Bộ trưởng Bộ Y tế: Hoàn thiện quy định hiến ghép mô, tạng để mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, phát biểu tại buổi họp báo chiều 27/10.

Chiều 27/10, tại Bộ Y tế diễn ra họp báo cung cấp thông tin về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). 

Tại buổi họp báo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan chia sẻ về quá trình tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự thảo luật, trong đó nhấn mạnh mục tiêu tháo gỡ những bất cập của quy định hiện hành, mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh và tiếp tục lắng nghe ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, người dân và các cơ quan báo chí.

Lắng nghe ý kiến để hoàn thiện dự án luật

Liên quan đến những ý kiến xung quanh dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án luật đang trong quá trình tiếp tục tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và chuẩn bị các bước tiếp theo để trình Quốc hội xem xét.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng dự án luật, Bộ Y tế luôn lắng nghe ý kiến của các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, người dân và cơ quan báo chí. Những ý kiến đóng góp, dù ở góc độ nào, cũng cần được xem xét kỹ lưỡng, tiếp thu phù hợp và báo cáo tại diễn đàn Quốc hội.

Bộ trưởng cho rằng, những trao đổi, thảo luận trong thời gian qua là cơ sở để cơ quan soạn thảo nhìn nhận những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là các quy định chưa được truyền tải đến người dân một cách đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu.

Mục tiêu xây dựng dự án luật là khắc phục những vướng mắc, bất cập của pháp luật hiện hành sau khoảng 20 năm triển khai, trong bối cảnh khoa học, công nghệ và lĩnh vực y tế đã có nhiều thay đổi. Những tiến bộ trong ghép mô, bộ phận cơ thể người đang mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý nặng, suy tạng giai đoạn cuối.

Toàn cảnh buổi họp báo

Theo Bộ trưởng, phía sau những quy định của pháp luật là những người bệnh đang từng ngày chờ đợi cơ hội được sống. Với bệnh nhân suy tạng mạn tính ở giai đoạn cuối, ghép tạng có thể là cơ hội quan trọng để kéo dài sự sống. Đặc biệt, nhiều trẻ em mắc bệnh nặng cũng đang cần được ghép tạng để tiếp tục cuộc sống.

Bộ trưởng nhấn mạnh, những người làm chính sách và xây dựng pháp luật không thể thờ ơ trước nhu cầu điều trị của người bệnh. Việc hoàn thiện pháp luật cần hướng tới mục tiêu mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời bảo đảm các quy định được xây dựng chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn.

Mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh nhưng không được ép buộc

Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm trong quá trình thảo luận dự án luật là đề xuất liên quan đến việc hiến mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi. Đây là nội dung cần được xem xét thận trọng, bởi liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích và khả năng nhận thức của trẻ em.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, tinh thần của dự án luật là mở rộng cơ hội cứu sống nhiều người bệnh hơn, trong đó có các bệnh nhi đang chờ ghép tạng. Đồng thời, dự án không đặt ra mục tiêu áp đặt hay ép buộc bất kỳ ai tham gia hiến mô, bộ phận cơ thể.

Theo Bộ trưởng, hiến tạng là sự chia sẻ mang tính nhân văn, xuất phát từ tinh thần tự nguyện, không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Vì vậy, việc thảo luận các quy định liên quan cần đặt trong đúng bối cảnh, tránh cách hiểu rằng mở rộng đối tượng hiến đồng nghĩa với việc buộc người dân phải hiến.

Bộ trưởng cũng cho rằng, nếu có những nội dung trong dự thảo chưa đủ chặt chẽ về mặt pháp lý hoặc chưa thể hiện đầy đủ các yêu cầu cần thiết, đó là vấn đề cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến đóng góp.

Đối với đề xuất liên quan đến người dưới 18 tuổi, yêu cầu đặt ra là phải làm rõ phạm vi áp dụng, các điều kiện và cơ chế bảo vệ cần thiết. Việc mở rộng cơ hội ghép tạng cho người bệnh không thể tách rời trách nhiệm bảo vệ người hiến, đặc biệt khi đối tượng được đề cập là trẻ em, nhóm chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tâm lý và khả năng nhận thức như người trưởng thành.

Mẹ con bé Khế - nhân vật trong Gala kỷ niệm năm thứ 18 chương trình "Trái tim cho em" của Đài Truyền hình Việt Nam.

Bé Khế là nhân vật được nhắc đến trong Gala kỷ niệm năm thứ 18 chương trình "Trái tim cho em" của Đài Truyền hình Việt Nam. Bé mắc bệnh cơ tim hạn chế, kèm tăng áp phổi và đã ngất 3 lần trong vòng 2 tháng. Tình trạng bệnh khiến thời gian chờ đợi cơ hội ghép tim của bé trở nên đáng lo ngại.

Từ thực tế điều trị, bác sĩ cho biết, trong 2 năm qua, ê-kíp đã ghép tim cho 9 trẻ em bị suy tim giai đoạn cuối, nhưng tất cả trái tim được hiến đều đến từ người trưởng thành. Trái tim ghép phải có kích thước phù hợp với lồng ngực người nhận; trong khi đó, với những trẻ nhỏ chỉ nặng hơn chục kilôgam như bé Khế, việc tìm được nguồn tim tương thích rất khó khăn. Có trường hợp đã có tim hiến nhưng không thể sử dụng vì không phù hợp với thể trạng của trẻ. Điều này khiến thời gian chờ ghép kéo dài, trong khi không phải bệnh nhi nào cũng đủ sức chờ đợi.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định, tinh thần xuyên suốt của dự án luật là hướng tới lợi ích của người bệnh, không vì bất kỳ mục đích nào khác. Những ý kiến khác nhau trong quá trình thảo luận cần được xem xét nghiêm túc để hoàn thiện quy định trước khi luật được thông qua.