Bòn bon xứ Tiên vào chính vụ, nông dân phấn khởi thu bạc triệu mỗi ngày

Bòn bon còn được gọi là nam trân, phụng quân... Tương truyền, loại quả này từng giúp đoàn quân của chúa Nguyễn thoát khỏi đói khát. Sau đó, năm nào cũng yêu cầu cung tiến bòn bon và cắt cử người trông coi những khu rừng có loại cây quý này.

Vốn là giống cây mọc hoang trong rừng, bòn bon dần được người dân ở một số vùng thuộc Quảng Nam cũ, nay là TP Đà Nẵng, đưa về trồng trong vườn nhà. Nhờ vị thanh ngọt, dễ ăn, loại quả này được nhiều người ưa chuộng, trở thành đặc sản mang lại giá trị kinh tế cho người dân. Bòn bon thường chín vào tháng 9, tháng 10 hằng năm. Khi vào mùa, quả chuyển sang màu vàng óng, mọc thành từng chùm trên thân và cành cây.

Vào những ngày này, tại các xã như Thạnh Bình, Tiên Phước, Sơn Cẩm Hà…,TP.Đà Nẵng, người dân đang tất bật thu hoạch bòn bon. Giữa những khu vườn xanh mát, từng chùm quả chín vàng báo hiệu một mùa trái ngọt trên vùng đất xứ Tiên.

Tại xã Thạnh Bình, bà Võ Thị Nhiên (ngụ thôn Lộc Yên) đang tranh thủ thu hái bòn bon để kịp giao cho khách. Gia đình bà sở hữu hàng chục cây bòn bon cổ thụ, cho trái đều đặn qua nhiều năm. Vào chính vụ, lượng hàng đặt từ các mối quen ở chợ tăng lên, trong khi du khách tìm đến tận vườn cũng đông hơn nhờ mùa cao điểm du lịch.

“Khách đặt thì mình hái sẵn, sau đó gọi họ lên lấy. Bòn bon bán lẻ khoảng 20.000 đồng/kg. Còn người mua số lượng lớn và tự hái thì giá khoảng 15.000 - 17.000 đồng/kg”, bà Nhiên kể.

Theo bà Nhiên, trong mùa thu hoạch, mỗi ngày gia đình có thể thu từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng nhờ bán bòn bon. Ngoài thương lái, nhiều du khách ghé thăm làng cổ Lộc Yên cũng tìm mua trái cây tươi mang về làm quà. “Khách vào vườn ngắm cây, tự tay hái quả rồi mua vài chục ký mang về làm quà. Mình vừa bán được trái, vừa có dịp giới thiệu đặc sản quê hương”, bà Nhiên phấn khởi.

Ông Nhân phấn khởi vì bòn bon năm nay được mùa, được giá.

Cạnh đó, vườn bòn bon của ông Nguyễn Đình Nhân (ngụ thôn Lộc Yên) cũng đang vào mùa cho trái. Gia đình ông hiện có 50 cây lâu năm, cho thu hoạch ổn định qua nhiều mùa; khoảng 30 cây khác bắt đầu ra quả trong năm nay. Ngoài ra, vợ chồng ông còn trồng thêm 30 cây non, đến nay gần 3 năm tuổi.

Ông Nhân cho biết, bòn bon cần khoảng 10 năm mới bắt đầu cho quả. Cây càng lớn càng sai trái, có cây cho thu hoạch gần một tạ mỗi mùa. Nhờ duy trì những cây lâu năm, gia đình ông có nguồn thu tương đối ổn định. “Năm ngoái, gia đình thu khoảng 35 triệu đồng từ những cây lớn. Năm nay, giá bán tốt hơn nên tôi hy vọng thu nhập sẽ tăng”, ông Nhân chia sẻ.

Thu hoạch bòn bon.

Đầu vụ năm nay, giá bòn bon có thời điểm lên đến 40.000 đồng/kg. Khi bước vào chính vụ, giá phổ biến ở mức 20.000 - 30.000 đồng/kg. Riêng những vườn bán cho thương lái tự thu hái, giá tại vườn thường khoảng 20.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng quả.

Không chỉ chú trọng sản lượng, ông Nhân còn tính đến việc khai thác giá trị khu vườn gắn với hoạt động du lịch. Nằm trong vùng lõi điểm du lịch làng cổ Lộc Yên, khu vườn gần 100 cây bòn bon của gia đình có lợi thế để tổ chức các hoạt động tham quan, trải nghiệm theo mùa.

Thay vì chỉ thu hoạch rồi bán cho thương lái, vợ chồng ông dự định bố trí không gian đón khách, kết hợp phục vụ một số món ăn, thức uống phù hợp. Qua đó, du khách có thêm trải nghiệm, còn gia đình có cơ hội đa dạng hóa nguồn thu.

Vườn bòn bon lâu năm mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân xứ Tiên

Thực tế, sự phát triển của du lịch tại Lộc Yên đang tạo thêm đầu ra cho các hộ trồng cây ăn quả. Bên cạnh tham quan những ngôi nhà cổ, khám phá cảnh quan làng quê, nhiều du khách muốn thưởng thức đặc sản ngay tại nơi sản xuất và mua trái cây tươi mang về. Nhờ đó, những khu vườn bòn bon không chỉ phục vụ thu hoạch nông sản mà còn có thể trở thành điểm trải nghiệm hấp dẫn.

Ông Phan Hồng Phát, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết, bòn bon là đặc sản gắn bó lâu đời với vùng đất Tiên Phước cũ. Hiện địa phương có hơn 500 hộ trồng và gìn giữ loại cây này trong vườn nhà. Có gia đình chỉ trồng vài cây để phục vụ nhu cầu trong nhà, nhưng cũng có hộ sở hữu hơn 200 cây, mang lại nguồn thu đáng kể mỗi năm.

“Du lịch phát triển, nhất là tại khu vực làng cổ Lộc Yên, đã tạo thêm điều kiện để người dân bán bòn bon trực tiếp tại vườn với giá tốt hơn. Địa phương khuyến khích bà con tiếp tục trồng xen bòn bon trong vườn nhà, vừa giữ cảnh quan truyền thống, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế”, ông Phát cho hay.

Thời gian tới, xã Thạnh Bình định hướng vận động người dân bảo tồn những vườn bòn bon lâu năm, gắn với gìn giữ cảnh quan làng cổ và phát triển du lịch. Những hộ có điều kiện được khuyến khích tổ chức điểm tham quan, trải nghiệm, phục vụ du khách thưởng thức trái cây và sử dụng các dịch vụ phù hợp.