Bỗng dưng thành giám đốc rồi bị hoãn xuất cảnh, một người dân khởi kiện Phòng Kinh doanh ở TP.HCM đòi bồi thường 874 triệu đồng

Bất ngờ bị hoãn xuất cảnh tại sân bay vì đứng tên doanh nghiệp lạ, khởi kiện đòi bồi thường hơn 874 triệu đồng

Thông tin trên báo Tiền phong, ông Nguyễn Hồng C., ngụ tại phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, vừa gửi đơn khởi kiện lên TAND khu vực 5 TPHCM để kiện Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính TPHCM. Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ kiện hành chính này bao gồm Thuế cơ sở 27 TP.HCM và Công an cửa khẩu Cảng Hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất.

Nội dung khởi kiện của ông C. nhằm yêu cầu tòa án xem xét tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký thay đổi lần thứ nhất ngày 20/2/2023 của Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Máy móc Thiết bị và Phụ tùng Cường Anh (Công ty Cường Anh), trong đó ghi nhận người đại diện theo pháp luật là bản thân ông Chiến.

Trong đơn khởi kiện, ông C. khẳng định mình hoàn toàn không thành lập, không tham gia thành lập hay thực hiện bất kỳ giao dịch mua bán, sáp nhập doanh nghiệp nào đối với Công ty Cường Anh. Tuy nhiên, ông lại bị Phòng Đăng ký kinh doanh xác nhận là giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp này thông qua việc phát hành Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không đúng quy định pháp luật.

Từ việc đứng tên trên giấy tờ, ông C. bất ngờ phát sinh nghĩa vụ liên quan đến người nộp thuế là Công ty Cường Anh và sau đó bị Chi cục Thuế Thuận An (tỉnh Bình Dương cũ) áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế bằng hình thức tạm hoãn xuất cảnh.

Ông C. khởi kiện, yêu cầu TAND khu vực 5 xem xét tính hợp pháp của giấy chứng nhận đăng ký Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Máy móc Thiết bị và Phụ tùng Cường Anh.

Theo ông C., việc bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đã khiến ông không thể thực hiện chuyến bay vào ngày 1/2/2025 cũng như làm đổ vỡ các kế hoạch ra nước ngoài phục vụ mục đích kinh doanh trong suốt hơn một năm qua.

Sự việc này đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng về vật chất, tinh thần, uy tín của cá nhân ông và gia đình cũng như xâm phạm đến các quyền, lợi ích hợp pháp khác. Chính vì vậy, ông C. yêu cầu TAND khu vực 5 TPHCM tuyên hủy Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Cường Anh đối với phần nội dung ghi nhận ông là giám đốc, người đại diện theo pháp luật của công ty.

Bên cạnh đó, nguyên đơn yêu cầu tòa án buộc Phòng Đăng ký kinh doanh phải thực hiện các thủ tục cần thiết để điều chỉnh, cập nhật, đính chính thông tin đăng ký doanh nghiệp trên môi trường số, loại bỏ hoàn toàn thông tin xác định ông C. là giám đốc và người đại diện theo pháp luật của Công ty Cường Anh.

Ông cũng đề nghị tòa án xem xét các hậu quả pháp lý phát sinh từ việc thông tin đăng ký doanh nghiệp không chính xác được sử dụng để xác định tư cách pháp lý của ông tại các cơ quan Nhà nước khác, từ đó khôi phục quyền được xuất cảnh và các quyền lợi hợp pháp của mình.

Về trách nhiệm bồi thường, ông C. yêu cầu Phòng Đăng ký kinh doanh đền bù tổng số tiền tạm tính là hơn 874 triệu đồng. Khoản tiền này bao gồm hơn 19 triệu đồng chi phí vé máy bay và dịch vụ du lịch đã thanh toán nhưng không thể sử dụng vào ngày 1/2/2025, 500 triệu đồng thiệt hại do mất cơ hội giao kết hợp đồng với đối tác nước ngoài vì không thể xuất cảnh, 300 triệu đồng bồi thường tổn thất về tinh thần do quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm và 55 triệu đồng chi phí thuê luật sư cùng các chi phí hợp lý khác phục vụ việc giải quyết vụ việc.

Quy trình xử lý khi bị mạo danh lập doanh nghiệp

Phân tích dưới góc độ pháp lý về tình huống này, tờ Người đưa tin dẫn lời luật sư Phạm Hồng Kiên, Giám đốc Công ty Luật Cán cân Việt, nhận định việc thông tin cá nhân của một người xuất hiện trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hoặc dữ liệu quản lý thuế không đồng nghĩa với việc người đó thực tế có tham gia thành lập, điều hành doanh nghiệp hay đương nhiên phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ thuế.

Khi nhận được phản ánh về việc bị mạo danh, các cơ quan chức năng cần tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ đăng ký, giấy tờ định danh, chữ ký trực tiếp, chữ ký số, thông tin người nộp hồ sơ cùng các giao dịch liên quan để xác định đúng bản chất vụ việc. Về phía người bị mạo danh, họ hoàn toàn có quyền tố giác, cung cấp chứng cứ và đề nghị cơ quan có thẩm quyền vào cuộc xử lý.

