Các nước đang giảm trừ chi phí y tế, giáo dục khi tính thuế thu nhập cá nhân thế nào?

Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đã bổ sung quy định liên quan khoản giảm trừ chi phí y tế, giáo dục của người nộp thuế và người phụ thuộc. Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của luật này, bao gồm 2 phương án giảm trừ chi phí y tế, giáo dục.

Với phương án đề xuất của Bộ Tài chính về tính thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế có thể được trừ tối đa 47 triệu đồng.

Với phương án 1, Bộ Tài chính đề xuất các khoản chi cho khám chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ của người nộp thuế và người phụ thuộc không quá 20 triệu đồng. Chi cho giáo dục - đào tạo tại cơ sở trong nước không quá 21 triệu đồng/năm, bao gồm: Học phí giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các kỹ năng chuyên môn khác.

Ở phương án 2, các khoản chi cho khám chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước được giảm trừ không quá 23 triệu đồng/năm; chi phí giáo dục - đào tạo được giảm trừ không quá 24 triệu đồng/năm.

Theo Bộ Tài chính, nhiều quốc gia sử dụng công cụ giảm trừ hoặc khấu trừ thuế TNCN đối với chi tiêu y tế và giáo dục - đào tạo như một giải pháp chính sách nhằm chia sẻ rủi ro với hộ gia đình, khuyến khích đầu tư cho nguồn nhân lực và bảo đảm an sinh xã hội.

Tại Trung Quốc, pháp luật thuế TNCN cho phép người nộp thuế được giảm trừ cho y tế nếu như mức chi phí cho y tế phát sinh trong năm cao hơn khoảng 57 triệu đồng (PV quy đổi theo tỉ giá hiện hành), tuy nhiên khống chế mức giảm trừ tối đa không vượt quá khoảng 304 triệu đồng.

Đối với các khoản giảm trừ giáo dục, Trung Quốc cho phép người nộp thuế giảm trừ chi phí giáo dục cho con đang học phổ thông với mức khoảng 91 triệu đồng/năm, đối với đào tạo nghề, đào tạo đại học thì mức giảm trừ khoảng 1,5 triệu đồng/tháng và tối đa không quá 48 tháng. Tuy nhiên, khác Việt Nam là Trung Quốc không quy định mức giảm trừ chung cho người phụ thuộc.

Tại Thái Lan, pháp luật thuế TNCN cho phép giảm trừ đối với người nộp thuế ở mức tối đa không quá 72 triệu đồng/năm và giảm trừ cho con dưới 25 tuổi là 12 triệu đồng/năm/người con nhưng tối đa không quá 3 con và giảm trừ thêm 1,6 triệu đồng/năm cho mỗi con đang học tại cơ sở giáo dục ở Thái Lan.

Thái Lan không có quy định giảm trừ riêng cho chỉ y tế nhưng cho phép người nộp thuế được phép giảm trừ các khoản chỉ mua bảo hiểm y tế tối đa không quá 20 triệu đồng/năm, bảo hiểm sức khỏe cho bố, mẹ không quá 12 triệu đồng/năm.

Tại Malaysia, pháp luật thuế TNCN cho phép giảm trừ cho giáo dục khoảng 45 triệu đồng/năm và y tế đối với bệnh hiểm nghèo cho người nộp thuế, vợ chồng và con người nộp thuế khoảng 65 triệu đồng/năm, đối với cha mẹ của người nộp thuế là 52 triệu đồng/năm.

Đối với các khoản giảm trừ giáo dục cho người nộp thuế tại các cơ sở đào tạo tại Malaysia thì nguời nộp thuế được áp dụng mức giảm trừ khoảng 45 triệu đồng/năm. Ngoài ra, người nộp thuế có con dưới 6 tuổi sẽ được áp dụng thêm mức giảm trừ giáo dục cho con học mẫu giáo với mức khoảng 39 triệu đồng/năm.

Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/người/tháng và giảm trừ cho người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/người/tháng. Mức này tương đương khoảng 1,48 lần và 0,59 lần GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 (tổng cả hai khoản là 2,07 lần GDP bình quân đầu người).

Quy định về giảm trừ trước khi tính thuế đã đảm bảo nguyên tắc cá nhân cần phải có một mức thu nhập nhất định nhằm đáp ứng được nhu cầu thiết yếu của cuộc sống như ăn, ở, đi lại, học tập, khám chữa bệnh... Trong tính toán các thành tố cấu thành mức giảm trừ này đã có tính đến yếu tố chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc người nộp thuế.

Quy định cho phép giảm trừ về chi phí y tế và giáo dục - đào tạo là khoản giảm trừ bổ sung ngoài phần giảm trừ đã được thiết kế trong mức giảm trừ chung cho người nộp thuế và người phụ thuộc người nộp thuế, thể hiện sự chia sẻ của nhà nước với người nộp thuế.

"Việc thực hiện quy định này là nhằm hỗ trợ thêm một phần chi phí mà người nộp thuế có thể áp dụng ngoài mức giảm trừ gia cảnh và giảm trừ cho người phụ thuộc, đồng thời cũng thể hiện nguyên tắc "công bằng" và "khả năng nộp thuế", có tỉnh đến đặc thù, hoàn cảnh của người nộp thuế"- Bộ Tài chính nêu rõ.

Ngoài ra, quy định này cũng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Minh Phong