Các xã vùng biển 'đau đầu' với rác thải sau Tết

Rác thải sinh hoạt sau Tết đang ngập tràn khắp các đường làng, ngõ xóm, bờ đê, vườn hộ ở xã Lộc Hà.

Diện tích rộng, dân số đông nên trong dịp Tết vừa qua, mỗi ngày xã Lộc Hà phát sinh khoảng 20 tấn rác thải sinh hoạt. Lường trước được những khó khăn khi Bãi chôn lấp rác thải xã Hồng Lộc đóng cửa (ngày 23/1/2026), địa phương đã chủ động liên hệ với Lò đốt rác Trị Lạc (ở xã Thạch Lạc) để xử lý. Thậm chí, xã đã cho đối tác này tạm ứng hơn 170 triệu đồng nhưng đến chiều ngày 24/2 vẫn chưa có xe chở rác nào ra khỏi địa bàn xã.

Rác chất đống tại khu vực Cụm công nghiệp Thạch Kim (xã Lộc Hà)

Chị Nguyễn Thị Minh – Trưởng phòng Kinh tế xã Lộc Hà cho biết: “Từ ngày 27 tháng Chạp đến ngày mùng 8 tháng Giêng (14 - 24/2 dương lịch), Lò đốt rác Trị Lạc nghỉ làm việc nên hiện trên địa bàn xã Lộc Hà đang tồn đọng khoảng 200 tấn rác. Chúng tôi đã liên hệ với đối tác, nhưng mỗi ngày họ cũng chỉ tiếp nhận tối đa khoảng 20 tấn, đúng bằng lượng rác phát sinh hằng ngày của xã nên số rác đang tồn đọng chưa thể xử lý kịp. Vì vậy, xã đang tính đến phương án tạm tập kết ở một bãi trung chuyển rồi xử lý sau”.

Bãi rác tự phát trước cổng Trường Mầm non Bình An (xã Lộc Hà).

Xã Mai Phụ cũng trong tình trạng tương tự. Anh Hoàng Văn Lĩnh - Giám đốc HTX Môi trường và Dịch vụ nông nghiệp xã Mai Phụ thông tin: “Lượng rác trong những ngày Tết chưa thể thu gom, chở đi xử lý trên địa bàn còn khoảng 150 tấn. Ngay từ ngày đầu tiên Lò đốt rác Trị Lạc hoạt động trở lại (24/2), chúng tôi đã chủ động vận chuyển sang, nhưng việc tiếp nhận đang “nhỏ giọt”, cả ngày chỉ nhập được 2 xe do thiếu nơi tập kết, lò đốt hoạt động không kịp. Tình trạng này khiến chúng tôi lo lắng”.

Rác được tập kết ngay cửa hội quán thôn Báo Ân (xã Mai Phụ).

Tại xã Hồng Lộc, sau khi bãi chôn lấp trên địa bàn đóng cửa, xã đã liên hệ với Lò đốt rác Cương Gián (xã Cổ Đạm), nhưng cơ sở này đã quá tải nên sau đó phải hợp đồng với Lò đốt rác Trị Lạc. Vì lò đốt nghỉ Tết kéo dài nên 50 tấn rác thải đang nằm ngổn ngang khắp các trục đường giao thông nông thôn, cổng nhà, vườn hộ, điểm sinh hoạt cộng đồng… gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến cảnh quan, tác động xấu đến tâm lý người dân.

Quang cảnh nhếch nhác ở tường rào của các vườn hộ ở thôn Hữu Ninh (xã Mai Phụ).

Anh Nguyễn Đình Tú – thôn Tân Thượng (xã Hồng Lộc) phản ánh: “Gần 2 tuần nay rác thải không được thu gom chở đi xử lý khiến môi trường sống bị ảnh hưởng. Dù đã cho vào bao tải, túi bóng bọc kỹ nhưng rác đã bắt đầu xuất hiện mùi hôi thối, ruồi nhặng. Nếu tình trạng này không được xử lý kịp thời rất dễ xảy ra việc bà con vứt rác bừa bãi, hình thành các bãi rác tự phát hoặc người dân chở lên bãi rác cũ đổ “trộm”. Chúng tôi rất mong chính quyền địa phương phối hợp, chỉ đạo để sớm chấm dứt tình trạng đáng lo ngại này”.

Những bao tải rác nằm chình ình trên tuyến đường của thôn Sơn Phú (xã Mai Phụ)

Lò đốt rác Trị Lạc hiện cũng đang gặp nhiều khó khăn, áp lực vì công suất nhỏ, chỉ 16 - 18 tấn/ngày. Ngoài xử lý rác của 18 xã của huyện Thạch Hà cũ theo đề án được phê duyệt, lò đốt phải tiếp nhận thêm lượng rác phát sinh rất lớn của các xã thuộc huyện Lộc Hà cũ khi đóng Bãi chôn lấp rác thải Hồng Lộc dẫn đến tình trạng rác bị ùn ứ ở nhiều nơi như hiện nay.

Cửa ngõ vào xã Hồng Lộc nhếch nhác, phản cảm vì rác tồn đọng.

Ông Nguyễn Văn Xuân - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Bình Minh VINA GREENS (đơn vị chủ quản Lò đốt rác Trị Lạc) cho biết: “Trong ngày đầu tiên mở cửa trở lại, chúng tôi đã tiếp nhận khoảng 40 tấn rác và dự báo trong những ngày tới sẽ tăng đột biến. Vì vậy, lò đốt vận hành 24/24h, cố gắng tiếp nhận nhiều rác nhất có thể... Phấn đấu hết tháng Giêng này, rác phát sinh trong những ngày Tết của huyện Lộc Hà cũ sẽ được xử lý”.

Các điểm sinh hoạt cộng đồng ở xã Hồng Lộc cũng biến thành nơi tập kết rác.

Ông Đặng Hữu Bình – Trưởng phòng Môi trường (Sở NN&MT) cho biết: “Trong Văn bản số 693/UBND-KT ngày 23/1/2026 của UBND tỉnh về việc thực hiện quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Bãi chôn lấp rác thải Hồng Lộc, UBND tỉnh và sở chuyên môn đã chỉ đạo, hướng dẫn các xã có liên quan chủ động liên hệ với các cơ sở xử lý lân cận để đảm bảo thu gom rác hiệu quả, nhất là trong dịp Tết. Nhưng hiện nay, các lò đốt, nhà máy hầu hết đang quá tải nên các địa phương cần liên hệ, hợp đồng với Nhà máy chế biến rác sinh hoạt Hoành Sơn ở xã Kỳ Hoa (đang còn công suất) để giải quyết bài toán trước mắt”.

Tiến Phúc