Bụi mịn dày đặc, không khí Hà Nội ô nhiễm thứ 2 thế giới

TP Hà Nội chìm trong không khí đục ngầu do ô nhiễm, bụi mịn. Ảnh: Đinh Hà.

Sáng 13/1, theo trang tổng hợp dữ liệu chất lượng không khí IQAir, Hà Nội xếp thứ hai trong danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới, chỉ sau Delhi (Ấn Độ).

Dữ liệu từ các trạm quan trắc của Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc cũng cho thấy phần lớn điểm đo tại Hà Nội hiển thị chất lượng không khí ở mức kém đến rất xấu. Đáng chú ý, trạm đo tại khu vực Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận AQI lên tới 211, trong khi trạm Công viên Nhân Chính - Khuất Duy Tiến đạt 179, đều vượt ngưỡng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Không chỉ Hà Nội, nhiều địa phương khu vực phía Bắc cũng ghi nhận tình trạng ô nhiễm không khí ở mức xấu. Các trạm đo tại đường Hùng Vương (TP Việt Trì), đường Hùng Vương (TP Thái Nguyên) và Khu liên cơ quan tỉnh Bắc Giang (phường Ngô Quyền, TP Bắc Giang) đồng loạt hiển thị màu đỏ - mức cảnh báo ô nhiễm cao.

Hà Nội xếp thứ hai trong danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới, chỉ sau Delhi (Ấn Độ).

AQI là chỉ số phản ánh mức độ ô nhiễm không khí và nguy cơ tác động đến sức khỏe con người; chỉ số càng cao, rủi ro càng lớn. Theo trang IQAir, nguyên nhân chính gây ô nhiễm hiện nay là bụi mịn PM2.5. Nồng độ PM2.5 đo được đang cao gấp 39,7 lần giá trị hướng dẫn trung bình năm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025 diễn ra chiều 8/1, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết ô nhiễm bụi mịn PM2.5 tiếp tục là vấn đề trọng tâm cần xử lý, tập trung tại Hà Nội và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Trong năm 2025, tình trạng ô nhiễm gia tăng rõ rệt vào các tháng 10-12, với đỉnh điểm ngày 12/12 khi chỉ số AQI trung bình ngày đạt tới 264.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, tình trạng này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, thời tiết có hiện tượng sương mù và nghịch nhiệt kéo dài. Về chủ quan, nguồn phát thải gia tăng từ hoạt động giao thông cuối năm, mật độ phương tiện cao, các công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè chưa được che chắn và tưới ẩm hiệu quả. Bên cạnh đó là tình trạng đốt rác, phụ phẩm tự phát, cùng nguồn thải từ làng nghề và hoạt động công nghiệp.

Bộ Y tế cảnh báo WHO đã xác định việc tiếp xúc với các chất ô nhiễm trong không khí làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp cấp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen suyễn, bệnh tim mạch và đột quỵ. Ô nhiễm không khí còn có thể gây tổn thương da, các bệnh về mắt, ảnh hưởng đến hệ thần kinh, miễn dịch và sức khỏe tâm thần.

Cục Quản lý Môi trường y tế (Bộ Y tế) đã ban hành khuyến cáo bảo vệ sức khỏe dựa trên chỉ số AQI. Khi AQI ở mức kém (101-150), người dân nên giảm thời gian hoạt động ngoài trời, tránh các khu vực ô nhiễm cao như nút giao thông lớn, công trình xây dựng hoặc khu công nghiệp. Học sinh vẫn có thể sinh hoạt ngoài trời nhưng cần hạn chế vận động mạnh kéo dài.

Với nhóm nhạy cảm như trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp hoặc tim mạch, việc hạn chế ra ngoài, tăng thời gian nghỉ ngơi và giảm vận động gắng sức được khuyến nghị. Những người xuất hiện triệu chứng như ho, tức ngực, thở khò khè nên dừng vận động ngay, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý, rửa mắt vào buổi tối và đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu khó thở, ho hoặc sốt.

Phương Anh