Các nước phân định chặt chẽ quy định hiến tạng trẻ em

Một ca ghép tim cho bé gái 13 tuổi. (Ảnh minh họa: TTXVN phát)

Nhiều quốc gia áp dụng các quy định riêng đối với hoạt động hiến mô, hiến tạng của người chưa thành niên, trong đó phân biệt rõ giữa hiến sau khi chết và hiến khi còn sống.

Các quy định tập trung bảo vệ sức khỏe, quyền lợi và nguyện vọng của trẻ em, đồng thời chỉ cho phép một số trường hợp ngoại lệ với điều kiện nghiêm ngặt.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, tại Mỹ, khung pháp lý về hiến tạng trẻ em được hình thành từ quy định liên bang, luật của các bang và tiêu chuẩn chuyên môn y tế.

Theo trang thông tin về hiến tạng của Chính phủ Mỹ (organdonor.gov), năm 2025, hơn 1.800 trẻ em tại nước này được ghép tạng, trong khi hơn 770 trẻ từ sơ sinh đến 17 tuổi đã hiến tạng. Hơn 2.200 trẻ dưới 18 tuổi nằm trong danh sách chờ ghép.

Đối với hiến tạng sau khi chết, một số bang cho phép người chưa thành niên đăng ký nguyện vọng hiến, nhưng cha mẹ hoặc người giám hộ thường giữ vai trò quyết định khi trẻ qua đời trước tuổi 18. Trong khi đó, người hiến tạng khi còn sống thông thường phải đủ 18 tuổi, đáp ứng yêu cầu về sức khỏe thể chất, tâm lý và tự nguyện.

Sự đồng ý của cha mẹ không mặc nhiên cho phép trẻ hiến thận hoặc một phần gan. Các trường hợp hiến tế bào gốc tạo máu hoặc tủy xương cho người thân được xem xét riêng, căn cứ vào lợi ích và mức độ rủi ro đối với trẻ.

Tại Canada, độ tuổi đăng ký hiến mô, tạng sau khi chết khác nhau giữa các tỉnh bang. Ontario cho phép người từ đủ 16 tuổi đăng ký, trong khi ngưỡng tuổi tại Québec là 14. Với trẻ nhỏ hơn, cha mẹ hoặc người giám hộ có thể được trao thẩm quyền quyết định theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, việc đăng ký nguyện vọng không đồng nghĩa với việc người đó mặc nhiên đủ điều kiện hiến tạng khi còn sống; hình thức này vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực nhận thức, tính tự nguyện và đánh giá y tế.

Tại Trung Đông, một số nước lựa chọn cách tiếp cận chặt chẽ hơn. Ai Cập cấm hiến tạng từ trẻ em, kể cả khi cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý, theo Điều 5 Luật số 5/2010 về ghép tạng.

Ngoại lệ được áp dụng đối với việc lấy tế bào gốc từ trẻ để ghép cho cha mẹ, con hoặc anh chị em khi không có người hiến phù hợp khác và có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện hợp pháp.

Phóng viên TTXVN tại khu vực Trung Đông-Bắc Phi cho biết Qatar và Oman cũng cho phép một số trường hợp hiến tế bào hoặc tế bào gốc trong phạm vi gia đình với điều kiện nghiêm ngặt.

Tại Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), việc lấy tủy xương từ người chưa đủ năng lực pháp lý có thể được xem xét để ghép cho cha mẹ, con hoặc anh chị em, với sự đồng ý bằng văn bản của người giám hộ và phải bảo đảm an toàn cho người hiến.

Trong khi đó, Saudi Arabia (Arập Xêút) quy định người hiến tạng khi còn sống phải từ đủ 18 tuổi; Bahrain yêu cầu người hiến ít nhất 21 tuổi. Tại Kuwait, người từ đủ 18 tuổi có thể hiến tạng cho người thân đến hàng thứ hai theo quy định.

Ở Đông Phi, Uganda cho phép một số ngoại lệ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chủ yếu liên quan đến hiến tế bào gốc tạo máu hoặc ghép giữa trẻ sinh đôi, anh chị em ruột.

Nhìn chung, các quốc gia có cách tiếp cận khác nhau về độ tuổi và thẩm quyền chấp thuận hiến tạng ở người chưa thành niên.

Tuy nhiên, điểm chung là phân biệt rõ giữa hiến cơ quan nội tạng và hiến mô, tế bào; hạn chế tối đa rủi ro đối với trẻ khi còn sống và chỉ xem xét ngoại lệ trong những trường hợp có lợi ích y tế rõ ràng, được kiểm soát chặt chẽ./.