Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine được lòng phương Tây tuyên bố từ chức và thái độ của Tổng thống Zelensky

Báo Politico đưa tin, ngày 15/7, Quốc hội Ukraine đã thông qua đơn từ chức của Thủ tướng Yulia Svyrydenko, kéo theo việc toàn bộ nội các mãn nhiệm theo quy định. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Zelensky xác nhận sẽ không đề cử ông Fedorov tiếp tục giữ cương vị Bộ trưởng Quốc phòng trong chính phủ mới.

Trên mạng xã hội Facebook, ông Fedorov xác nhận rời cương vị sau sáu tháng đảm nhiệm chức vụ và cho biết đây là "một vinh dự lớn" khi được phục vụ người dân Ukraine.

Trong thông điệp chia tay, ông khẳng định sẽ tiếp tục đóng góp cho mục tiêu tăng cường sức mạnh quốc phòng Ukraine thông qua đổi mới công nghệ, tốc độ triển khai và cải cách tổ chức, song không tiết lộ vai trò tiếp theo trong chính quyền. Các nguồn tin trong đảng cầm quyền cho biết ông nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục làm việc trong ê-kíp của Tổng thống Zelensky.

Hé lộ nguyên nhân

Ông Fedorov, 35 tuổi, được xem là người thúc đẩy quá trình hiện đại hóa Bộ Quốc phòng Ukraine, áp dụng phương thức quản trị theo hướng công nghệ, cải tổ hoạt động mua sắm quốc phòng, tăng cường sử dụng máy bay không người lái và siết chặt kiểm soát tham nhũng.

Trong thời gian ông giữ chức lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Ukraine mở rộng đáng kể các chiến dịch tấn công tầm xa bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở năng lượng của Nga, đồng thời triển khai nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực tác chiến.

Ngay trong ngày thông báo từ chức, ông Fedorov tiết lộ Ukraine đã thử nghiệm thành công một loại tên lửa đạn đạo mới với độ chính xác cao hơn và chi phí sản xuất giảm khoảng 30%, cho rằng đây là bước tiến giúp Ukraine "bước vào một đẳng cấp mới".

Tuy nhiên, theo các nghị sĩ và quan chức Ukraine, quá trình cải cách của ông cũng làm nảy sinh bất đồng với Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Oleksandr Syrskyi, đặc biệt liên quan cải tổ hệ thống huy động quân và cách thức điều hành quân đội.

Nghị sĩ đối lập Yaroslav Zhelezniak cho biết, Tổng thống Zelensky đã nói với các nghị sĩ đảng Đầy tớ Nhân dân rằng, ông Fedorov có mâu thuẫn kéo dài với Tướng Syrskyi. Nhà lãnh đạo cho biết không thể lựa chọn giữa hai quan chức này, song nhấn mạnh, ông Fedorov chưa đạt kết quả như kỳ vọng trong cải cách hệ thống tuyển quân.

Một nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền giấu tên cũng cho rằng, nguyên nhân chính dẫn đến quyết định thay đổi nhân sự là "xung đột với bộ chỉ huy quân đội và việc cải cách huy động lực lượng không đạt kết quả như mong muốn".

Quyết định gây tranh cãi

Theo Politico, việc ông Fedorov rời chức đã vấp phải phản ứng từ nhiều nhân vật trong giới quân sự, chính trị và các đối tác quốc tế của Ukraine.

Cựu Đại sứ Mỹ tại Nga Michael McFaul cùng nhiều người ủng hộ Ukraine trước đó đã kêu gọi Tổng thống Zelensky giữ ông Fedorov ở lại Bộ Quốc phòng.

Bà Maria Berlinska, một tình nguyện viên quân sự có ảnh hưởng tại Ukraine, nhận định, việc bổ nhiệm ông Fedorov trước đây là "một trong những quyết định sáng suốt nhất" của Tổng thống Zelensky, đồng thời cảnh báo việc miễn nhiệm ông có thể trở thành "một sai lầm nghiêm trọng".

Nhà phân tích Artem Bronzhukov thuộc Viện nghiên cứu Politika cho rằng, việc thay đổi liên tục bộ trưởng quốc phòng trong thời điểm Ukraine đang đối mặt với xung đột quy mô lớn là điều bất thường, đồng thời đánh giá những cải cách do ông Fedorov khởi xướng đã mang lại kết quả rõ rệt cả ở tiền tuyến lẫn trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng.

Theo các nguồn tin Ukraine, Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko hiện là ứng viên sáng giá nhất để đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Quốc phòng trong nội các mới mà Tổng thống Zelensky dự kiến trình Quốc hội phê chuẩn trong thời gian tới.