Bước đi đầu tiên trong kế hoạch Gaza: Hamas sẽ bị cô lập?

Binh sĩ Israel tại Gaza. Ảnh IDF

Thông tin do báo Israel Hayom đăng tải cho biết, sáng kiến này do Hội đồng Hòa bình Gaza điều phối, với mục tiêu từng bước tách lực lượng Hamas khỏi dân thường và xây dựng mô hình quản trị thay thế tại các khu vực không còn chịu ảnh hưởng của tổ chức này.

Theo kế hoạch, khu vực đầu tiên được lựa chọn là Tel Sultan, gần thành phố Rafah ở phía Nam Dải Gaza. Những người dân không mang vũ khí và không có liên hệ với Hamas sẽ được hướng dẫn đến sinh sống tại đây. Một lực lượng đa quốc gia dưới sự điều hành của Hội đồng Hòa bình cũng sẽ được triển khai đến khu vực, đóng quân tại trại Amitai gần biên giới Gaza. Lực lượng này dự kiến chỉ được trang bị các phương tiện phi sát thương nhằm duy trì an ninh, trong khi quân đội Israel vẫn tiếp tục kiểm soát các vị trí hiện có và mở rộng sự hiện diện tại những khu vực chiến lược.

Song song với việc đảm bảo an ninh, Hội đồng Hòa bình sẽ tổ chức cung cấp lương thực, dịch vụ y tế và các nhu yếu phẩm cho người dân tại các khu nhân đạo. Theo những người xây dựng kế hoạch, mục tiêu là từng bước làm suy yếu sự phụ thuộc của người dân Gaza vào Hamas, qua đó giảm ảnh hưởng của lực lượng này đối với cộng đồng dân cư.

Hội đồng Hòa bình cũng đã bắt đầu khảo sát các địa điểm tại những cộng đồng gần biên giới Gaza để xây dựng các kho hậu cần quy mô lớn phục vụ hoạt động cứu trợ. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước khi lực lượng đa quốc gia chính thức vào Dải Gaza trong thời gian tới.

Tuy nhiên, kế hoạch đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Một số cư dân sống tại khu vực giáp Dải Gaza bày tỏ lo ngại rằng việc mở các khu nhân đạo trong khi Hamas vẫn còn vũ trang sẽ không mang lại hiệu quả. Theo họ, Hamas chỉ có thể bị loại bỏ khi bị đánh bại hoàn toàn cả về quân sự lẫn chính trị.

Ngược lại, Hội đồng Hòa bình, giới lãnh đạo chính trị Israel và một số cựu quan chức quân đội cho rằng đây là chiến lược nhằm từng bước cô lập Hamas khỏi người dân. Theo cách tiếp cận này, quân đội Israel sẽ tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ, trong khi Hội đồng Hòa bình sẽ tạo ra các khu dân cư nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng của Hamas. Về lâu dài, nếu Hamas mất dần dân cư, lãnh thổ và nguồn lực, tổ chức này sẽ bị suy yếu đáng kể.

Theo kế hoạch, các khu nhân đạo sẽ chỉ sử dụng nhà lắp ghép hoặc nhà lưu động để phục vụ người dân, thay vì triển khai các dự án tái thiết quy mô lớn. Giới chức khẳng định chưa có kế hoạch đưa vật liệu xây dựng như bê tông vào Gaza trong giai đoạn này.

Dù vậy, những người dân sinh sống tại các khu nhân đạo vẫn được phép rời đi và quay trở lại những khu vực do Hamas kiểm soát nếu có nhu cầu. Đại diện Hội đồng Hòa bình nhấn mạnh các khu này "không phải là nhà tù". Tuy nhiên, một số chuyên gia an ninh cảnh báo Hamas có thể tìm cách kiểm soát việc người dân ra vào các khu nhân đạo, tương tự như những gì từng xảy ra tại các điểm phân phối lương thực trước đây.

Trong khi đó, tình hình quân sự tại Gaza vẫn tiếp tục căng thẳng. Mỹ hiện chưa ủng hộ việc Israel mở rộng chiến dịch quân sự, dù Hamas vẫn từ chối giải giáp theo các điều kiện của kế hoạch. Trong bối cảnh đó, quân đội Israel được cho là đang gia tăng các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm vào các thành viên Hamas và ngăn chặn nỗ lực tái tổ chức lực lượng của phong trào này.

Một nguồn tin chính trị Israel cho biết nước này đang điều chỉnh các hoạt động quân sự trong phạm vi những giới hạn mà Washington chấp nhận, đồng thời duy trì sức ép đối với Hamas cho đến khi lực lượng này chấp nhận giải giáp.

Bên cạnh đó, Hội đồng Hòa bình cũng sẽ chưa cho phép Ủy ban kỹ trị được kỳ vọng quản lý Gaza trong tương lai tiến vào Dải Gaza nếu Hamas vẫn còn vũ khí. Theo các quan chức tham gia xây dựng kế hoạch, điều này nhằm tránh lặp lại mô hình tại Lebanon, nơi một chính quyền dân sự tồn tại song song với một lực lượng vũ trang có ảnh hưởng lớn.

Thay vào đó, trong giai đoạn trước mắt, Hội đồng Hòa bình cùng các cơ quan kỹ trị sẽ chỉ quản lý những khu vực không còn nằm dưới sự kiểm soát của Hamas, với mục tiêu từng bước xây dựng một mô hình quản trị thay thế. "Không ai có ý định chờ Hamas thay đổi", một quan chức tham gia chương trình khẳng định.