Cá rô phi có tiềm năng thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực

PV: Đề nghị ông cho biết kết quả xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam thời gian qua?

Ông Trần Đình Luân: Năm 2024, sản lượng cá rô phi toàn cầu đạt khoảng 7 triệu tấn, với giá trị kim ngạch khoảng 10,6 tỷ USD, dự kiến sẽ tăng sản lượng khoảng 7,3 triệu tấn năm 2025.

Cá rô phi của Việt Nam dù xuất khẩu chưa đạt mức 100 triệu USD. Tuy nhiên, xuất khẩu trong hai năm gần đây đã tăng rất nhanh; năm 2024, sản lượng cá rô phi của Việt Nam đạt khoảng 316.000 tấn, xuất khẩu đạt 41,16 triệu USD-tăng 137,5% và 11 tháng năm 2025 xuất khẩu đạt 85,76 triệu USD-tăng 139,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Nhu cầu tiêu thụ sản phẩm cá rô phi tăng mạnh và là xu hướng tiêu dùng của nhiều thị trường trên thế giới. Hiện nay, nhiều nông dân, các hợp tác xã, doanh nghiệp đã đầu tư nuôi, sản xuất, sơ chế, chế biến cá rô phi xuất khẩu.

Ông Trần Đình Luân. Ảnh: NGHINH XUÂN

PV: Đâu là nguyên nhân khiến xuất khẩu cá rô phi của chúng ta thời gian qua tăng trưởng, thưa ông?

Ông Trần Đình Luân: Xuất khẩu cá rô phi tăng trưởng trước hết do nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm thủy sản thịt trắng ngày càng cao, trong đó cá rô phi có khả năng thay thế một phần cá tra. Bên cạnh đó, đây là đối tượng nuôi có chu kỳ ngắn (khoảng 5-6 tháng), phù hợp mở rộng sản xuất, giúp tăng nhanh sản lượng cung ứng.

Cùng với đó, việc từng bước ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong nuôi trồng và định hướng phát triển theo Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã tạo thêm động lực cho ngành hàng này phát triển. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, nuôi cá rô phi vẫn cần giải quyết một số hạn chế như chất lượng con giống, chi phí sản xuất cao, sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết và chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh.

Cá rô phi ở một trang trại tại thành phố Hải Phòng. Ảnh: DIỆP ANH

PV: Vậy triển vọng xuất khẩu thời gian tới của mặt hàng này như thế nào, thưa ông?

Ông Trần Đình Luân: Việt Nam có điều kiện tự nhiên, khí hậu thích hợp cho nuôi cá rô phi, tiềm năng diện tích mặt nước lớn (hiện cả nước có khoảng 1,3 triệu héc-ta diện tích mặt nước để nuôi trồng thủy sản). Nhu cầu thị trường tăng (trong đó tiêu thụ cá rô phi toàn cầu tăng khoảng 13% năm), dự kiến đạt 20 tỷ USD vào năm 2030. Mỹ hiện vẫn là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn trên thế giới với khoảng 200.000 tấn/năm.

Cá rô phi còn được ưa chuộng tại các nước EU. Một số nước có khả năng suy giảm nguồn cung do bị Mỹ áp thuế cao đối với sản phẩm cá rô phi sẽ tạo cơ hội cho các nước xuất khẩu khác, trong đó có Việt Nam.

Sản phẩm chế biến từ cá rô phi. Ảnh: NGHINH XUÂN

PV: Để trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, ngoài yếu tố thị trường thì đâu là những lợi thế, hiệu quả kinh tế tiềm năng của mặt hàng này?

Ông Trần Đình Luân: Với điều kiện môi trường của Việt Nam, đặc biệt là các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, như: Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Nai... các tỉnh, thành phố phía Bắc, như: TP Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình; hay các tỉnh miền Trung gồm: Thanh Hóa, Nghệ An... thì nuôi cá rô phi là tương đối phù hợp, cá đạt chất lượng tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Để trở thành mặt hàng chủ lực của thủy sản Việt Nam, ngoài cần thực hiện tốt Chiến lược phát triển thủy sản theo Quyết định số 339/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các chương trình, đề án, dự án phát triển ngành chế biến thủy sản giai đoạn 2021-2030... Nhà nước cũng cần có chính sách hỗ trợ, chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nuôi trồng thủy sản, nhất là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Chỉ như vậy, cá rô phi mới có thể trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực thời gian tới.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!