Bồi đắp văn hóa ứng xử mỗi ngày

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đa Tốn (xã Bát Tràng) Trần Thúy Hà: Nuôi dưỡng nét thanh lịch từ những điều bình dị

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đa Tốn (xã Bát Tràng) Trần Thúy Hà.

Theo tôi, văn hóa ứng xử bắt đầu từ những điều bình dị: Lời chào lễ phép, lời cảm ơn chân thành, biết xin lỗi khi làm sai và tôn trọng người khác. Muốn thế hệ trẻ Hà Nội tiếp nối nét đẹp thanh lịch, văn minh, trước hết cần giáo dục bằng sự nêu gương. Trẻ không chỉ học từ lời người lớn nói mà còn quan sát cách cha mẹ, thầy cô và những người xung quanh ứng xử mỗi ngày.

Đối với nhà trường, vì vậy, chúng tôi cũng coi văn hóa ứng xử trong đội ngũ là một phần của giáo dục học sinh. Khi thầy cô biết lắng nghe, chia sẻ, tôn trọng sự khác biệt và người đứng đầu làm gương bằng sự chân thành, công tâm, những điều giáo viên truyền đạt đến học sinh mới có sức thuyết phục.

Một học sinh học giỏi rất đáng quý, nhưng một đứa trẻ biết yêu thương, sẻ chia, không làm tổn thương người khác cũng là thành công quan trọng của giáo dục. Văn hóa không hình thành trong một ngày. Nếu mỗi ngày, thầy cô nói một lời tích cực, học sinh làm một việc tốt và mỗi người biết nghĩ cho người khác hơn một chút, những thay đổi nhỏ sẽ dần tích tụ thành nếp sống.

Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố My Hạ (xã Thanh Oai)
Phạm Đức Cường: Nêu gương để tạo đồng thuận trong cộng đồng

Để vận động người dân thực hiện tốt nếp sống văn minh, trước hết cán bộ phải gương mẫu, nói đi đôi với làm. Muốn bà con giữ gìn vệ sinh, bản thân và gia đình mình phải thực hiện trước; muốn mọi người đoàn kết thì phải công tâm, biết lắng nghe; muốn người dân chấp hành quy định thì mình phải nghiêm túc thực hiện.

Ở địa phương, chúng tôi phối hợp với Ban lãnh đạo, Ban Công tác Mặt trận của Tổ dân phố và các đoàn thể vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; giữ gìn môi trường, xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư đoàn kết. Tuy nhiên, tuyên truyền bằng lời nói thôi chưa đủ. Cán bộ phải gần dân, hiểu những vướng mắc và trực tiếp gặp gỡ các hộ để trao đổi, tháo gỡ khi có vấn đề phát sinh.

Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố My Hạ (xã Thanh Oai) Phạm Đức Cường.

Theo tôi, sự tự giác của người dân hình thành từ niềm tin. Khi cán bộ làm trước, việc chung được bàn bạc rõ ràng, những vướng mắc được lắng nghe và giải quyết công tâm, người dân sẽ không cảm thấy mình làm chỉ vì bị yêu cầu. Giữ sạch ngõ xóm, tôn trọng hàng xóm hay cùng lo việc chung dần trở thành trách nhiệm tự nhiên của mỗi gia đình.

Chúng tôi cũng vận động bà con phát huy tinh thần tương thân tương ái, chăm lo người cao tuổi, gia đình khó khăn, động viên học sinh; cùng chung tay tu bổ, tôn tạo đình làng. Những việc chung ấy không chỉ giải quyết công việc cụ thể mà còn tạo dịp để người dân cùng bàn bạc, cùng thực hiện, qua đó bồi đắp trách nhiệm với cộng đồng.

Gia đình vẫn là nơi đầu tiên hình thành cách ứng xử. Cha mẹ sống hòa thuận, kính trên nhường dưới, tôn trọng hàng xóm thì con cháu sẽ tự nhiên tiếp nhận những điều ấy.

Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh không nhất thiết bắt đầu từ những việc lớn lao mà từ một lời chào, một câu nói nhẹ nhàng, một lần nhường nhịn hay một hành động giúp đỡ người bên cạnh.

Bí thư Đoàn phường Long Biên Trương Phi Long: Người trẻ phải trở thành chủ thể lan tỏa hành vi đẹp

Với thanh niên Hà Nội hôm nay, nét thanh lịch, văn minh cần được tiếp nối bằng sự chân thành trong giao tiếp, tinh thần tự giác nơi công cộng, lòng nhân ái và bản lĩnh trên không gian mạng. Người trẻ có thể năng động, cá tính, nhưng sự tự tin phải đi cùng kỷ luật và trách nhiệm. Văn minh là khả năng tự điều chỉnh hành vi ngay cả khi không có ai giám sát.

Bí thư Đoàn phường Long Biên Trương Phi Long.

Trên không gian mạng, mỗi bình luận, lượt chia sẻ đều có thể tác động đến người khác. Vì vậy, người trẻ cần kiểm chứng thông tin, không tiếp tay lan truyền tin giả, không công kích cá nhân; khi tranh luận phải có lý lẽ và thái độ tôn trọng. Có văn hóa trên mạng không có nghĩa là né tránh bất đồng mà là biết tranh luận có trách nhiệm.

Theo tôi, giữ gìn truyền thống Tràng An cũng cần gắn với ý thức trân trọng lịch sử, di sản và bản sắc văn hóa Thủ đô. Khi hiểu những giá trị mình đang thừa hưởng, người trẻ sẽ có thêm động lực để gìn giữ, giới thiệu và lan tỏa bằng những cách làm phù hợp với thời đại.

Tại phường Long Biên, chúng tôi xác định giáo dục văn hóa ứng xử không thể chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải tạo môi trường để thanh, thiếu nhi trực tiếp hành động. Điều chúng tôi hướng tới không phải là số lượng phong trào mà là sự thay đổi của người trẻ sau mỗi hoạt động.

Khi trực tiếp quét dọn tuyến phố, bóc xóa quảng cáo sai quy định, tham gia công trình thanh niên hay hỗ trợ người khó khăn, các chuẩn mực về trách nhiệm và sẻ chia được chuyển từ lời nói thành trải nghiệm. Muốn hành vi đẹp trở thành nếp sống bền vững, cần chuyển từ tuyên truyền sang tạo cơ hội hành động, từ phong trào sang thói quen và trách nhiệm tự thân.