Các chính đảng Đông Nam Á đối thoại chiến lược về tương lai ASEAN

Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN” không chỉ đơn thuần là một cuộc gặp gỡ, mà là sáng kiến thí điểm nhằm tạo dựng một không gian đối thoại phi chính thức nhưng có sức nặng thực chất đối với chính sách khu vực.

Trước bối cảnh thế giới đang đối mặt với “cuộc khủng hoảng ba tầng” – khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng niềm tin chiến lược – việc củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN thông qua kênh đảng đã trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Sự thấu hiểu chiến lược này được định hình từ việc chia sẻ kinh nghiệm quản trị thực tiễn, nơi các chính đảng đóng vai trò là thực thể trung gian chuyển hóa lợi ích của người dân thành những chương trình nghị sự đối ngoại bền vững.

Các đại biểu thảo luận trong phiên 2.

Kinh nghiệm quản trị và vai trò "cầu nối"

Tại Phiên 2, "Kinh nghiệm quản trị và tăng cường hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN", các đại biểu phân tích sâu sắc vị thế của chính đảng tại ngã tư đường giữa nhà nước và xã hội. TS. Antoinette R. Raquiza, Chủ tịch Quỹ Đường lối Tiến bộ Châu Á - Thái Bình Dương (Asia-Pacific Pathways for Progress Foundation- APPFI), nhấn mạnh rằng chính đảng sở hữu khả năng huy động sự ủng hộ từ mọi tầng lớp xã hội để đảm bảo tính liên tục và phù hợp của chính sách.

Tọa đàm không né tránh những hồ sơ gai góc nhất đang thử thách tính hiệu quả của Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), như: vấn đề Myanmar; Biển Đông - những điểm nóng đòi hỏi sự phối hợp đa tầng để tìm kiếm giải pháp hòa bình; các vấn đề biên giới; bất bình đẳng xã hội - sự phân hóa giàu nghèo đe dọa sự đồng thuận và tính bền vững của khối.

Các chuyên gia phân tích vai trò của "vốn xã hội" và ngoại giao kênh, những hình thức kết nối không chính thức được đánh giá là công cụ ngoại giao quan trọng. Chính các kênh đối thoại này giúp "phá băng" những vấn đề nhạy cảm và xuyên biên giới trước khi chúng được đưa ra bàn thảo tại các hội nghị thượng đỉnh chính thức.

Minh chứng cho hiệu quả của quản trị lấy người dân làm trung tâm, mô hình Chương trình Chăm sóc Sức khỏe Toàn dân của Thái Lan được dẫn dẫn như một bài học kinh nghiệm về việc hiện thực hóa các cam kết chính trị thành lợi ích trực tiếp cho cộng đồng.

Các đại biểu thảo luận trong phiên 3

Định hình Tầm nhìn ASEAN 2045

Phiên 3 của tọa đàm - "Thúc đẩy vai trò của các chính đảng trong việc thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045" tập trung vào việc cụ thể hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 thông qua sự phối hợp giữa các chính đảng và các định chế nghiên cứu hàng đầu như Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và Học viện Ngoại giao Việt Nam (DAV). Vai trò của các đảng là đưa những chủ đề mang tính vĩ mô như "Tầm nhìn 2045" trở nên gần gũi với đời sống thông qua mạng lưới cơ sở, các tổ chức quần chúng và liên đoàn trực thuộc.

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường phát biểu bế mạc.

Ông Suos Yara, Phó Chủ nhiệm thứ nhất Ủy ban Đối ngoại Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) và là Phó Chủ tịch Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP), khẳng định: "Trong môi trường quốc tế đầy biến động với các đứt gãy kinh tế và bất ổn trật tự, đối thoại giữa các chính đảng không chỉ hữu ích mà còn là yếu tố thiết yếu để tái tạo niềm tin chiến lược".

Sự kiện cũng ghi nhận phát biểu từ ông Estanislau da Silva, nguyên Thủ tướng Timor-Leste. Ông chia sẻ về "hành trình ngoại giao kéo dài một thế hệ" của Timor-Leste để trở thành thành viên chính thức của ASEAN. Sự hiện diện của ông khẳng định rằng dù có sự đa dạng về mô hình chính trị, nhưng mục tiêu chung về một ASEAN tự cường, lấy người dân làm trung tâm là sợi dây liên kết bền chặt nhất.

Kết thúc thảo luận, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao nhận định Đối thoại liên đảng là "mắt xích" thiết yếu để khỏa lấp khoảng trống trong hợp tác khu vực và kỳ vọng cơ chế này sẽ trở thành diễn đàn thường xuyên kết nối các chính đảng với người dân và chính phủ.

Phát biểu bế mạc, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định dù khác biệt về bối cảnh chính trị, các đảng đều chia sẻ trách nhiệm và quyết tâm chung vì một tương lai ASEAN hòa bình, ổn định và vững mạnh.