Cải cách thủ tục không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện hoạt động đấu giá

Gắn trách nhiệm điều hành với trách nhiệm nghề nghiệp của đấu giá viên

Đánh giá về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Hoàng Thị Thu Trang cho rằng: dự thảo đã cơ bản giải quyết những hạn chế, bất cập trong quá trình thi hành Luật Đấu giá tài sản năm 2016; thể hiện tinh thần đổi mới công tác xây dựng pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

ĐBQH Hoàng Thị Thu Trang (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Khánh Duy

Góp ý về điều kiện hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tại Điều 19, đại biểu ủng hộ chủ trương đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, doanh nghiệp đấu giá tài sản có những đặc thù so với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thông thường. Hoạt động đấu giá không chỉ liên quan đến tài sản của người có nhu cầu bán mà còn liên quan đến tài sản công, tài sản thi hành án dân sự, tài sản bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và nhiều loại tài sản có giá trị lớn.

Theo đại biểu, những sai phạm trong quá trình tổ chức đấu giá không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều chủ thể, làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện phức tạp. Vì vậy, hoạt động này đòi hỏi trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý rất cao.

Đại biểu nhấn mạnh, cải cách thủ tục không đồng nghĩa với nới lỏng các điều kiện bảo đảm chất lượng hoạt động và quản lý rủi ro. Cần có quy định kiểm soát ngay từ đầu và trong suốt quá trình tổ chức đấu giá, thay vì chỉ dựa vào hậu kiểm.

Từ đó, đại biểu đề nghị cân nhắc tiếp tục duy trì điều kiện tại điểm a khoản 3 Điều 23 Luật Đấu giá tài sản hiện hành. Theo đó, chủ doanh nghiệp đấu giá tư nhân đồng thời là giám đốc phải là đấu giá viên; công ty đấu giá hợp danh phải có ít nhất một thành viên hợp danh là đấu giá viên và giám đốc hoặc tổng giám đốc phải là đấu giá viên.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tại hội trường, chiều 3/11. Ảnh: Khánh Duy

Theo đại biểu Hoàng Thị Thu Trang, đây không đơn thuần là điều kiện về nhân sự mà còn là cơ chế gắn trách nhiệm quản lý, điều hành doanh nghiệp với trách nhiệm nghề nghiệp của đấu giá viên.

Việc duy trì điều kiện này góp phần hạn chế sự tách rời giữa quyền quyết định hoạt động kinh doanh và trách nhiệm chuyên môn trong tổ chức đấu giá; hạn chế nguy cơ xung đột về quyền quyết định, chi phối lợi ích giữa chủ doanh nghiệp không phải là đấu giá viên và đấu giá viên, qua đó tránh ảnh hưởng đến tính đúng đắn của hoạt động đấu giá và những biến tướng khó kiểm soát trong quá trình tổ chức đấu giá tài sản.

Đồng thời, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với doanh nghiệp không còn đấu giá viên đáp ứng điều kiện hành nghề; tăng cường kiểm soát việc quản lý tiền đặt trước và xử lý nghiêm hành vi cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, hoàn thiện cơ chế hủy kết quả đấu giá

Liên quan đến phân cấp thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá tại Điều 13, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang đánh giá việc chuyển thẩm quyền từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp về Chủ tịch UBND cấp tỉnh là hướng đi phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Các ĐBQH dự phiên họp toàn thể tại hội trường, chiều 3/11. Ảnh: Khánh Duy

Tuy nhiên, theo đại biểu, để các địa phương quản lý hiệu quả đội ngũ đấu giá viên, cần có điều kiện bảo đảm, đặc biệt là hệ thống dữ liệu thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Đại biểu viện dẫn quy định tại Điều 13 và khoản 4 Điều 14 dự thảo Luật liên quan đến việc thu hồi, cấp lại chứng chỉ và nguyên tắc mỗi đấu giá viên chỉ được hành nghề tại một tổ chức. Nếu không có hệ thống dữ liệu thống nhất, sẽ khó kiểm soát trường hợp người bị thu hồi chứng chỉ tại địa phương này tiếp tục đề nghị cấp chứng chỉ tại địa phương khác, hoặc một đấu giá viên hành nghề tại nhiều tổ chức ở các địa phương khác nhau.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm xây dựng, kết nối, quản lý và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về đấu giá viên; bảo đảm công khai tình trạng hành nghề, thu hồi và cấp lại chứng chỉ để các cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ, đăng ký hành nghề có thể tra cứu, xác minh.

Đối với các trường hợp hủy kết quả đấu giá tại Điều 60, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang chỉ ra rằng điểm b khoản 2 Điều 47 dự thảo đã quy định người trúng đấu giá có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền mua tài sản theo hợp đồng hoặc pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, Điều 60 chưa quy định việc không thực hiện nghĩa vụ thanh toán là một căn cứ độc lập để hủy kết quả đấu giá.

Toàn cảnh phiên thảo luận chiều 3/11. Ảnh: Khánh Duy

Theo đại biểu, đối với đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất, pháp luật đất đai đã có cơ chế hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá khi người trúng đấu giá không thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Trong khi đó, đối với các loại tài sản khác, Luật Đấu giá tài sản chưa có quy định độc lập về nội dung này; việc xử lý có thể phải căn cứ vào hợp đồng mua bán tài sản, Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật chuyên ngành.

Từ thực tế trên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện cơ chế xử lý trường hợp người trúng đấu giá không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ trong thời hạn quy định. Đồng thời, phân định rõ trường hợp nào xử lý theo hợp đồng, trường hợp nào được hủy kết quả đấu giá để quy định tại Điều 60 dự thảo Luật, bảo đảm thống nhất với Bộ luật Dân sự và pháp luật chuyên ngành.