Virus Nipah nhóm A gây tử vong tới 75%, Bộ Y tế ra văn bản hỏa tốc
Bộ Y tế yêu cầu toàn hệ thống y tế tăng cường giám sát, kiểm soát nhiễm khuẩn trước nguy cơ virus Nipah xâm nhập Việt Nam.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập và lây lan, Bộ Y tế vừa ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các bệnh viện, sở y tế trên cả nước tăng cường giám sát, phòng chống và kiểm soát lây nhiễm đối với bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm này.
Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), bệnh do virus Nipah thuộc nhóm A – nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40 đến 75%. Hiện thế giới chưa có vaccine phòng bệnh và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và kiểm soát biến chứng.
Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, thông qua tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh hoặc sử dụng thực phẩm, đồ uống bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người khi tiếp xúc gần với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân, đặc biệt trong môi trường chăm sóc y tế nếu không tuân thủ nghiêm ngặt kiểm soát nhiễm khuẩn.
Một bệnh nhân được các bác sĩ xác định nhiễm virus Nipah được chuyển vào khoa hồi sức tích cực (ICU) của khu cách ly Nipah năm 2024. (Ảnh: Reuters)
Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày. Giai đoạn đầu, người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó, bệnh có thể diễn tiến nhanh sang giai đoạn nặng với các biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật và viêm não cấp, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch. Nhân viên y tế phải thực hiện đầy đủ biện pháp phòng hộ cá nhân khi tiếp xúc, chăm sóc và điều trị các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, đặc biệt với người nhập cảnh từ quốc gia, vùng lãnh thổ có dịch trong vòng 14 ngày.
Các bệnh viện được yêu cầu siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, thường xuyên kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy trình chuyên môn; tổ chức cách ly nghiêm ngặt tất cả các ca nghi ngờ hoặc đã xác định nhiễm virus Nipah, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo trong cơ sở điều trị.
Song song với đó, ngành y tế cần theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trên thế giới, tăng cường truyền thông nguy cơ để người dân không hoang mang nhưng vẫn chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cần thiết. Việc phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ có yếu tố dịch tễ được nhấn mạnh nhằm kịp thời cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát lây nhiễm trong cộng đồng.
Trước đó, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cũng yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát y tế tại cửa khẩu, kịp thời phát hiện người có triệu chứng nghi ngờ; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng phương án thu dung, điều trị. Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trong nước và quốc tế, phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các quốc gia liên quan để triển khai biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, tránh bị động, bất ngờ.
Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 14 ngày; nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất và thông báo rõ tiền sử dịch tễ.
Người dân cần bảo đảm an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, gặm; tránh uống các loại nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến.
Bộ Y tế cũng khuyến cáo không tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền cao như dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật. Khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân, đồng thời vệ sinh tay đúng cách sau khi tiếp xúc.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm quốc tế, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi mắc bệnh do virus Nipah, trong đó 2 ca đã được xét nghiệm khẳng định, xảy ra tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào các quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam.
Ngày 27/1, Sở Y tế TP Huế có văn bản gửi Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP, các Trung tâm Y tế, Trạm y tế về việc tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do virus Nipah.
Sở Y tế TP Huế yêu cầu các đơn vị tăng cường giám sát, phát hiện sớm và cách ly kịp thời các trường hợp nghi ngờ, đặc biệt với người đi về từ vùng có dịch như Ấn Độ. Tuân thủ nghiêm các quy định về kiểm dịch y tế quốc tế.
Cùng ngày, CDC Huế cũng ban hành Thông báo đề nghị các đơn vị y tế xây dựng kế hoạch, kịch bản phòng chống dịch theo từng tình huống; chuẩn bị sẵn sàng thuốc men, trang thiết bị, nhân lực và kinh phí theo phương châm “4 tại chỗ”.
CDC Huế đề nghị các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp hoạt động tại khu vực cửa khẩu triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah.
