Buôn lậu, hàng giả diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến

Sáng 7/7, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, chủ trì hội nghị.

Buôn lậu, hàng giả chuyển mạnh lên môi trường số

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, chủ trì hội nghị.

Theo Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia đã có nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác đấu tranh, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ Công an đã chỉ đạo Công an các địa phương đấu tranh, xử lý nhiều vụ án liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhái, hàng giả. Các Bộ Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng các bộ, ngành, địa phương đã quyết liệt xử lý các hành vi vi phạm. Điều này khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng, Chính phủ trong đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả và xâm phạm quyền SHTT.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại hội nghị.

“Phía Hoa Kỳ cũng đánh giá cao sự tích cực, chủ động của chúng ta trong đấu tranh ngăn chặn xâm phạm quyền SHTT. Chúng ta làm tốt việc này thì trước khi ra kết luận, Hoa Kỳ sẽ đánh giá đúng cam kết, sự quyết liệt và chỉ đạo thường xuyên, liên tục của chúng ta trong công tác đấu tranh bảo vệ quyền SHTT”, Phó Thủ tướng nói.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến, địa bàn trọng điểm. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm ma túy, pháo nổ, thuốc lá, vàng, ngoại tệ, xăng dầu, than, thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm và hàng không rõ nguồn gốc, tập trung trên các tuyến biên giới, đường biển, hàng không và bưu chính quốc tế.

Trung tướng Vũ Trung Kiên, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phát biểu tại hội nghị.

Báo cáo của Ban Chỉ đạo quốc gia cho thấy, 6 tháng đầu năm, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025). Trong đó, 5.220 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu (giảm 51,83% so với cùng kỳ); 56.994 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế (tăng 60,06%); 5.723 vụ hàng giả, vi phạm quyền SHTT (tăng 75,02%). Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 9.647,747 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.

Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục phối hợp các bộ, ngành triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT, tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng hàng hóa.

Thiếu tướng Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) phát biểu tại hội nghị.

Tại hội nghị, Thiếu tướng Đào Hồng Sơn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) cho biết, thực tiễn đấu tranh cho thấy hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới, sản xuất, buôn bán hàng cấm đang diễn biến ngày càng phức tạp với phương thức, thủ đoạn tinh vi; có sự đan xen giữa không gian thực và không gian mạng, giữa hoạt động trong nước và xuyên biên giới, tạo ra những thách thức không nhỏ đối với công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm SHTT của các bộ, ngành.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, các đối tượng ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để qua mặt lực lượng chức năng. Tại các tuyến biên giới, chúng lợi dụng đường mòn, lối mở, chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại kho giáp biên rồi vận chuyển nhiều chặng vào nội địa; đồng thời lợi dụng hoạt động quá cảnh, phương tiện vận tải và chính sách phân luồng hải quan để buôn lậu, trốn thuế.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại hội

Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang trở thành lĩnh vực "nóng" nhất. Các đối tượng sử dụng Facebook, TikTok, Shopee, Telegram và livestream để bán hàng giả, hàng nhập lậu với quy mô lớn; thuê căn hộ, nhà dân làm kho chứa, giao dịch hoàn toàn trực tuyến, sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ và shipper công nghệ để vận chuyển hàng hóa, nhằm che giấu hành vi vi phạm. Thậm chí, nhiều đối tượng còn lợi dụng AI và công nghệ Deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật, đánh lừa người tiêu dùng khi kinh doanh thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.

Đẩy mạnh đấu tranh với hàng giả, xâm phạm SHTT

Đại diện Bộ, ngành tham dự hội nghị.

Thiếu tướng Đào Hồng Sơn cho biết, ngay từ đầu năm 2026, Bộ Công an xác định đấu tranh với buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền SHTT là nhiệm vụ trọng tâm. Bộ đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, rà soát đối tượng, địa bàn trọng điểm và mở đợt cao điểm 3 tháng (từ 7/5 đến 6/8/2026) về xử lý tội phạm xâm phạm SHTT.

Sau 8 tuần thực hiện cao điểm, đến nay Công an các đơn vị, địa phương đã khởi tố 141 vụ/254 bị can về các hành vi xâm phạm SHTT; thu giữ số hàng hóa vi phạm trị giá gần 143,4 tỷ đồng.

Đặc biệt, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã kịp thời triệt phá nhóm đối tượng xâm phạm quyền tác giả đối với các sản phẩm điện ảnh của một số doanh nghiệp Hoa Kỳ nhằm thu lợi bất chính từ hoạt động quảng cáo của các công ty quảng cáo quốc tế.

Ngày 1/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và Rửa tiền", đồng thời khởi tố 7 bị can. Kết quả này góp phần thể hiện quyết tâm của Bộ Công an trong đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm SHTT, đồng thời thể hiện thiện chí hợp tác của Việt Nam với Hoa Kỳ trong công tác bảo hộ và thực thi quyền SHTT.

Đại diện Bộ, ngành tham dự hội nghị.

Tuy nhiên, công tác đấu tranh vẫn gặp nhiều khó khăn do quản lý nhà nước còn phân tán, cơ chế phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chưa hiệu quả, trong khi phần lớn các vụ việc mới dừng ở xử lý hành chính, chưa đủ sức răn đe.

Để nâng cao hiệu quả phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền SHTT, Bộ Công an kiến nghị các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, tăng cường thanh tra, kiểm tra và kịp thời chuyển các vụ việc có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra.

Bộ Công an cũng đề nghị phát huy vai trò của báo chí trong tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích người dân tố giác vi phạm, không sử dụng sản phẩm, phần mềm và nội dung vi phạm bản quyền.

Đồng thời, cần chuyển mạnh từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý số; phối hợp xây dựng hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) để giám sát hoạt động thương mại điện tử, chủ động rà soát, giám sát các tài khoản, website và hội nhóm có dấu hiệu buôn bán hàng lậu, hàng giả nhằm phát hiện, ngăn chặn từ sớm.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu kết luận hội nghị.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, khẳng định, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và bảo vệ quyền SHTT là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hơn 67.000 vụ vi phạm.

Nhấn mạnh bảo vệ sức khỏe người dân phải được đặt lên hàng đầu, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt các chỉ đạo của Chính phủ; tập trung đấu tranh với hàng giả, đặc biệt là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc, tăng cường chia sẻ thông tin và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng.

Trước dự báo tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn diễn biến phức tạp trong những tháng cuối năm, Phó Thủ tướng yêu cầu siết chặt công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi bao che, tiếp tay cho vi phạm; nâng cao kỷ luật, đạo đức công vụ và kịp thời biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác đấu tranh phòng, chống vi phạm.