Bộ Y tế đề nghị các địa phương quyết liệt xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân vừa ký ban hành văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế.

Tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm 

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ tại các văn bản: Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025, Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026, Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05/12/2025 và Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026; Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch số 734/KH-BYT ngày 29/4/2026 của Bộ Y tế về việc thực hiện Nghị quyết số 397/NQ-CP và đã phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều hoạt động nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế; phát hiện và xử lý nhiều tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm. 

Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trong lĩnh vực y tế vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, các đối tượng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, tận dụng mọi cơ hội để thực hiện hành vi vi phạm nhằm thu lợi bất chính.

Để tiếp tục thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia tại Công văn số 197/CV-BCĐQG ngày 18/9/2026 về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại và hàng giả; Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung triển khai các nội dung sau:

Tiếp tục chỉ đạo, thực hiện đồng bộ và hiệu quả Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025, Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026, Nghị quyết số 397/NQ-CP ngày 05/12/2025, Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; Kế hoạch số 734/KH-BYT ngày 29/4/2026 của Bộ Y tế và Công văn số 197/CV-BCĐQG ngày 18/9/2026 của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia.

Bộ Y tế nhấn mạnh, các địa phương cần xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên; đồng thời đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thuộc phạm vi quản lý.

Hải Phòng tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả trong lĩnh vực y tế. Báo HP

Chủ động rà soát, xác định các tuyến, địa bàn, kho hàng, trung tâm phân phối, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tổ chức, cá nhân, tài khoản thương mại điện tử, hộ kinh doanh có dấu hiệu vi phạm để xây dựng kế hoạch, tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát, xử lý.

Vệc kiểm tra tập trung vào các hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ các sản phẩm y tế giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; việc bán các thuốc kê đơn không đúng quy định tại các cơ sở bán lẻ thuốc và trên nền tảng thương mại điện tử;

Giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem nhãn, xuất xứ, chỉ dẫn địa lý; quảng cáo sai sự thật, gian dối về công dụng, thành phần, chất lượng sản phẩm thuộc lĩnh vực y tế;

Vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ;

Kinh doanh hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và tại các cơ sở kinh doanh các sản phẩm y tế;

Sao chép, sử dụng trái phép phần mềm, dữ liệu, tài liệu, nội dung số có bản quyền trong các cơ sở y tế, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực y tế.

Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, nâng cao nhận thức cộng đồng 

Bộ Y tế cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế phối hợp với Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Thuế, Bộ đội Biên phòng, Thanh tra…, chính quyền cấp xã và các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, cảng biển, sân bay để trao đổi, xác minh thông tin; kịp thời chia sẻ dữ liệu về đối tượng, phương thức, thủ đoạn vi phạm.

Đối với vụ việc phức tạp, có dấu hiệu hình thành đường dây lớn hoặc liên quan nhiều địa phương, phải chủ động thông báo, phối hợp điều tra, xử lý đồng bộ; không để đối tượng lợi dụng sự thiếu liên kết giữa các địa bàn để tẩu tán hàng hóa, thay đổi địa điểm kinh doanh hoặc tiếp tục vi phạm. Kịp thời báo cáo, phối hợp với Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý.

Quá trình xác minh, kiểm tra, xử lý vi phạm phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, không gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp; đặc biệt không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong xử lý vi phạm.

Đẩy nhanh việc hoàn thiện, kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu về truy xuất nguồn gốc hàng hóa thuộc lĩnh vực y tế giữa các cơ quan quản lý, nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc. Khuyến khích doanh nghiệp áp dụng mã định danh, tem điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng chống hàng giả, sở hữu trí tuệ thông qua việc tăng cường thời lượng, nội dung tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số và tại cơ sở để nâng cao nhận thức của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, cơ sở y tế và người dân trong chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ;

Cảnh báo kịp thời các sản phẩm y tế không được phép lưu hành để người dân biết và không sử dụng; các cơ sở y tế có vi phạm hoặc không được phép hoạt động; khuyến khích doanh nghiệp, chủ thể quyền chủ động phối hợp với cơ quan chức năng trong phát hiện, xử lý vi phạm;

Vận động người tiêu dùng không tiếp tay cho hàng giả, hàng nhái, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; khi có vấn đề về sức khỏe, cần đến khám và mua sản phẩm y tế tại cơ sở có y tế hợp pháp, có nguồn gốc rõ ràng.

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan và UBND cấp xã triển khai thực hiện.