Bói Kiều ngày xuân cùng nhà nghiên cứu Nhật Chiêu

Nhà nghiên cứu Nhật Chiêu chia sẻ về hình thức bói Kiều trong dân gian Việt Nam.

Sáng 31/1, sự kiện Ngày xuân kể chuyện Kiều diễn ra tại cung Cung Văn hóa Lao động TP.HCM với sự tham gia của nhà nghiên cứu Nhật Chiêu. Chương trình được tổ chức nhân dịp ra mắt bản in mới của Truyện Kiều. Ấn phẩm được in kèm 26 bức tranh Kiều chưa từng công bố của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm.

Tại sự kiện, nhiều khán giả thích thú khi có cơ hội tìm hiểu về bói Kiều, hình thức sinh hoạt văn hóa độc đáo trong dân gian Việt Nam. Nhà nghiên cứu Nhật Chiêu chia sẻ: “Truyện Kiều được dùng để coi bói vì trong tác phẩm, cảnh đời nào cũng có. Thúy Kiều đã tiếp xúc với đủ hạng người, trải qua đủ mọi cung bậc cảm xúc. Mỗi câu thơ Kiều thường có nhiều tầng nghĩa, khi coi bói cũng có thể lý giải theo nhiều cách khác nhau”.

Ông cho biết khi thực hiện nghi thức bói Kiều, người bói phải đứng trước quyển Truyện Kiều, thắp hương và khấn: “Lạy vua Từ Hải, lạy vãi Giác Duyên, lạy tiên Thúy Kiều”. “Cách xưng tụng ấy được lưu truyền trong dân gian, cho thấy sự tri âm của người dân dành cho nàng Kiều”, nhà nghiên cứu chia sẻ.

Cỗ bài tarot với nội dung từ Truyện Kiều. Ảnh: M.C.

Cách bói phổ biến nhất là lật ngẫu nhiên một trang Kiều và dùng ngón tay cái ấn vào vị trí bất kỳ trên trang sách. Cặp lục bát nơi ngón tay ấn vào ứng với quẻ của người bói. Tuy nhiên, cách này bị hạn chế vì những người đã từng đọc Kiều sẽ làm sai lệch tính ngẫu nhiên của quẻ bói. Theo nhà nghiên cứu, bói Kiều đang có xu hướng hiện đại hóa, chẳng hạn in các cặp lục bát lên thẻ bài để người xem rút ngẫu nhiên hay kết hợp với triết lý tarot.

Bên cạnh bói Kiều, buổi trò chuyện còn bàn về tài sử dụng chữ nghĩa của Nguyễn Du và sức sống bền bỉ của Truyện Kiều trong đời sống đương đại. Theo Nhật Chiêu, việc Truyện Kiều vẫn được đọc, giảng giải và thực hành trong các sinh hoạt văn hóa đầu xuân cho thấy giá trị vượt thời gian của tác phẩm.

Khánh Linh