Neo đời mình bên chân sóng

Khi biển vẫn gợn lên từng lớp sóng, ông Vũ Đình Sửu (66 tuổi), người dân phường Sầm Sơn, tỉ mỉ ngồi gỡ lưới bên bến thuyền dọc đường Hồ Xuân Hương. Nắng thu vàng như rót mật, len qua từng mắt lưới, hắt lên gương mặt sạm nắng của người đàn ông đã dành gần trọn cuộc đời cho biển. Với ông, gỡ lưới không chỉ là khâu chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo, mà còn là công việc thân thuộc đã theo ông suốt những năm tháng đời người.

Một góc bến thuyền gần vòng xuyến FLC, phường Sầm Sơn.

Ông Sửu kể, gia đình ông đã có 5 đời gắn bó với nghề biển. Từ đời cha ông đến đời mình, biển vừa là nơi mưu sinh, vừa là mái nhà rộng lớn nuôi dưỡng bao thế hệ. Bởi thế, dù cuộc sống có nhiều đổi thay, ông vẫn đều đặn theo thuyền ra khơi mỗi ngày. Phương tiện đánh bắt của ông là chiếc thuyền nhỏ, động cơ chạy bằng dầu, sử dụng lưới quét để khai thác hải sản gần bờ. Khoảng 3 giờ sáng, khi phố biển còn chìm trong giấc ngủ, ông đã cùng con thuyền nhỏ rời bến. Đến chừng 8 giờ sáng, thuyền trở về bến với thành quả sau mấy giờ lao động miệt mài, vất vả. Công việc cứ thế nối tiếp nhau, lặp lại từ ngày này sang ngày khác, như nhịp sóng ngoài kia tự bao đời vẫn xô vào bờ bãi.

Nghề biển không phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió. Có chuyến đánh bắt được mẻ hải sản khá, bán đi thu về vài ba triệu đồng; có hôm chỉ vừa đủ tiền xăng dầu, thậm chí còn lỗ vốn. Ông Sửu nói về chuyện được - mất của nghề bằng giọng bình thản, không than vãn cũng chẳng tô vẽ.

Làm nghề biển bao năm, ông hiểu có những thứ nằm ngoài sức người: con nước, luồng cá, thời tiết và cả những may rủi của mỗi chuyến ra khơi. “Không giàu, nhưng đủ ăn”, câu nói ngắn gọn như cách ông nhìn nhận cuộc đời mình. Chẳng mong làm giàu từ biển, chỉ mong có việc làm đều đặn, có đồng ra đồng vào, giữ được nghề mà cha ông đã truyền lại.

Vợ chồng chị Bùi Thị Hồng gỡ lưới sau chuyến biển.

Ở tuổi 53, chị Bùi Thị Hồng vẫn gắn bó với con thuyền, tấm lưới, lặng lẽ cùng chồng mưu sinh bên chân sóng. “Cái số đã định gắn với nghề ngư từ trong bụng mẹ rồi, ngoảnh mặt phía nào cũng thấy biển mà thôi”, chị Hồng bộc bạch.

Chị sinh ra và lớn lên ở vùng xã đảo Nghi Sơn, nơi bao đời người dân nương vào biển cả mà sống. Đến khi trưởng thành, duyên phận đưa chị về làm dâu vùng biển Sầm Sơn. Hai dấu mốc cuộc đời nhưng vẫn là con sóng ấy, nghề ngư ấy, chị lại tiếp tục gắn bó với biển, với nghề ngư đã thân thuộc từ thuở nhỏ.

Dù gia cảnh khó khăn, cả hai đều không biết chữ, nhưng gần 30 năm trước, vợ chồng chị Hồng vẫn mạnh dạn vay mượn, sắm chiếc thuyền làm kế sinh nhai. Kể từ đó đến nay, nhịp đời vẫn cứ thế. Con thuyền trở thành nguồn sống của cả gia đình, mang theo bao nhọc nhằn, hy vọng qua từng chuyến biển.

