Bữa ăn bán trú: Tăng giám sát, kịp thời xử lý vấn đề phát sinh

Các khâu trong quy trình tổ chức bữa ăn bán trú được kiểm soát chặt chẽ.

Nhanh chóng xử lý

Ghi nhận tại Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội) vào sáng 14/9, nhà trường đã tổ chức kiểm soát bữa ăn bán trú chặt chẽ từ khâu tiếp nhận thực phẩm cho đến khi học sinh sử dụng suất ăn.

Trường tổ chức nấu ăn tại trường và đã duy trì hình thức này từ nhiều năm. Thực phẩm được nhập và kiểm tra từ 6 giờ, gồm các nội dung như: nguồn gốc, hồ sơ, hạn sử dụng và chất lượng. Trong quá trình chế biến và trước khi đưa đến học sinh, các món ăn tiếp tục được kiểm tra về nhiệt độ, chất lượng cảm quan và định lượng nhằm bảo đảm an toàn, đủ khẩu phần. Với học sinh tiểu học, do tốc độ ăn chậm hơn, giáo viên và nhân viên có mặt tại lớp thường xuyên nhắc các em ăn; đồng thời thêm thức ăn, cơm khi học sinh có nhu cầu.

Theo cô giáo Lê Thị Thu Chung, Phó hiệu trưởng Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt, hiện toàn trường có khoảng 900 học sinh đăng ký ăn bán trú. Ngày đầu tổ chức bữa ăn bán trú, nhà trường có một số điều chỉnh trong quá trình phục vụ do thay đổi đơn vị cung cấp, trong khi đội ngũ bếp mới cần thời gian làm quen với qui trình làm việc tại trường.

Cô giáo Lê Thị Thu Chung cho biết: “Nhà trường duy trì tổ giám sát bán trú gồm đại diện Ban Giám hiệu, giáo viên, phụ huynh học sinh và các tổ chức công đoàn, thanh tra, kế toán... Nhà trường thông báo lịch kiểm tra tới các lớp để đảm bảo ngày nào cũng có đại diện phụ huynh của một lớp bất kỳ tham gia giám sát. Song song với việc sử dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường thành phố Hà Nội năm học 2026-2027 (hệ thống HanoiCheck), nhà trường vẫn duy trì đường link công khai thông tin bán trú đã thực hiện từ nhiều năm nay. Mã QR được đặt tại cổng trường và gửi vào các nhóm phụ huynh. Qua đó, phụ huynh có thể kiểm tra thực đơn, thực phẩm nhập vào, nguồn gốc, định lượng và suất ăn mẫu”.

Bữa ăn bán trú phải đảm bảo các điều kiện về an toàn thực phẩm, chất lượng và thời gian phục vụ.

Tại xã Thanh Oai, bắt đầu từ ngày 14/9, cả 3 trường tiểu học gồm Trường Tiểu học Kim Bài, Trường Tiểu học Thanh Oai và Trường Tiểu học Phương Trung đã tổ chức bữa ăn bán trú trở lại. Với tổng số hơn 2.700 học sinh đăng ký ăn bán trú, công tác tổ chức đã được các nhà trường triển khai chặt chẽ, đúng qui định. Nhiều phụ huynh của các trường cho biết, đơn vị cung cấp thực phẩm đã chuẩn bị khá cẩn thận, phương tiện vận chuyển bảo đảm vệ sinh, suất ăn được đưa tới trường đúng thời gian.

Trước đó trong hai ngày 7 và 8/9, đơn vị cung cấp suất ăn tới các trường học của xã Thanh Oai đã để xảy ra tình trạng giao chậm và phương tiện vận chuyển không đúng yêu cầu. UBND xã Thanh Oai đã chấm dứt hợp đồng, xử phạt đơn vị cung cấp do vi phạm về thời gian giao suất ăn và sử dụng không đúng chủng loại xe vận chuyển như cam kết; đồng thời nhanh chóng tìm đơn vị thay thế.

Kiểm soát từ nhiều phía

Năm học 2026 - 2027, mỗi suất ăn bán trú của học sinh tiểu học tại Hà Nội có giá 40.000 đồng; trong đó phụ huynh đóng 12.000 đồng, ngân sách thành phố hỗ trợ 28.000 đồng/học sinh, tăng 8.000 đồng so với năm học trước. Với yêu cầu bảo đảm sức khỏe học sinh, việc tổ chức bữa ăn bán trú không chỉ là duy trì ăn, nghỉ tại trường mà trước hết phải kiểm soát các điều kiện về an toàn thực phẩm, chất lượng và thời gian phục vụ.

