Bộ Y tế đề xuất: Hướng dẫn người từ 40 tuổi chuẩn bị cho tuổi già

Theo dự thảo kế hoạch, chương trình dự kiến được triển khai từ ngày 1/1/2027, hướng đến mục tiêu giúp người dân thích ứng với quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh tại Việt Nam.

Bộ Y tế đề xuất hướng dẫn người từ 40 tuổi chuẩn bị cho tuổi già

Theo nội dung dự thảo, Bộ Y tế sẽ xây dựng bộ tài liệu và tổ chức các lớp tập huấn để phổ biến kiến thức cho người dân từ 40 tuổi trở lên thông qua đội ngũ cán bộ y tế tại địa phương.

Chương trình tập trung vào nhiều nội dung như:

Duy trì lối sống lành mạnh và chế độ dinh dưỡng phù hợp;
Rèn luyện thể lực, phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm;
Lập kế hoạch tài chính cho tuổi nghỉ hưu;
Lựa chọn việc làm phù hợp khi bước vào giai đoạn trung niên;
Chủ động chăm sóc bản thân và người thân cao tuổi trong gia đình.

Theo kế hoạch, các hoạt động này dự kiến bắt đầu triển khai từ 1/1/2027 nếu được thông qua.

Tài liệu sẽ được xây dựng phù hợp từng địa phương

Để bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế, các địa phương sẽ tiến hành khảo sát nhu cầu của người dân trước khi biên soạn tài liệu tuyên truyền.

Nội dung hướng dẫn sẽ được điều chỉnh theo đặc điểm kinh tế - xã hội của từng vùng, đồng thời lồng ghép vào các hoạt động cộng đồng như:

Câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi;
Sinh hoạt khu dân cư;
Các chương trình văn hóa, thể thao ở cơ sở;
Hoạt động tư vấn sức khỏe tại địa phương.

Mục tiêu là giúp người dân dễ tiếp cận kiến thức và hình thành thói quen chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn khỏe mạnh.

Không chỉ người trên 40 tuổi, người trẻ cũng là đối tượng được tuyên truyền

Bên cạnh nhóm từ 40 tuổi trở lên, chương trình còn hướng tới người dân dưới 60 tuổi.

Nhóm này sẽ được tiếp cận các nội dung về:

Xây dựng lối sống khoa học;
Duy trì vận động thường xuyên;
Tích lũy tài chính dài hạn;
Chuẩn bị nghề nghiệp ổn định;
Nuôi dạy con và xây dựng nền tảng cho cuộc sống khi về già.

Theo Bộ Y tế, việc chuẩn bị sớm sẽ góp phần kéo dài thời gian sống khỏe và giảm nguy cơ phụ thuộc khi bước vào tuổi cao.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh

Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Số liệu cho thấy, hiện cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tăng gần 2,8 triệu người so với năm 2019.

Dự báo đến năm 2030, số người cao tuổi có thể đạt gần 18 triệu, tạo áp lực lớn đối với hệ thống y tế, an sinh xã hội và lực lượng lao động.

Đáng chú ý, cơ cấu dân số cũng đang thay đổi rõ rệt. Nếu năm 2024, cứ 100 trẻ em thì có khoảng 60 người cao tuổi, thì đến năm 2074, tỷ lệ này được dự báo tăng lên khoảng 225 người cao tuổi trên 100 trẻ em.

Xu hướng này đồng nghĩa với việc số người trong độ tuổi lao động sẽ phải gánh vác trách nhiệm chăm sóc và đóng góp nhiều hơn cho hệ thống an sinh xã hội.

Người Việt sống thọ hơn nhưng số năm sống khỏe còn hạn chế

Một trong những lý do Bộ Y tế đề xuất triển khai chương trình là thực trạng tuổi thọ trung bình của người Việt Nam ngày càng tăng, nhưng thời gian sống khỏe chưa tương xứng.

Theo đánh giá của ngành y tế, trung bình mỗi người Việt có thể phải sống khoảng 14 năm với bệnh tật hoặc các vấn đề sức khỏe, làm gia tăng chi phí điều trị, chăm sóc dài hạn và tạo áp lực đối với quỹ bảo hiểm y tế cũng như ngân sách nhà nước.

Việc chủ động thay đổi lối sống ngay từ tuổi trung niên được kỳ vọng sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính và nâng cao chất lượng cuộc sống khi về già.

Tăng cường khám sức khỏe và chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng

Song song với hoạt động tuyên truyền, ngành y tế cũng dự kiến mở rộng các chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Theo kế hoạch, nhiều địa phương sẽ tổ chức khám sàng lọc, phát hiện sớm các bệnh thường gặp ở người cao tuổi, lập hồ sơ theo dõi sức khỏe và tư vấn kỹ năng chăm sóc tại nhà.

Các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng cũng sẽ được củng cố, đồng thời tăng cường đào tạo đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên chuyên ngành lão khoa nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trong bối cảnh dân số già hóa.

Chuẩn bị từ tuổi trung niên để có tuổi già chủ động

Theo các chuyên gia, tuổi trung niên là giai đoạn nhiều yếu tố nguy cơ về sức khỏe và tài chính bắt đầu xuất hiện. Việc hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh, duy trì vận động, tích lũy tài chính và chuẩn bị kế hoạch cho tương lai từ sớm sẽ giúp mỗi người kéo dài thời gian sống khỏe, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống khi bước vào tuổi già.

Đề xuất của Bộ Y tế hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng. Nếu được triển khai từ năm 2027, đây sẽ là một trong những chương trình hướng đến mục tiêu thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng sống cho người dân trong dài hạn.