Bộ Y tế khởi động vận hành Trung tâm Điều hành thông minh, thúc đẩy quản trị dựa trên dữ liệu

Tại trụ sở Bộ Y tế, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế TS.BS Vũ Mạnh Hà chủ trì cuộc họp khởi động, vận hành Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) Bộ Y tế.

Tham dự cuộc họp diễn ra chiều 9/10, có đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ, Văn phòng Bộ, Trung tâm Thông tin Y tế quốc gia cùng các đơn vị đồng hành.

Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế TS.BS Vũ Mạnh Hà phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp. Ảnh: Trần Minh

Trực quan hóa dữ liệu, hỗ trợ chỉ đạo và điều hành toàn ngành

Trung tâm IOC Bộ Y tế được xây dựng như một hạ tầng điều hành tập trung cấp Bộ, phục vụ thu thập, xử lý, phân tích và trực quan hóa dữ liệu, hỗ trợ công tác chỉ đạo, giám sát, cảnh báo và ra quyết định trong toàn ngành y tế.

Thông qua hệ thống, lãnh đạo Bộ có thể nắm bắt tình hình hoạt động của các Cục, Vụ, Văn phòng và các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ từ tổng quan đến chi tiết trên nhiều lĩnh vực. Đây cũng là công cụ giúp theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ, kịp thời đôn đốc, chỉ đạo và ban hành các quyết định điều hành.

Bên cạnh việc trực quan hóa những chỉ số quan trọng của ngành trên phạm vi toàn quốc, IOC có khả năng tích hợp dữ liệu, phân tích chuyên sâu, so sánh hiệu quả giữa các địa phương, đánh giá tác động của chính sách và theo dõi tình hình hoạt động của các nền tảng số do Bộ Y tế quản lý.

Hệ thống hướng tới thống nhất nguồn dữ liệu và cập nhật thường xuyên; giúp lãnh đạo nắm bắt tình hình qua các chỉ số trực quan theo thời gian thực, điều hành dựa trên dữ liệu; phát hiện bất thường để đưa ra cảnh báo sớm, xử lý kịp thời; đồng thời tăng tính minh bạch trong giám sát việc thực thi chính sách và chất lượng dịch vụ y tế.

Các bảng điều hành được thiết kế xoay quanh bốn nhóm câu hỏi: Thực trạng – đang như thế nào; Nguyên nhân – vì sao như vậy; Cảnh báo, dự báo – sắp xảy ra điều gì; Quản trị vận hành – thực thi ra sao.

Thông tin được thể hiện qua các thẻ chỉ số với số liệu chính và mức tăng, giảm so với kỳ trước; biểu đồ xu hướng theo tháng, quý, năm; công cụ so sánh giữa các Cục, Vụ, đơn vị, tỉnh, cơ sở y tế và lĩnh vực; cùng các biểu đồ cơ cấu, tỷ trọng thành phần. Hệ thống cũng hỗ trợ xếp hạng, phân loại bằng màu sắc cảnh báo xanh, vàng, đỏ và theo dõi tiến độ hoàn thành chỉ tiêu so với kế hoạch.

Đại diện lãnh đạo Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia báo cáo tại cuộc họp.  Ảnh: Trần Minh

Hoàn thiện dữ liệu, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các đơn vị đã nghiên cứu, thảo luận về tính năng và phương thức vận hành Trung tâm IOC Bộ Y tế, trong đó có cơ chế cảnh báo tự động.

Theo phương thức này, cán bộ nghiệp vụ xây dựng kịch bản và ngưỡng cảnh báo cho từng chỉ số; hệ thống tự kiểm tra dữ liệu mới, đối chiếu với ngưỡng đã thiết lập để phát hiện bất thường, sau đó gửi thông báo qua hệ thống hoặc email đến người phụ trách. Người tiếp nhận có trách nhiệm phản hồi và xử lý theo yêu cầu.

Các đại biểu cũng trao đổi về mô hình triển khai, từ thu thập, chuẩn hóa nguồn dữ liệu đến phân tích và trình diễn thông tin trên hệ thống.

