Bồi đắp bản lĩnh, nâng tầm tư duy từ nền tảng lý luận

Trải qua chiều dài 70 năm, kể từ bài giảng triết học đầu tiên (28-6-1956), công tác giảng dạy triết học Mác-Lênin ở Học viện Chính trị đã góp phần to lớn trong nhiệm vụ đào tạo đội ngũ cán bộ Quân đội “vừa hồng, vừa chuyên”. Khoa đã cùng các lực lượng sư phạm ở Học viện đào tạo hàng vạn cán bộ Quân đội, trong đó chủ yếu là cán bộ chính trị, với hàng chục khóa đào tạo cán bộ chính trị binh chủng hợp thành, quân chủng và Bộ đội Biên phòng; giảng viên khoa học xã hội nhân văn; đào tạo cao cấp lý luận chính trị, đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ.

Đại tá, PGS, TS Hà Đức Long (giữa), Chủ nhiệm Khoa Triết học Mác-Lênin (Học viện Chính trị) trao đổi bài giảng với các giảng viên trong Khoa. Ảnh: VĂN HANH

Trong những năm vừa qua, công tác giảng dạy triết học Mác-Lênin ở Học viện Chính trị đạt được nhiều kết quả tích cực. Chương trình, nội dung giảng dạy từng bước được hoàn thiện theo hướng khoa học, hệ thống và gắn với thực tiễn Quân đội. Đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm nghiên cứu, giảng dạy các chuyên ngành của triết học. Phương pháp giảng dạy cũng từng bước được đổi mới, chú trọng phát huy tính tích cực của học viên, kết hợp giữa lý luận với thực tiễn. Nhiều bài giảng được thiết kế theo hướng mở, khuyến khích học viên thảo luận, tranh luận và vận dụng kiến thức triết học vào phân tích các vấn đề thực tiễn của đời sống quân sự. Những kết quả đó ngày càng khẳng định vị thế, uy tín của Khoa trong nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện Chính trị.

Trong bối cảnh hiện nay, khi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đang đặt ra nhiều yêu cầu mới, đặc biệt là trước những tác động của toàn cầu hóa, sự phát triển của khoa học-công nghệ và âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, việc giảng dạy triết học Mác-Lênin trong các nhà trường Quân đội nói chung và tại Học viện Chính trị nói riêng càng trở nên quan trọng. Để nâng cao chất lượng giảng dạy triết học Mác-Lênin nhằm thực hiện phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, Khoa Triết học Mác-Lênin sẽ tập trung thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục đổi mới chương trình, nội dung giảng dạy triết học Mác-Lênin theo hướng gắn chặt lý luận với thực tiễn nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Theo đó, các nội dung được liên hệ sâu sắc với thực tiễn hoạt động quân sự, quốc phòng, công tác Đảng, công tác chính trị, cũng như các vấn đề chính trị-xã hội đang đặt ra hiện nay. Giảng dạy triết học Mác-Lênin ở Học viện Chính trị có những đặc điểm riêng so với giảng dạy trong các cơ sở giáo dục dân sự, nhất là, nội dung giảng dạy gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, bởi lẽ trong Quân đội, yếu tố chính trị có vai trò quyết định đến sức mạnh chiến đấu của đơn vị. Vì vậy, việc giảng dạy triết học không chỉ nhằm cung cấp tri thức lý luận mà còn nhằm củng cố lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân.

Hai là, đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy triết học Mác-Lênin theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học viên. Do đặc thù đối tượng đào tạo tại Học viện Chính trị chủ yếu là cán bộ chính trị hoặc các đối tượng được bồi dưỡng để trở thành cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, do đó, việc giảng dạy triết học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt tri thức mà còn hướng tới phát triển năng lực tư duy lý luận và khả năng vận dụng vào thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy. Tăng cường các phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt đẩy mạnh phương pháp dạy học đảo chiều, mô hình lớp học “đảo ngược”, qua đó, giúp học viên không chỉ hiểu lý luận mà còn biết vận dụng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị và công tác quân sự ở đơn vị đạt hiệu quả cao.

Ba là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy triết học Mác-Lênin. Chủ thể trực tiếp quyết định chất lượng giảng dạy triết học Mác-Lênin trong đào tạo cán bộ Quân đội là đội ngũ giảng viên. Thực hiện đột phá: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên đạt chuẩn theo quy định”, cần chú trọng xây dựng đội ngũ đủ về số lượng, chất lượng, học hàm, học vị ngày càng cao. Quan tâm chuẩn hóa chức danh và bồi dưỡng, tập huấn, nâng cao năng lực, kinh nghiệm thực tiễn phục vụ nhiệm vụ giảng dạy cho giảng viên. Mỗi giảng viên cần không ngừng học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ lý luận, đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tiễn quân sự và công tác Đảng, công tác chính trị.

Bốn là, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và các phương tiện dạy học hiện đại trong giảng dạy triết học Mác-Lênin. Trong điều kiện chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc tích hợp các công cụ, công nghệ hiện đại vào giảng dạy không chỉ giúp đổi mới phương pháp truyền đạt tri thức mà còn góp phần khắc phục tính trừu tượng, khái quát cao vốn là đặc trưng của nội dung triết học. Việc sử dụng các công cụ, công nghệ hiện đại vào bài giảng sẽ giúp giảng viên hệ thống hóa nội dung bài giảng một cách khoa học, logic, đồng thời tạo nên sự trực quan trong quá trình truyền đạt tri thức. Thông qua các hình thức thể hiện sinh động này, những khái niệm, phạm trù và quy luật cơ bản của triết học Mác-Lênin được trình bày rõ ràng hơn, giúp học viên dễ dàng tiếp cận và hiểu sâu bản chất của vấn đề để vận dụng vào thực tiễn có hiệu quả.