Bộ trưởng Dầu mỏ Iran từ chức giữa lúc xuất khẩu bị bóp nghẹt

Bộ trưởng Dầu mỏ Iran từ chức trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Mỹ đang đẩy xuất khẩu dầu thô và nguồn thu từ dầu mỏ của nước này về gần 0, qua đó chuyển quyền điều hành ngành công nghiệp quan trọng nhất của Iran cho người đứng đầu Công ty Dầu mỏ Quốc gia Iran (NIOC).

Tổng thống Masoud Pezeshkian đã chấp thuận đơn từ chức của ông Mohsen Paknejad vào Chủ nhật và bổ nhiệm ông Hamid Bovard, người đứng đầu NIOC, làm quyền Bộ trưởng Dầu mỏ, theo Reuters. Văn phòng Tổng thống Iran cho biết ông Paknejad đã xin từ chức vì lý do cá nhân "từ lâu", nhưng trước đó ông Pezeshkian đã bác đề nghị này.

Ông Bovard tiếp quản Bộ Dầu mỏ trong lúc Washington đang tìm cách cắt đứt những hoạt động xuất khẩu dầu còn lại của Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Bảy cho biết Iran không còn lô hàng dầu nào đang trên biển và sẽ không thu được doanh thu từ dầu mỏ trong tuần này, theo Anadolu. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran hồi tháng 8 cũng cho biết xuất khẩu dầu của nước này trên thực tế đã giảm về 0.

Chỉ vài giờ trước khi thông tin từ chức được công bố, ông Paknejad được Reuters dẫn lời cho biết các khoản doanh thu từ dầu đã bán vẫn đang được chuyển về Iran và sẽ tiếp tục được chuyển về nước.

Ông Bovard hiện cũng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Bộ Tài chính Mỹ đưa ông vào danh sách trừng phạt hồi tháng 2/2025 vì hoạt động trong lĩnh vực dầu khí của Iran, trong khuôn khổ các biện pháp nhằm vào ngành dầu mỏ và cái gọi là "đội tàu ngầm" của Iran. Khi đó, Bộ Tài chính Mỹ xác định ông Bovard vừa là Thứ trưởng Dầu mỏ Iran, vừa là Tổng giám đốc NIOC.

Iran đồng thời đang gặp khó khăn về nguồn cung nhiên liệu trong nước. Tờ The National cho biết nước này đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt khoảng 10 triệu lít xăng mỗi ngày. Tehran đã tăng giá xăng mua vượt hạn mức trợ giá hằng tháng vào tháng trước, trong bối cảnh tình trạng thiếu nhiên liệu và dòng người xếp hàng tại các trạm xăng gia tăng.

Ông Bovard, 62 tuổi, giữ cương vị lãnh đạo NIOC từ năm 2024 và trước đó từng điều hành Công ty Dầu mỏ Quốc gia miền Nam Iran và Công ty Dầu mỏ Ngoài khơi Iran. Phần lớn sự nghiệp của ông gắn với hoạt động khai thác và vận hành các mỏ dầu.

Áp lực đối với nguồn thu từ dầu mỏ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng tài chính rộng lớn hơn của Iran. Đồng rial đã giảm xuống mức thấp kỷ lục khoảng 2,688 triệu rial đổi 1 USD vào tuần trước, trong khi lạm phát tăng lên trên 70%, theo Reuters.

Ông Paknejad giữ chức Bộ trưởng Dầu mỏ từ tháng 8/2024. Việc ông rời nhiệm sở khiến ông Bovard phải chịu trách nhiệm duy trì hoạt động khai thác dầu và tìm cách đưa dầu thô Iran ra thị trường trong bối cảnh Washington đang nỗ lực ngăn chặn những thùng dầu này rời khỏi đất nước.