Từ năm học này, Hà Nội thay đổi cách chọn nhà cung cấp bữa ăn bán trú với qui trình 5 bước do UBND xã, phường thực hiện. Thay vì các trường tổ chức lựa chọn, ký hợp đồng với nhà cung cấp, UBND phường, xã sẽ làm việc này và phân bổ về các trường. Hà Nội qui định việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, dịch vụ nấu ăn hoặc suất ăn sẵn cho trường học phải trải qua 5 bước, từ tiếp nhận hồ sơ, đánh giá năng lực, kiểm tra thực tế đến xếp hạng, phân công và ký hợp đồng.

Giờ ăn trưa 14/9/2026 của học sinh khối trung học cơ sở Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội).

Về vai trò của nhà trường trong mô hình tổ chức mới, nhà giáo Lê Thị Thu Chung, Phó hiệu trưởng Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt cho rằng, bên cạnh hồ sơ năng lực của đơn vị được phường lựa chọn thì khâu quan trọng không kém là việc giám sát thực tế tại trường, từ nguồn thực phẩm đầu vào, quá trình chế biến đến khi suất ăn được đưa tới học sinh.

Nhà trường xác định phải kiểm soát trực tiếp, thường xuyên thay vì chỉ kiểm tra trên hồ sơ. “Nhiều năm qua, nhà trường vẫn phối hợp với phụ huynh truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Năm nay, dù việc đánh giá, lựa chọn đơn vị cung ứng được thực hiện từ cấp phường, song nhà trường vẫn tổ chức để phụ huynh trực tiếp kiểm tra thực tế nơi sản xuất, cung cấp thực phẩm. Việc phụ huynh tham gia giám sát trực tiếp giúp tăng tính công khai, đồng thời tạo sự yên tâm trong tổ chức bữa ăn bán trú”.

Anh Trần Văn Tú (phường Đông Ngạc, Hà Nội) cho rằng, an toàn bữa ăn bán trú không thể chỉ trông chờ vào một phía mà cần sự giám sát của chính quyền địa phương, nhà trường và phụ huynh. Mỗi bên có một vai trò, nhưng điều quan trọng là việc kiểm tra phải được thực hiện thực chất, thường xuyên để kịp thời phát hiện vấn đề phát sinh. “Nhiều bên cùng kiểm tra thì sẽ khách quan và yên tâm hơn. Đây là trách nhiệm chung cùng hướng tới mục tiêu bảo đảm chất lượng bữa ăn và sức khỏe của học sinh”.

Giờ ăn trưa 14/9/2026 của học sinh Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội).

Ngay sau khi có thông tin phản ánh suất ăn bán trú của các trường học trên địa bàn không đảm bảo về chất lượng, thời gian cung cấp, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn và yêu cầu các cơ sở giáo dục trực thuộc Sở tập trung thực hiện các nội dung nhằm bảo đảm tổ chức bữa ăn bán trú đúng qui định.

Bên cạnh các qui định về qui trình, năng lực, điều kiện tổ chức bán trú, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu các đơn vị tổ chức bán trú phải phù hợp điều kiện thực tế, trên cơ sở tự nguyện của học sinh và cha mẹ học sinh; không tổ chức khi chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực, an toàn thực phẩm, nguồn gốc thực phẩm, quản lý học sinh và phương án xử lý sự cố. Khi xảy ra sự cố hoặc phát hiện thực phẩm, suất ăn có dấu hiệu không bảo đảm an toàn, các trường phải dừng sử dụng thực phẩm, suất ăn có nguy cơ; bảo quản mẫu, hồ sơ, thông tin liên quan; báo cáo ngay cơ quan có thẩm quyền và phối hợp truy xuất nguồn gốc, xử lý theo qui định.

Với tồn tại có thể khắc phục, yêu cầu đơn vị cung cấp khắc phục ngay, không để lặp lại. Trường hợp không thực hiện đúng cam kết, vi phạm hợp đồng hoặc không bảo đảm năng lực cung cấp ổn định, an toàn, cơ sở giáo dục và cơ quan có thẩm quyền căn cứ hợp đồng, tính chất, mức độ và qui định hiện hành để xem xét tạm dừng, thay thế hoặc chấm dứt hợp đồng theo đúng thẩm quyền, trình tự.