Các ngành nghề được dự báo 'khát' lao động sau Tết 2026

Nhiều ngành “khát” lao động ngay từ đầu năm

Theo Bản tin Thị trường lao động Việt Nam do Bộ Nội vụ công bố, quý I/2026, dự báo số người có việc làm có thể tăng thêm khoảng 300.000 người, nâng tổng số lao động có việc làm lên xấp xỉ 53 triệu người. Đáng chú ý, một số ngành sản xuất ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh ngay sau kỳ nghỉ Tết.

Tìm kiếm việc làm tại Sàn Giao dịch việc làm Hà Nội.

Dẫn đầu là ngành sản xuất, chế biến thực phẩm với mức tăng nhu cầu lao động dự báo khoảng 3,1% so với quý trước. Đây là lĩnh vực gắn chặt với nhu cầu tiêu dùng nội địa, đặc biệt là nhóm hàng thiết yếu và thực phẩm chế biến sẵn. Sau Tết, nhiều doanh nghiệp phải tăng tốc sản xuất để bù đắp tiến độ đơn hàng, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.

Tại các khu công nghiệp trọng điểm, nhiều doanh nghiệp thực phẩm đã triển khai kế hoạch tuyển dụng từ hàng trăm đến hàng nghìn lao động phổ thông, công nhân chế biến và nhân sự vận hành dây chuyền. Tuy nhiên, bên cạnh nhu cầu về số lượng, doanh nghiệp cũng “khát” lao động có tay nghề cơ bản, có thể thích nghi nhanh với quy trình sản xuất hiện đại, bảo đảm tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm và kỷ luật lao động trong môi trường nhà máy.

Đứng sau nhóm thực phẩm là ngành sản xuất phương tiện vận tải khác với mức tăng nhu cầu dự báo khoảng 2,6%, cùng ngành sản xuất xe có động cơ tăng khoảng 1,6%. Đây là các lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ diễn biến của thị trường xuất khẩu và chuỗi cung ứng khu vực. Khi đơn hàng phục hồi, doanh nghiệp buộc phải bổ sung lao động để kịp tiến độ giao hàng trong quý I và quý II/2026.

Nhu cầu tuyển dụng tập trung ở các vị trí công nhân cơ khí, thợ hàn, thợ lắp ráp, kỹ thuật viên bảo trì và đội ngũ kỹ sư thiết kế, quản lý sản xuất. Cạnh tranh lao động giữa các doanh nghiệp trong cùng khu công nghiệp cũng trở nên rõ nét hơn, kéo theo việc điều chỉnh tiền lương, phụ cấp chuyên cần, hỗ trợ nhà ở, đi lại nhằm giữ chân người lao động sau Tết.

Ở chiều ngược lại, một số ngành ghi nhận nhu cầu lao động giảm nhẹ như: Sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất (giảm 0,5%), sửa chữa, bảo dưỡng và lắp đặt máy móc, thiết bị (giảm 0,7%)... Xu hướng này cho thấy nhiều doanh nghiệp đang tái cơ cấu, tinh gọn bộ máy và tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa để tối ưu chi phí.

Dù thị trường có tín hiệu phục hồi, nhưng quý IV/2025 vẫn ghi nhận hơn 784.000 người thiếu việc làm, chiếm 1,67% lực lượng lao động; khoảng 1,07 triệu người thất nghiệp, tương ứng tỷ lệ thất nghiệp 2,22%. Đáng lưu ý, 61,2% người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp không có bằng cấp, chứng chỉ, trong khi nhóm có trình độ đại học trở lên chỉ chiếm 19,2%. Điều này cho thấy rủi ro thất nghiệp vẫn tập trung ở nhóm lao động kỹ năng thấp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng.

Trong giai đoạn này, cả nước có 53,8 triệu lao động, thu nhập bình quân đạt 8,7 triệu đồng/tháng cho thấy đời sống người lao động từng bước được cải thiện.

Dịch chuyển có chọn lọc

Song song với biến động cung cầu lao động, tâm lý và hệ giá trị nghề nghiệp của người lao động cũng đang thay đổi. Khảo sát thị trường việc làm do Cốc Cốc Research thực hiện với hơn 1.000 người lao động và nhà tuyển dụng trên toàn quốc cho thấy, 77% người lao động đang ở trạng thái “open to work”.

Tuy nhiên, xu hướng dịch chuyển không còn mang tính phong trào. Trong số những người sẵn sàng thay đổi, 48,7% cho biết chỉ chuyển việc khi có cơ hội thực sự tốt; 28,1% đang tích cực tìm việc và sẵn sàng thay đổi ngay. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng và có chọn lọc hơn trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.

Về khái niệm “công việc ổn định”, 40% người lao động cho rằng yếu tố cốt lõi vẫn là lương, thưởng và chế độ bảo hiểm rõ ràng, được chi trả đầy đủ, đúng hạn. Thu nhập ổn định tiếp tục là “điểm tựa” quan trọng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng và áp lực tái cơ cấu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dữ liệu khảo sát cũng cho thấy sự thay đổi đáng kể trong quan niệm về ổn định. Hơn 20% người lao động coi môi trường làm việc không độc hại, có sự tôn trọng và cân bằng giữa công việc và cuộc sống là yếu tố then chốt để gắn bó lâu dài. Khoảng 16,1% nhấn mạnh vai trò của việc được doanh nghiệp đầu tư đào tạo, nâng cao kỹ năng, giúp họ không bị tụt hậu trước tốc độ thay đổi nhanh của công nghệ.

Đáng chú ý, 76,9% người lao động sẵn sàng lựa chọn môi trường làm việc lành mạnh, cân bằng hơn, ngay cả khi phải đánh đổi mức lương cao hơn. Với thế hệ Gen Z, xu hướng này càng rõ khi 60,8% chấp nhận giảm từ 1–10% thu nhập để đổi lấy môi trường phù hợp.

Những con số này cho thấy “ổn định” không còn đồng nghĩa với làm một chỗ thật lâu hay giữ nguyên một vị trí trong thời gian dài. Thay vào đó, ổn định được hiểu là có thu nhập bền vững, tâm lý an toàn và cơ hội phát triển năng lực liên tục. Người lao động sẵn sàng gắn bó nếu cảm thấy mình đang tiến lên, được học hỏi và nâng cấp kỹ năng.

Trong bối cảnh nhiều ngành đang “khát” lao động, đặc biệt là công nhân kỹ thuật và lao động có tay nghề, bài toán nhân sự năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc tuyển đủ người. Doanh nghiệp cần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, tôn trọng và tạo cơ hội phát triển dài hạn để giữ chân nhân lực chất lượng.

Về phía người lao động, yêu cầu nâng cao kỹ năng, đào tạo lại và thích ứng với công nghệ mới trở thành điều kiện tiên quyết. Sự phân hóa về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng rõ nét, khi cơ hội việc làm nghiêng dần về nhóm có kỹ năng, kỷ luật và khả năng thích ứng cao.

Với đà tăng việc làm và nhu cầu tuyển dụng ở nhiều ngành chế biến, chế tạo, thị trường lao động sau Tết 2026 được kỳ vọng duy trì nhịp phục hồi tích cực. Tuy nhiên, để sự phục hồi này bền vững, cần song hành giữa mở rộng cơ hội việc làm và đầu tư cho đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi sản xuất và cạnh tranh trong giai đoạn mới.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc