Các hyperscaler có chuyển hướng xây hạ tầng AI sang Đông Nam Á vì chiến sự ở Iran?

Vài năm qua, các hãng công nghệ đã rót hàng tỉ USD vào các dự án hạ tầng AI tại Trung Đông, do bị thu hút bởi nguồn năng lượng và đất đai rẻ, dồi dào, cùng sự hỗ trợ từ chính phủ các nước trong khu vực.

Tuy nhiên, việc cuộc chiến giữa Iran với Mỹ - Israel lan sang các quốc gia láng giềng ở Trung Đông làm dấy lên câu hỏi về tương lai của làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng số trong khu vực, đặc biệt nếu xung đột kéo dài.

Các trung tâm dữ liệu đã bắt đầu trở thành mục tiêu. Làn sóng tấn công trả đũa của Iran đã đánh trúng các cơ sở của Amazon Web Services tại UAE và Bahrain, gây gián đoạn với các dịch vụ ngân hàng, thanh toán và nhiều nền tảng phục vụ doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.

Chiến sự ở Iran có lẽ sẽ không khiến các hyperscaler (công ty điện toán đám mây siêu quy mô) từ bỏ những dự án hạ tầng AI đang xây dựng trong khu vực Trung Đông, nhưng có thể ảnh hưởng đến các khoản đầu tư trong tương lai nếu xung đột kéo dài.

“Có thể sẽ xuất hiện sự thay đổi trong địa điểm xây dựng cơ sở hạ tầng AI tiếp theo. Nếu rủi ro địa chính trị tiếp tục gia tăng ở vùng Vịnh, các công ty có thể tăng tốc các dự án tại những nơi như Bắc Âu, Ấn Độ hoặc Đông Nam Á - nơi nguồn điện, khung pháp lý và điều kiện an ninh dễ dự đoán hơn”, Patrick J. Murphy, Giám đốc điều hành đơn vị địa chính trị tại Hilco Global, nói với kênh CNBC.

Hilco Global là công ty dịch vụ tài chính và tư vấn doanh nghiệp có trụ sở tại thành phố Chicago (Mỹ), chuyên giúp các doanh nghiệp và nhà đầu tư xử lý các vấn đề liên quan đến tài sản, tái cấu trúc doanh nghiệp, định giá và rủi ro kinh doanh.

“Mục tiêu tấn công”

Trung Đông đang nhanh chóng trở thành trung tâm quan trọng với các hãng công nghệ muốn xây dựng hạ tầng phục vụ cho làn sóng bùng nổ AI.

Nỗ lực mạnh mẽ của các chính phủ trong khu vực nhằm thu hút đầu tư quốc tế, đồng thời giảm phụ thuộc vào Trung Quốc để làm hài lòng chính quyền Mỹ, đã mang lại kết quả.

Oracle, Nvidia và Cisco đều tham gia vào khu phức hợp hạ tầng AI có tên Stargate tại UAE. Stargate là dự án mà OpenAI và Microsoft hợp tác cùng công ty G42 (UAE) triển khai, dự kiến trải rộng trên diện tích gần 2.600 ha với công suất 5 gigawatt.

Humain (Ả Rập Saudi) cũng đang rót hàng tỉ USD vào hạ tầng AI, còn Microsoft cho biết sẽ đầu tư 15 tỉ USD vào UAE trước năm 2029.

Tuy nhiên, các vấn đề an ninh xung quanh những cơ sở vận hành hạ tầng số trong khu vực đã bị đặt dưới sự giám sát chặt chẽ tuần qua sau các cuộc tấn công từ Iran.

Theo Aalok Mehta - Giám đốc tại tổ chức nghiên cứu Center for Strategic and International Studies, những vụ việc này cho thấy trung tâm dữ liệu giờ đây có thể được “coi là mục tiêu tấn công hợp pháp trong các cuộc xung đột vũ trang hiện đại”.

“Điều đó sẽ thay đổi đáng kể cách các công ty suy nghĩ về an ninh trung tâm dữ liệu trong tương lai”, ông nhấn mạnh.

Các công ty hạ tầng AI nhiều khả năng đang lập kế hoạch dự phòng vì tình hình hiện tại, có thể bao gồm cả việc cân nhắc chuyển sang những khu vực ít dễ bị tổn thương hơn hoặc tăng cường bảo vệ các trung tâm dữ liệu hiện tại và tương lai bằng hệ thống phòng thủ tên lửa cùng công nghệ chống drone (máy bay không người lái), Aalok Mehta nói thêm.

Khách tham quan xem mô hình trung tâm dữ liệu lớn nhất tại UAE, thuộc sáng kiến Stargate - liên doanh giữa G42, OpenAI và Microsoft - Ảnh: Getty Images

Nhiều yếu tố hấp dẫn ở Trung Đông

Dù vậy, Trung Đông vẫn có nhiều yếu tố hấp dẫn với các công ty muốn xây dựng hạ tầng AI.

