Bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên: Giảm lý thuyết, tăng thực hành

Giảng viên nhóm ngành Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Việt Mỹ Hà Nội hướng dẫn nghề cho học viên. Ảnh minh họa: Diệu Thúy/TTXVN

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm triển khai quy định về bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp theo Luật Nhà giáo, tạo cơ sở hình thành những năng lực cơ bản, thiết yếu đáp ứng chuẩn nghề nghiệp đối với giảng viên cao đẳng, giảng viên đại học; đồng thời đáp ứng yêu cầu mới của hoạt động nghề nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, bảo đảm và cải tiến chất lượng giáo dục.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình được thiết kế lại theo hướng tập trung vào những năng lực cơ bản, thiết yếu của giảng viên; giảm nội dung lý thuyết, trùng lặp với các chương trình bồi dưỡng khác; tăng thời lượng thực hành, thảo luận, bài tập, xử lý tình huống và vận dụng vào hoạt động nghề nghiệp.

Việc đánh giá kết quả học tập được thực hiện theo từng mô đun, căn cứ vào chuẩn đầu ra, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thông qua nhiệm vụ, sản phẩm, thực hành và các minh chứng phù hợp, thay vì đặt trọng tâm vào ghi nhớ, tái hiện kiến thức.

Chương trình được thiết kế theo hướng liên thông, linh hoạt, gồm khối năng lực chung và năng lực đặc thù. Trong đó, 4 mô đun chung áp dụng cho cả giảng viên cao đẳng và giảng viên đại học; 1 mô đun đặc thù tương ứng với từng nhóm giảng viên.

Người học có thể đăng ký học toàn bộ chương trình hoặc từng mô đun. Kết quả hoàn thành toàn bộ hoặc được công nhận hoàn thành từng mô đun được tích lũy để xác định việc hoàn thành chương trình và cấp chứng chỉ. Như vậy, người học không nhất thiết phải tham gia bồi dưỡng toàn bộ chương trình mà có thể tích lũy từng mô đun phù hợp với nhu cầu và kết quả đã có.

Dự thảo cũng phân định bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp với bồi dưỡng năng lực sư phạm đối với giảng viên cao đẳng.

Do đã có chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng đối với giảng viên cao đẳng, chương trình bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp không lặp lại các nội dung hình thành năng lực sư phạm mà tập trung vào năng lực nghề nghiệp theo chuẩn. Mô đun đặc thù đối với nhóm này chú trọng tổ chức đào tạo gắn với doanh nghiệp, thị trường lao động và thực tiễn nghề nghiệp.

Đối với giảng viên đại học, do không có quy định về chương trình bồi dưỡng năng lực sư phạm riêng tương ứng, dự thảo bố trí mô đun đặc thù về thiết kế, tổ chức dạy học và đánh giá người học, nhằm hình thành năng lực sư phạm đại học cơ bản.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, cách thiết kế này nhằm hạn chế trùng lặp nội dung bồi dưỡng, đồng thời bảo đảm mỗi nhóm giảng viên được hình thành những năng lực cần thiết, phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp.

Một điểm mới đáng chú ý khác là dự thảo quy định một mô đun có thể được hoàn thành theo 3 phương thức: học tập và đánh giá; công nhận kết quả học tập hoặc đánh giá, công nhận năng lực đã có. Dù thực hiện theo phương thức nào, kết quả đều được xác định trên cùng chuẩn đầu ra của mô đun.

Đối với việc công nhận kết quả học tập, chương trình, môn học, mô đun hoặc học phần mà người học đã hoàn thành sẽ được đối sánh với chuẩn đầu ra và nội dung cốt lõi của mô đun tương ứng. Khi được công nhận, người học không phải học và đánh giá lại mô đun đó.

Đáng chú ý, những người đã hình thành năng lực thông qua hoạt động nghề nghiệp, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tự học hoặc tự bồi dưỡng nhưng chưa đủ căn cứ để công nhận kết quả học tập có thể đăng ký đánh giá, công nhận năng lực đã có. Việc công nhận hoàn thành mô đun chỉ được thực hiện khi người đăng ký đáp ứng đầy đủ chuẩn đầu ra.

Cơ chế này nhằm ghi nhận kết quả học tập và năng lực thực tế đã được hình thành, hạn chế việc phải học lại những nội dung người học đã đáp ứng, qua đó giảm thời gian, chi phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực dành cho bồi dưỡng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu chất lượng.

Dự thảo cũng cho phép cơ sở giáo dục đáp ứng đầy đủ yêu cầu bảo đảm chất lượng theo quy định được chủ động tổ chức bồi dưỡng, công nhận kết quả học tập; đánh giá, công nhận năng lực đã có và cấp chứng chỉ trong phạm vi được quy định.

Cùng với quyền chủ động, các cơ sở giáo dục phải đáp ứng yêu cầu về đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, tài liệu, học liệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện bảo đảm chất lượng; đồng thời chịu trách nhiệm về chất lượng và tính hợp pháp của kết quả thực hiện.