Xét về thẩm quyền giải quyết, cơ quan công an sẽ chịu trách nhiệm tiếp nhận, xác minh nguồn tin tố giác khi vụ việc có dấu hiệu giả mạo hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân của người khác, trong khi cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm kiểm tra lại hồ sơ và xử lý các thông tin đăng ký không chính xác theo quy định.

Cùng lúc đó, cơ quan thuế cần rà soát lại toàn bộ hồ sơ quản lý thuế để xác định đúng chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế cũng như căn cứ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Luật sư nhấn mạnh việc phối hợp và chia sẻ thông tin kịp thời giữa các cơ quan quản lý đóng vai trò rất quan trọng nhằm hạn chế tình trạng xử lý kéo dài gây ảnh hưởng đến người dân.

Trong trường hợp người bị ảnh hưởng đã gửi đơn đến nhiều cơ quan nhưng chưa được giải quyết, họ nên thiết lập một bộ hồ sơ thống nhất, lưu trữ đầy đủ ngày gửi đơn, tên cơ quan tiếp nhận, số biên nhận, nội dung yêu cầu và các văn bản phản hồi.

Nếu vụ việc có dấu hiệu tội phạm, người dân có thể bổ sung thêm chứng cứ cho cơ quan công an đang thụ lý, đồng thời khi quá thời hạn luật định mà chưa nhận được thông báo kết quả thì có quyền đề nghị thủ trưởng cơ quan giải quyết hoặc cơ quan có thẩm quyền kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm kiểm tra tiến độ.

Song song với quá trình này, người dân cần chủ động đề nghị cơ quan thuế làm rõ khoản nợ, căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, văn bản áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh để xem xét chấm dứt biện pháp cưỡng chế, đồng thời yêu cầu cơ quan đăng ký kinh doanh kiểm tra hồ sơ gốc, phương thức nộp hồ sơ, giấy tờ định danh, chữ ký, chữ ký số và toàn bộ lịch sử thay đổi thông tin doanh nghiệp.

Khi các quyết định hoặc hành vi hành chính trực tiếp làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, người dân có thể xem xét thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo luật định.

Luật sư Phạm Hồng Kiên

Tuy nhiên, luật sư Phạm Hồng Kiên lưu ý việc khởi kiện cần phải xác định rõ ràng quyết định hoặc hành vi nào bị cho là trái pháp luật, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết cùng các yêu cầu cụ thể. Thực tế không phải mọi văn bản trao đổi hay sự chậm trễ trong quá trình giải quyết đều là đối tượng khởi kiện độc lập, do đó người khởi kiện cần đặc biệt chú ý đến điều kiện, thẩm quyền và thời hiệu khởi kiện theo quy định.

Để phục vụ tốt cho quá trình xác minh, người bị mạo danh cần lưu giữ cẩn thận giấy tờ định danh cá nhân, thông tin doanh nghiệp và mã số thuế, các văn bản liên quan đến khoản nợ thuế, quyết định tạm hoãn xuất cảnh cùng toàn bộ đơn từ đã gửi kèm theo giấy tiếp nhận và phản hồi của cơ quan chức năng. Những tài liệu giúp chứng minh bản thân không tham gia thành lập, điều hành hoặc hưởng lợi từ doanh nghiệp, cũng như chứng cứ về việc chữ ký, tài khoản hay chữ ký số bị chiếm đoạt, sử dụng trái phép đều mang ý nghĩa hết sức quan trọng.

Đáng chú ý, việc gửi đơn tố giác hành vi mạo danh không đồng nghĩa với việc biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ tự động được chấm dứt, mà người dân cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền rà soát lại căn cứ áp dụng để thực hiện thủ tục hủy bỏ khi căn cứ áp dụng không còn hoặc khi quyết định, hành vi hành chính đã được xác định là trái pháp luật.

Liên quan đến vấn đề đòi bồi thường thiệt hại, việc bị tạm hoãn xuất cảnh hoặc chậm trễ giải quyết vụ việc thực tế có thể gây ra nhiều tổn thất về thời gian, chi phí và cơ hội công việc cho công dân. Dù vậy, luật sư Phạm Hồng Kiên cho biết không phải mọi trường hợp giải quyết chậm hoặc có phát sinh thiệt hại đều đương nhiên được chấp nhận bồi thường.

Để yêu cầu bồi thường theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017, người bị thiệt hại cần phải xác định được hành vi công vụ đó thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường được pháp luật quy định, có văn bản làm căn cứ xác định quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, có thiệt hại thực tế xảy ra và tồn tại mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa hành vi gây thiệt hại với những tổn thất phát sinh.

Các chứng cứ chứng minh thiệt hại hợp lệ có thể bao gồm hóa đơn, chứng từ chi phí, vé máy bay bị hủy, các khoản phạt vi phạm hợp đồng phát sinh, văn bản hợp đồng bị hủy bỏ hoặc tài liệu chứng minh khoản thu nhập thực tế bị mất. Riêng đối với những thiệt hại về cơ hội kinh doanh và khoản lợi nhuận bị mất, người đưa ra yêu cầu bồi thường bắt buộc phải cung cấp được các căn cứ tính toán cụ thể và rõ ràng thay vì chỉ dựa trên những con số mang tính chất dự tính.