Bộ Y tế cảnh báo khẩn trước nguy cơ xâm nhập Việt Nam của virus Nipah
Virus Nipah chưa có vaccine, có thể gây viêm não cấp và tử vong cao. Trước nguy cơ xâm nhập, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế chủ động phòng chống dịch.
Một bệnh nhân được các bác sĩ xác định nhiễm virus Nipah đã được chuyển vào khoa hồi sức tích cực (ICU) của khu cách ly Nipah năm 2024. Ảnh: Reuters.
Trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, tối 27/1, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở y tế trên cả nước tăng cường các biện pháp chủ động phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm này.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, bệnh do virus Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A), với tỷ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40% đến 75%. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine phòng ngừa cũng như thuốc điều trị đặc hiệu.
Virus Nipah chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, thông qua tiếp xúc với động vật mang mầm bệnh hoặc sử dụng thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó, bệnh có thể tiến triển nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Trước diễn biến này, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, y tế các bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống.
Cụ thể, các đơn vị cần tăng cường công tác phòng, chống dịch, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và những người tiếp xúc gần với ca bệnh nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới nhập cảnh hoặc trở về từ các quốc gia đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Bên cạnh đó, các cơ sở y tế phải siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah ngay tại cơ sở điều trị.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cũng yêu cầu các đơn vị thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng, không hoang mang lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Ngoài ra, các cơ sở khám, chữa bệnh cần phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng.
Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.
Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: Thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
