Bộ Y tế đề xuất giải pháp ngăn tình trạng vị thành niên sinh con sớm tại 16 tỉnh, thành

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó giai đoạn I được triển khai từ năm 2026 đến 2030.

Tạo điều kiện để thanh thiếu niên mạnh dạn tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản

Bên cạnh các chính sách khuyến sinh, dân số, thích ứng với già hóa dân số, Bộ Y tế cũng đề xuất các chương trình tư vấn, cung cấp kiến thức, kỹ năng và hỗ trợ phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm nạo phá thai ở vị thành niên từ 15-19 tuổi.

Theo dự thảo, chương trình hướng đến ba nhóm đối tượng chính gồm cán bộ dân số, y tế và người cung cấp dịch vụ tại tuyến tỉnh, cấp xã; nam, nữ vị thành niên; cùng các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân.

Dự kiến hoạt động này sẽ được triển khai tại 16/34 tỉnh, thành phố có tỉ suất sinh ở vị thành niên ở mức cao, bao gồm Lạng Sơn, Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh và Cà Mau.

Đẩy mạnh truyền thông chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên. Ảnh: SKĐS

Để nâng cao hiệu quả truyền thông và tiếp cận dịch vụ, Bộ Y tế đề xuất xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật, chuẩn hóa các tài liệu truyền thông và tài liệu tư vấn về sử dụng biện pháp tránh thai an toàn, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn và giảm nạo phá thai ở vị thành niên.

Các tài liệu sau khi hoàn thiện sẽ được số hóa, in ấn và cấp phát tới cơ sở y tế công lập, phòng khám tư nhân, nhà thuốc, hiệu thuốc và các mô hình hoạt động tại cộng đồng.

Nội dung tập trung vào việc cung cấp kiến thức và kỹ năng sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp, an toàn, đồng thời nâng cao hiểu biết về chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho vị thành niên.

Song song với đó, Bộ Y tế sẽ tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ y tế - dân số tuyến tỉnh nhằm nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng tư vấn và giao tiếp thân thiện với vị thành niên.

Dự thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự riêng tư, bí mật thông tin của người được tư vấn, qua đó tạo điều kiện để thanh thiếu niên mạnh dạn tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Về hoạt động truyền thông, Bộ Y tế đề xuất Trung ương tổ chức các hội nghị tư vấn điểm tại một số địa phương trong hai năm 2027 và 2028. Hằng năm, các tỉnh, thành phố sẽ lựa chọn khoảng 50% số xã, phường, đặc khu có tỉ lệ vị thành niên cao để tổ chức ít nhất một buổi tư vấn, nói chuyện chuyên đề hoặc hoạt động truyền thông.

Các nội dung truyền thông sẽ tập trung vào chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, giảm nạo phá thai và dự phòng vô sinh ở lứa tuổi vị thành niên.

Bên cạnh truyền thông, Bộ Y tế đề xuất xây dựng và duy trì các điểm cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thân thiện với thanh thiếu niên tại cơ sở y tế công lập, phòng khám tư nhân, nhà thuốc, hiệu thuốc và các mô hình cộng đồng. Các điểm này sẽ cung cấp dịch vụ trong môi trường kín đáo, an toàn, phù hợp với đặc điểm tâm lý và nhu cầu của lứa tuổi 15-19, qua đó giúp người trẻ dễ dàng tiếp cận tư vấn và các biện pháp tránh thai hơn.

Đề xuất cung cấp dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại 6 tỉnh, thành phố có nhiều khu công nghiệp

Cũng tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất cung cấp dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn hướng đến các nhóm đối tượng là: Nam, nữ trước khi kết hôn; Thanh thiếu niên, vị thành niên, thanh niên, lao động khu công nghiệp; Các bệnh viện chuyên khoa sản, nhi, sản - nhi; bệnh viện đa khoa; Trạm y tế cấp xã; Cán bộ y tế - dân số, nhân viên y tế thôn, bản, cộng tác viên dân số.

Bộ Y tế đề xuất Trường Đại học Y Hà Nội là đơn vị chủ trì tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc; được chủ động quyết định hình thức, tiến độ, địa điểm tổ chức đào tạo và lựa chọn, huy động các đơn vị, chuyên gia phối hợp phù hợp với điều kiện thực tế trong quá trình triển khai.

Theo đó, tổ chức chiến dịch cung cấp dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại khu công nghiệp. Dự kiến đề xuất các tỉnh, thành phố có nhiều khu công nghiệp nhất cả nước (6/34 tỉnh, thành phố) gôgm Bắc Ninh, TP. Hải Phòng, Hà Tĩnh, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh.

Truyền thông chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho công nhân. Ảnh:SKĐS

Tuyên truyền và vận động trên hệ thống loa đài phát thanh nội bộ của khu công nghiệp, bảng tin điện tử và các nhóm zalo/ Facebook của phân xưởng, công nhân; truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng khác tại địa phương…

Tổ chức cung cấp gói dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn theo hướng dẫn chuyên môn tại Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 07/11/2025 của Bộ Y tế ban hành Hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn.

Tổ chức chiến dịch cung cấp dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn tại các xã khu vực III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tổ chức tuyên truyền, tư vấn, vận động các đối tượng tham gia chiến dịch; cung cấp kiến thức về tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn qua nền tảng số...