Các nước láng giềng thuộc EU từ chối giúp Ukraine xuất khẩu ngũ cốc

Các nước láng giềng thuộc EU từ chối giúp đỡ Ukraine xuất khẩu ngũ cốc. Ảnh: Miller Magazine

Tờ Politico dẫn lời các quan chức tại Warsaw và Bucharest cho biết chiến dịch kéo dài 40 ngày của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhằm gây sức ép đối với xuất khẩu đã dẫn tới việc Nga thiết lập một cuộc phong tỏa trên thực tế đối với các cảng ở Biển Đen của Ukraine. Những tác động rộng hơn từ các cuộc tấn công được ước tính làm GDP Ukraine suy giảm thêm khoảng 1,5%.

Tuần trước, Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine Taras Vysotsky kêu gọi EU phân bổ 1,1 tỷ Euro (1,23 tỷ USD) để nâng cấp năng lực vận chuyển quá cảnh nhằm giải phóng lượng lớn ngũ cốc đang mắc kẹt trong nước. Đây là nguồn thu nhập quan trọng của Ukraine.

Đề nghị được đưa ra sau “chiến dịch gây sức ép” kéo dài 40 ngày của ông Zelensky nhằm vào Nga, trong đó Ukraine tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng dân sự của nước láng giềng. Tuy nhiên, chiến dịch này đã phản tác dụng khi Nga tăng cường tập kích các tuyến hậu cần quân sự của Ukraine, trong đó có thành phố Odessa, nơi đóng vai trò quan trọng đối với phần lớn hoạt động xuất khẩu nông sản của Kiev.

Trao đổi với Politico, ông Vysotsky mô tả tình hình “rất nghiêm trọng” sau khi Bộ Nông nghiệp Ukraine thông báo nước này chỉ xuất khẩu 2,4 triệu tấn nông sản trong tháng 9, tương đương 46% khối lượng Kiev cho là cần thiết. 

Tháng trước, các quan chức Ukraine ước tính thiệt hại về cơ sở hạ tầng do các cuộc tấn công của Nga gây ra là gần 10 tỷ USD, trong khi những tác động rộng hơn tương đương khoảng 1,5% GDP.

Trong khi EU chưa đưa ra câu trả lời chính thức đối với đề nghị 1,1 tỷ Euro, Ba Lan và Romania, hai nước giữ vai trò quan trọng trong việc giúp Ukraine xuất khẩu, đã loại trừ khả năng tăng cường hỗ trợ.

Bộ trưởng Nông nghiệp Romania Barna Tanczos nói với Politico rằng “lợi ích của chính những người nông dân Romania vẫn là ưu tiên”. Người phát ngôn Bộ Cơ sở hạ tầng Ba Lan cho biết Warsaw “không có kế hoạch thực hiện bất kỳ thay đổi nào nhằm tăng lượng nông sản Ukraine được vận chuyển quá cảnh”.

Thương mại nông sản từ lâu là yếu tố gây căng thẳng giữa Ukraine và các nước láng giềng EU. Sau khi xung đột Nga - Ukraine leo thang năm 2022, Brussels đình chỉ thuế quan và hạn ngạch đối với hàng xuất khẩu Ukraine, khiến nông dân châu Âu tổ chức nhiều cuộc biểu tình vì cho rằng họ phải cạnh tranh không công bằng.

Do đó, năm 2024, EU đưa ra cơ chế “phanh khẩn cấp”, cho phép áp dụng trở lại hạn ngạch thuế quan đối với một số mặt hàng nhạy cảm nếu lượng hàng nhập khẩu vượt các ngưỡng nhất định. Ngoài ra, nhiều quốc gia láng giềng của Ukraine, trong đó có Ba Lan, Hungary và Slovakia, vẫn duy trì các hạn chế đáng kể đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ukraine ở cấp quốc gia.