Bước chuyển trong công nhận cây đầu dòng

Nâng cao chất lượng cây giống có vai trò lớn từ việc công nhận cây, vườn đầu dòng ở các địa phương. (một vườn ươm cây giống có giấy phép hoạt động ở phường Nam Gia Nghĩa)

Trong thời gian qua, trên địa bàn xã Quảng Tân đã có một số cá nhân, hộ gia đình đầu tư trồng, tuyển chọn trồng cây vani (hay còn gọi là cây hương vani, tên khoa học là vanilla). Cây trồng này cho thấy đặc tính sinh trưởng tốt, năng suất và chất lượng ổn định, khá phù hợp với khí hậu, đất đai địa phương. Chủ vườn có nhu cầu sản xuất và nhân giống trên địa bàn xã.

Liên quan đến nội dung này, ông Lê Tiến Liên, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Tân cho biết thêm, đây là cây trồng mới tại địa phương, chưa có quy định về tiêu chí bình tuyển và công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng nên bộ phận chuyên môn có một số lúng túng.

Chính vì thế, địa phương đã có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét, tham mưu cấp có thẩm quyền nghiên cứu, xây dựng và ban hành tiêu chí bình tuyển, công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng đối với cây vani. Đến giữa tháng 8/2026, sở đã có văn bản về nội dung này tạo thuận lợi cho đội ngũ cán bộ chuyên môn xã hướng dẫn cụ thể đối với tổ chức, cá nhân có nhu cầu. Ngoài cây vani thì còn có cơ sở cho địa phương trong việc nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về trồng trọt, giống cây trồng nói chung.

Là người đang có vườn cây chanh dây đầu dòng, chị Hoàng Kim Thơ, tổ dân phố 8, phường Bắc Gia Nghĩa cho biết, từ sự hướng dẫn cụ thể hơn của cơ quan chức năng, chị nắm rõ và thực hiện đầy đủ hơn các quy định của chủ cơ sở. Trong đó, một số nội dung được chị đặc biệt quan tâm như đối với các yêu cầu nguồn gốc giống, diện tích, tuổi vườn, độ đồng đều, sơ đồ vườn cây, cơ sở vật chất, quy trình kỹ thuật. Chị cho rằng, đây đều là những nội dung cần thiết để nâng cao chất lượng cây đầu dòng, vườn đầu dòng, từ đó tạo ra chất lượng cây giống tốt bảo đảm an toàn, hiệu quả cho người sản xuất. Hơn thế, còn góp phần trực tiếp vào việc tạo ra chất lượng sản phẩm đầu ra đạt năng suất, chất lượng tốt, đồng đều.

Chị Hoàng Kim Thơ, tổ dân phố 8, phường Bắc Gia Nghĩa cho biết sẽ chú trọng thực hiện tốt hơn các yêu cầu về tiêu chuẩn cơ sở có cây đầu dòng

Tương tự, bà Trần Thị Kim Mỹ, người đã có vườn cây cà phê đầu dòng tại thôn Thuận Thành, xã Thuận An cho biết, gia đình hiện nay có nhu cầu mở rộng quy mô công nhận vườn. Bà cho rằng, sự hướng dẫn kịp thời của ngành chức năng sẽ giúp thuận lợi hơn trong việc chuẩn bị các điều kiện, hồ sơ để được công nhận.

Theo ông Vũ Đình Cường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đơn vị vừa ban hành Quy định tạm thời tiêu chuẩn cơ sở đánh giá, công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng đối với cây công nghiệp, cây ăn quả lâu năm nhân giống bằng phương pháp vô tính trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Theo đó, có 40 loại cây trồng đã được sở hướng dẫn chi tiết, tạo điều kiện cho các địa phương, tổ chức, cá nhân thực hiện.

Lâm Đồng hiện có hơn 1 triệu ha đất canh tác nông nghiệp, trong đó khoảng 807.500 ha dành cho trồng trọt. Thống kê chưa đầy đủ, toàn tỉnh đã có hàng trăm cây đầu dòng, vườn đầu dòng được công nhận với đa dạng các loại cây trồng chủ lực, đặc trưng, thế mạnh của tỉnh như cà phê, điều, mắc ca, sầu riêng, chanh dây, trà hoa vàng, bưởi, cam... Hằng năm, số lượng cây, vườn đầu dòng cung ứng ra thị trường số lượng lớn mầm chồi, hạt giống.

Vườn cà phê đã được ngành chức năng công nhận vườn đầu dòng của bà Trần Thị Kim Mỹ, xã Thuận An

Tuy nhiên, đánh giá của ngành chức năng, nguồn giống kém chuẩn vẫn còn tồn tại.

Chính vì thế, việc ngành nông nghiệp - môi trường có những hướng dẫn cụ thể, đẩy mạnh hoạt động công nhận thêm cây, vườn đầu dòng của tỉnh sẽ góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp chất lượng cao.