Đến thời điểm cuộc họp, Trung tâm IOC Bộ Y tế đã kết nối dữ liệu với 21 bộ chỉ số, gồm 168 tổng chỉ tiêu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều nguồn dữ liệu cần sự phối hợp giữa Trung tâm Thông tin Y tế quốc gia, các đơn vị đồng hành và các Cục, Vụ, Văn phòng Bộ để cập nhật, bổ sung và kết nối.

Thực tế này đặt ra yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dữ liệu, xác định rõ trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ để hệ thống phản ánh đầy đủ, chính xác tình hình hoạt động của ngành.

Phác thảo mô hình chủ quản dữ liệu của Trung tâm IOC Bộ Y tế. Ảnh: Trần Minh

Đưa IOC vào vận hành thực chất, phục vụ điều hành dựa trên dữ liệu

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, ngành Y tế đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, điều hành theo hướng hiện đại, minh bạch, kịp thời và dựa trên dữ liệu.

Khối lượng dữ liệu y tế ngày càng lớn, phạm vi quản lý ngày càng rộng, trong khi yêu cầu về chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, y tế dự phòng, an toàn sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sử dụng nguồn lực ngày càng cao.

"Điều này đặt ra nhu cầu cấp thiết phải xây dựng và đưa vào vận hành Trung tâm IOC Bộ Y tế như một công cụ quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành thống nhất trên cơ sở dữ liệu số", Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nói.

Thứ trưởng Thường trực đề nghị lãnh đạo các Cục, Vụ tiếp tục nâng cao trách nhiệm trong đôn đốc, chỉ đạo, phối hợp kết nối thông tin, làm sạch dữ liệu và hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo phương châm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

"Khi và chỉ khi hoàn thiện và chính thức đưa vào vận hành Trung tâm, Bộ Y tế giảm được những thủ tục, báo cáo thủ công và Lãnh đạo Bộ có sự chỉ đạo kịp thời", Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nêu rõ.

Các đại biểu đại diện lãnh đạo các Vụ, Cục, Văn phòng Bộ phát biểu. Ảnh: Trần Minh

Thứ trưởng yêu cầu Trung tâm Thông tin Y tế quốc gia xây dựng hướng dẫn, cử cán bộ đồng hành, hỗ trợ các đơn vị cập nhật, bổ sung và kết nối dữ liệu sát với thực tiễn, có trọng tâm và lộ trình rõ ràng.

Đồng thời, cần bảo đảm dữ liệu chính xác, đầy đủ, kịp thời và có khả năng kết nối; xác định rõ nguồn dữ liệu, đơn vị chịu trách nhiệm, tần suất cập nhật, tiêu chuẩn chất lượng cũng như cơ chế kiểm tra, đối soát. Đây là điều kiện tiên quyết để thông tin hiển thị trên IOC phản ánh đúng tình hình thực tế.

Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng bộ chỉ tiêu điều hành thiết thực, gắn với chức năng quản lý của Bộ Y tế và phản ánh đúng những vấn đề lãnh đạo quan tâm, phục vụ trực tiếp công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, cần bảo đảm việc quản lý, khai thác và vận hành hệ thống hiệu quả.

Đặc biệt, việc vận hành IOC phải gắn với thay đổi quy trình làm việc và nâng cao trách nhiệm của các đơn vị, tránh tình trạng hệ thống chỉ được sử dụng để trình chiếu số liệu.

Theo Thứ trưởng Thường trực, việc sớm đưa IOC Bộ Y tế vào vận hành ổn định và phát huy hiệu quả là nhiệm vụ cấp thiết, cần được quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ. Đây không đơn thuần là đưa một hệ thống công nghệ vào sử dụng, mà còn là bước chuyển trong đổi mới phương thức quản trị ngành Y tế, tạo nền tảng xây dựng nền y tế hiện đại, thông minh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hướng tới mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Trần Minh