Bốn năm xung đột Nga - Ukraine: Cuộc chiến tiêu hao và những toan tính chưa ngã ngũ
Tròn 4 năm kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát, giao tranh vẫn kéo dài với tổn thất lớn và cục diện giằng co trên thực địa. Trong bối cảnh các nỗ lực trung gian được thúc đẩy, khác biệt về mục tiêu và lợi ích chiến lược tiếp tục khiến triển vọng đạt được một giải pháp toàn diện vẫn còn bỏ ngỏ.
Tròn 4 năm kể từ khi xung đột Nga–Ukraine bùng phát, giao tranh vẫn kéo dài với tổn thất lớn và cục diện giằng co trên thực địa. Ảnh: Foreignpolicy
Kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn ngày 24/2/2022, giao tranh đã kéo dài hơn 1.400 ngày, trở thành cuộc xung đột có quy mô lớn nhất tại châu Âu kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Các tổ chức nghiên cứu ước tính tổng số binh sĩ thương vong, mất tích của cả hai bên có thể lên tới gần 2 triệu người. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho rằng riêng phía Nga có khoảng 1,2 triệu thương vong, trong khi con số của Ukraine có thể lên tới 600.000 người.
Hiện Nga kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea sáp nhập năm 2014 và một số khu vực khác.
Xung đột cũng chứng kiến sự thay đổi đáng kể về phương thức tác chiến, với thiết bị bay không người lái (drone) trở thành yếu tố quan trọng trên chiến trường. Việc sử dụng rộng rãi drone khiến các bên gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai lực lượng quy mô lớn, đồng thời làm gia tăng sức ép đối với hệ thống hậu cần và phòng thủ.
Trong khi đó, các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở năng lượng tiếp tục được hai bên triển khai. Nga gia tăng các đợt tập kích vào hệ thống điện của Ukraine trong mùa Đông, gây gián đoạn nguồn cung tại nhiều khu vực. Đáp lại, Ukraine tiến hành các đợt tấn công bằng drone nhằm vào cơ sở năng lượng và quân sự nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Thị trấn Vuhledar, Ukraine, bị tàn phá nặng nề vào ngày 22 tháng 8 năm 2024. Ảnh: Getty Images
Trên phương diện ngoại giao, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vẫn duy trì các lập trường khác biệt. Moskva yêu cầu Ukraine rút lực lượng khỏi các khu vực mà Nga tuyên bố sáp nhập, trong khi Kyiv đề xuất thiết lập lệnh ngừng bắn dựa trên đường tiếp xúc hiện tại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc đẩy các nỗ lực trung gian nhằm hướng tới một thỏa thuận, với mục tiêu đạt tiến triển trong năm nay. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định khả năng đạt được thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế do những bất đồng cốt lõi chưa được giải quyết.
Xung đột kéo dài cũng tạo sức ép đối với kinh tế Nga, với tốc độ tăng trưởng chậm lại do lạm phát và thiếu hụt lao động, dù ngành công nghiệp quốc phòng vẫn duy trì sản lượng cao. Trong khi đó, Ukraine tiếp tục phụ thuộc đáng kể vào sự hỗ trợ từ các đối tác phương Tây để duy trì năng lực phòng thủ.
Bước sang năm thứ năm, triển vọng đạt được giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột vẫn còn bỏ ngỏ, trong bối cảnh các bên tiếp tục theo đuổi mục tiêu riêng và các nỗ lực ngoại giao đang đối mặt nhiều thách thức.