Tess deBlanc-Knowles, Giám đốc cấp cao tại tổ chức Atlantic Council, cho rằng: “Khu vực này vẫn hấp dẫn các công ty về vốn từ các quỹ đầu tư quốc gia, sự hỗ trợ của chính phủ, nguồn năng lượng sẵn có và vai trò là cửa ngõ tiếp cận các thị trường đang phát triển ở Nam bán cầu”.

Các chính phủ ở Trung Đông cũng nhiều khả năng sẽ trấn an các công ty Mỹ và khuyến khích họ duy trì cam kết đầu tư trong khu vực.

“UAE xem việc xây dựng hạ tầng AI là yếu tố then chốt cho tương lai của họ và đang đặt cược rất lớn vào công nghệ này. UAE đang đầu tư hàng chục tỉ USD để hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang AI và cũng đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy nhiều quan hệ hợp tác hạ tầng AI lớn”, Aalok Mehta nói.

Với chi phí khổng lồ đã được đầu tư vào các cơ sở đang hoạt động, cùng các hợp đồng điện, thỏa thuận đất đai và kết nối cáp quang, các hyperscaler khó có khả năng di dời hạ tầng AI đã xây dựng.

Tancrede Fulop, nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại hãng Morningstar, bình luận: “Các trung tâm dữ liệu thường cần đặt gần khách hàng để đảm bảo độ trễ thấp và dịch vụ ổn định. Vì vậy, việc di dời hoặc đóng cửa các cơ sở có thể dẫn đến vi phạm cam kết về mức độ dịch vụ với khách hàng và gây rủi ro về danh tiếng”.

Tuy nhiên, việc xây dựng các kịch bản ứng phó liên quan đến cuộc chiến ở Iran và tác động của nó đến toàn khu vực Trung Đông chắc chắn sẽ khiến các hội đồng quản trị và ủy ban đầu tư phải cân nhắc.

Thay vì rút khỏi khu vực, các công ty có thể thực hiện các bước để “phòng ngừa rủi ro đầu tư”, chẳng hạn làm chậm việc triển khai vốn mới hoặc tạm dừng các quan hệ đối tác dự kiến, theo Tess deBlanc-Knowles.

Nếu xung đột tiếp tục kéo dài hoặc leo thang, những biện pháp phòng ngừa này có thể chuyển thành việc “đánh giá các trung tâm khu vực thay thế nhằm giảm mức độ rủi ro trước các gián đoạn kéo dài từ một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn”, bà nói.

Gary Wojtaszek, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tạm quyền của Pure Data Centre Group, chia sẻ với CNBC rằng cuộc chiến ở Iran có thể khiến công ty này làm chậm lại kế hoạch đầu tư tại khu vực Trung Đông. Pure Data Centre Group hiện vận hành các trung tâm dữ liệu ở Riyadh (thủ đô Ả Rập Saudi) và Abu Dhabi (thủ đô UAE), đồng thời có kế hoạch mở rộng thêm trong khu vực.

Pure Data Centre Group là công ty phát triển và vận hành trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Anh, chuyên xây dựng hạ tầng dữ liệu cho các doanh nghiệp công nghệ lớn, nhà cung cấp dịch vụ đám mây và các công ty internet.

Nhắc đến nguồn năng lượng và vốn dồi dào tại Trung Đông, Gary Wojtaszek nói: “Cho đến tuần trước, tôi vẫn nghĩ ‘mọi thứ thật tuyệt vời’. Song bây giờ thì có lẽ chúng tôi nên chậm lại một chút. Tuy nhiên, tôi nghĩ cuối cùng thì xung đột sẽ lắng xuống”.

Ông cho rằng “sẽ có nhiều sự tập trung hơn vào việc phát triển tại đây trong tương lai”.

Theo Aalok Mehta, các công ty có thể bắt đầu tính toán chi phí và lợi ích để định hướng các kế hoạch đầu tư trong tương lai: “Họ sẽ đặt ra các câu hỏi như: Cuộc chiến này có thể kéo dài bao lâu? Việc tăng cường biện pháp bảo vệ sẽ tốn bao nhiêu chi phí? Có địa điểm thay thế khả thi nào để xây dựng trung tâm dữ liệu không? Việc chuyển sang địa điểm khác sẽ gây chậm trễ bao nhiêu?”.

Google và Microsoft từ chối bình luận về việc cuộc chiến ở Iran ảnh hưởng thế nào đến các dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI của họ trong khu vực.

Amazon Web Services, G42, Humain và OpenAI cũng chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận về chuyện trên.

Sơn Vân