Ngày ngày, chị Hồng cùng chồng thức dậy từ 2-3 giờ sáng. Sau khi chuẩn bị mọi việc chu đáo cho thuyền xuất bến, chị ở lại bờ chăm lo việc nhà. Chồng một mình lênh đênh ngoài khơi, chị ở nhà cũng chẳng lúc nào yên lòng, chỉ đến khi thuyền trở về mới dám thở phào nhẹ nhõm. Đón lấy mẻ tôm, cá trên thuyền, chị lại tất tưởi lo việc bán buôn, vun vén, thu xếp từng khoản chi tiêu, chắt chiu từ những đồng tiền kiếm được để lo cho gia đình.

Cả gia đình tám người, từ người lớn đến trẻ nhỏ, đều trông vào nguồn thu nhập bấp bênh từ nghề biển. Chị Hồng ít kể về những nhọc nhằn của mình, cũng chẳng nói nhiều đến những lần gia đình lâm vào cảnh túng thiếu. Những điều ấy dường như đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống.

Chị Hồng cho biết: “Nghề biển trăm mối lo”. Đâu chỉ có chuyện nguồn lợi hải sản ngày càng ít, giá dầu, giá ngư cụ ngày càng tăng. Nhiều rủi ro ập đến mà chính người ngư dân cũng đành ngậm ngùi, lực bất tòng tâm. “Thế nên bao năm rồi nợ vẫn hoàn nợ. Cũng bao phen tưởng mất nghề, nhưng rồi hai vợ chồng động viên nhau gắng gượng, tiếp tục bám nghề”, chị Hồng trầm giọng.

Trong nhịp sống làng biển, những nhọc nhằn của người phụ nữ như chị Hồng ít khi được nhắc đến. Nhưng sự tảo tần và bền bỉ của họ lại là điểm tựa để gia đình tiếp tục bám nghề, bám biển.

Biển không phải lúc nào cũng hào phóng. Ấy vậy nhưng những người đã dành phần lớn cuộc đời để nghe tiếng sóng, quen nhịp thuyền đi, thuyền về, biển không chỉ là nơi mưu sinh, mà còn là một phần lẽ sống.

Hải sản tươi rói mà ngư dân Sầm Sơn đánh bắt được sau chuyến vươn khơi.

Những chuyến đi từ lúc trời chưa sáng, những buổi gỡ lưới dưới nắng thu, những ngày được mùa xen lẫn ngày thất thu... cứ thế kết thành một đời người bình dị, lặng lẽ neo mình bên chân sóng.

Rời bến thuyền, nhìn dọc đường Hồ Xuân Hương, một Sầm Sơn sôi động với khách sạn, nhà hàng, quảng trường biển và các dịch vụ du lịch hiện ra rõ nét. Diện mạo ấy cho thấy những đổi thay mạnh mẽ của đô thị biển, nơi du lịch ngày càng giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội. Mỗi mùa hè, dòng người từ khắp nơi lại tìm về với biển, mang theo kỳ vọng về những kỳ nghỉ và trải nghiệm đáng nhớ.

Trong dòng chảy ấy, những người như ông Sửu, chị Hồng... không trực tiếp làm du lịch, cũng chẳng tham gia vào những hoạt động dịch vụ dành cho du khách. Tuy nhiên, sự hiện diện của họ cùng những người ngư dân nơi bến thuyền vẫn góp một nét riêng vào bức tranh phố biển.

Sầm Sơn hấp dẫn du khách không chỉ bởi bãi biển, những khu nghỉ dưỡng hiện đại hay hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, mà còn bởi nhịp sống bình dị của những người ngày ngày bám biển.

Cùng với quá trình phát triển đô thị du lịch, việc tổ chức, sắp xếp không gian bến thuyền và hoạt động buôn bán hải sản cũng cần được tính toán phù hợp, để vừa giữ gìn nét đặc trưng của làng biển, sinh kế của người dân vừa bảo đảm mỹ quan, trật tự đô thị.

Để giữa một đô thị biển ngày càng hiện đại, người ta vẫn nhận ra nơi đây không chỉ là điểm đến để ngắm biển, nghỉ dưỡng, mà còn là miền đất có những con người sống cùng biển, làm nên cuộc đời từ biển và gửi lại trong từng con sóng dấu ấn của bao thế hệ.