường Hồ Chí Minh có tổng chiều dài 2.656,5km. Đến nay, tuyến đường đã hoàn thành 2.499km. Dự kiến đến hết tháng 12/2026, chiều dài hoàn thành sẽ đạt 2.643km. Trong quý I/2027, 13km còn lại thuộc đoạn Gò Quao - Vĩnh Thuận sẽ được hoàn thành.

Đối với công tác quyết toán, giai đoạn 1 đã hoàn thành quyết toán từ năm 2016. Giai đoạn 2 hiện đã hoàn thành 89% khối lượng quyết toán và dự kiến hoàn tất trong năm 2027.

Liên quan đến kiến nghị đầu tư cầu Tân Châu - Hồng Ngự, Bộ trưởng cho biết, công trình nằm trên tuyến quốc lộ N1 và đã được Bộ phân cấp cho địa phương. Vì vậy, Bộ trưởng đề nghị UBND tỉnh An Giang, với vai trò cơ quan trực tiếp quản lý tuyến đường, chủ động đề xuất chủ trương đầu tư công trình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Ủy ban Trung ương  MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng các đại biểu tại phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.

Về tuyến cao tốc Rạch Giá - Hà Tiên, Bộ trưởng thông tin, theo quy hoạch được duyệt, tuyến cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu có quy mô 4 làn xe, được định hướng đầu tư trước năm 2030.

Hiện phương án nghiên cứu đầu tư tuyến có tổng chiều dài 194km, trong đó đoạn Rạch Giá - Hà Tiên dài 98km, với tổng mức đầu tư khoảng 55.000 tỷ đồng. Chính phủ đang nghiên cứu, cân đối nguồn vốn thực hiện. Đối với phương án đầu tư cao tốc đoạn Rạch Giá - Hà Tiên, nhu cầu vốn dự kiến khoảng 80.000 tỷ đồng và cũng đang được Chính phủ nghiên cứu.

Một nội dung khác được Bộ trưởng đề cập là giải pháp sử dụng cát biển trong xây dựng đường giao thông. Theo đó, Bộ Xây dựng đã xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn và đưa vật liệu này vào sử dụng tại một số tuyến đường.

Bộ trưởng cho biết, vật liệu được gọi là cát biển thực chất là cát phối từ sông Tiền và sông Hậu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Khu vực khai thác đã được xác định và việc khai thác phải tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đã ban hành. Tuy nhiên, cần lưu ý đến cự ly vận chuyển và công đoạn rửa cát để loại bỏ nước mặn trước khi đưa về các vị trí sử dụng. Đây là những yếu tố khiến giá thành vật liệu tăng cao.

Đối với kiến nghị của đại biểu Hà Sỹ Huân (Đoàn Thái Nguyên) về đầu tư các tuyến đường sắt quốc gia, gồm Đông Anh - Quán Triều, Kép - Lưu Xá dài 56km và Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai dài 73km, Bộ trưởng cho biết, các tuyến này đã có trong kế hoạch và sẽ được đầu tư nâng cấp trong các giai đoạn trước năm 2030 và sau năm 2030.

Riêng tuyến đường sắt đô thị kết nối Thái Nguyên với Hà Nội thuộc thẩm quyền của địa phương. Do đó, địa phương sẽ chủ động lập kế hoạch và triển khai, tương tự cách Hà Nội và TP.HCM thực hiện các dự án đường sắt đô thị.

Về tình trạng sụt giảm doanh thu tại trạm BOT Quang Đức trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, Bộ trưởng cho biết, nguyên nhân được xác định là do có tuyến đường Hồ Chí Minh chạy song song và một số tuyến đường nhánh của địa phương đi qua khu vực, ảnh hưởng đến lưu lượng phương tiện trên tuyến BOT.

Để xử lý vấn đề này, căn cứ Nghị định 122/2026 của Chính phủ quy định chi tiết về xử lý các dự án BOT, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư, địa phương và Kiểm toán Nhà nước để xác định giá trị sụt giảm và thực hiện cơ chế hỗ trợ, chia sẻ từ nguồn ngân sách theo đúng quy định, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân.

Đối với tuyến đường từ Tuyên Quang đi Hà Giang, Bộ trưởng cho biết, đoạn 8km đầu tuyến hiện đã bảo đảm quy mô 4 làn xe. Đoạn 27km nối từ Tuyên Quang lên Hà Giang cũng đã hoàn thành thi công, bảo đảm quy mô 4 làn xe.

Riêng giai đoạn 1 dài 67km đã có trong quy hoạch. Địa phương cũng đã đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung, nhằm bảo đảm đồng bộ toàn tuyến với quy mô 4 làn xe.

Về kiến nghị nâng cấp các tuyến quốc lộ 20, 27 và 28 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Bộ trưởng đề nghị địa phương chủ động cân đối nguồn lực để triển khai thực hiện.

Đối với tuyến cao tốc Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, Bộ trưởng cho biết, hiện có đề xuất đầu tư theo phương thức PPP nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của 6,5 triệu người dân khu vực Tây Nguyên. Bộ Xây dựng sẽ tiếp nhận hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo Chính phủ xem xét cân đối nguồn vốn ngân sách Nhà nước để thực hiện tuyến cao tốc này.