Bóng đèn lâu đời nhất thế giới đã thắp sáng suốt 125 năm

Một bóng đèn tại Mỹ đã phát sáng gần như liên tục suốt 125 năm. Bí mật đằng sau tuổi thọ đáng kinh ngạc ấy không nằm ở phép màu mà ở chính nguyên lý vật lý.

Khi nhắc đến bóng đèn, hầu hết mọi người đều nghĩ đây là thiết bị có tuổi thọ vài năm rồi phải thay mới. Thế nhưng tại Trạm cứu hỏa số 6 ở thành phố Livermore, bang California (Mỹ), các nhân viên đã hát "Chúc mừng sinh nhật" cho một chiếc bóng đèn đã phát sáng gần như liên tục kể từ năm 1901. Được biết đến với tên gọi Centennial Light, bóng đèn này đã trở thành biểu tượng đặc biệt trong lịch sử ngành điện khi vẫn hoạt động sau hơn 125 năm.

Vậy làm thế nào một bóng đèn được sản xuất từ đầu thế kỷ XX lại có thể bền hơn rất nhiều so với những bóng đèn hiện đại?

Bóng đèn sợi đốt có cấu tạo khá đơn giản với một sợi vonfram (tungsten) được đặt trong bầu thủy tinh kín. Khi có dòng điện chạy qua, sợi kim loại này nóng lên đến hàng nghìn độ C và phát sáng. Tuy nhiên, nhiệt độ càng cao thì các nguyên tử vonfram càng bay hơi nhanh, khiến sợi đốt dần mỏng đi rồi đứt sau một thời gian sử dụng.

Một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp Centennial Light tồn tại lâu đến vậy là công suất hoạt động rất thấp. Hiện nay, bóng đèn chỉ tiêu thụ khoảng 4W điện, thấp hơn nhiều so với bóng đèn sợi đốt thông thường. Nhờ không phải hoạt động ở nhiệt độ quá cao, tốc độ hao mòn của sợi đốt cũng giảm đáng kể.

Đổi lại, Centennial Light không phát ra ánh sáng mạnh như những bóng đèn hiện đại. Ánh sáng của nó khá mờ và chỉ đủ để nhận biết chứ không đáp ứng nhu cầu chiếu sáng trong sinh hoạt hằng ngày.

Bóng đèn Centennial được Công ty Shelby Electric (bang Ohio, Mỹ) sản xuất vào năm 1901.

Bóng đèn Centennial được Công ty Shelby Electric (bang Ohio, Mỹ) sản xuất vào năm 1901.

Bên cạnh đó, bóng đèn được sản xuất vào đầu thế kỷ XX khi nhiều sản phẩm vẫn được chế tạo thủ công với quy trình rất tỉ mỉ. Chất lượng gia công cùng điều kiện hoạt động ổn định trong nhiều năm cũng góp phần giúp bóng đèn duy trì tuổi thọ hiếm có. Điều này cho thấy Centennial Light không phải là sản phẩm của một công nghệ bí mật mà là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp.

Nhiều người từng đặt câu hỏi vì sao các nhà sản xuất ngày nay không chế tạo những bóng đèn có tuổi thọ hàng trăm năm. Trên thực tế, các bóng đèn thời nay thường "được thiết kế để hỏng" sau 10.000 giờ. Đây không phải là giới hạn của nghiên cứu, khoa học, mà là một cách để thúc đẩy tiêu dùng.

Hơn nữa, một bóng đèn chỉ có thể bền đến vậy khi hoạt động ở mức công suất thấp và phát ra ánh sáng yếu. Nếu áp dụng thiết kế này cho mọi sản phẩm, chúng sẽ không đáp ứng được nhu cầu chiếu sáng trong gia đình, văn phòng hay nhà máy.

Hà Vy

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/bong-den-lau-doi-nhat-the-gioi-da-thap-sang-suot-125-nam-post1627158.html