Cái khó của Elon Musk

Theo Fortune, Elon Musk vừa ghi dấu hai cột mốc chưa từng có trong giới kinh doanh khi đưa SpaceX thực hiện đợt IPO lớn nhất lịch sử và trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Thành tựu này càng gây bất ngờ bởi chính Musk từng nhiều lần thừa nhận ông không chắc SpaceX có thể tồn tại trong những năm đầu. Phát biểu tại Nasdaq khi cổ phiếu SpaceX chính thức giao dịch, tỷ phú này nói ông khó tin một công ty khởi nghiệp từng hoạt động trong một nhà kho nhỏ ở El Segundo (Mỹ) lại có thể vươn tới vị thế hiện nay.

Cổ phiếu SpaceX mở cửa ở mức 150 USD và tăng lên 171 USD vào giữa ngày giao dịch, giúp giá trị tài sản của Musk tiếp tục bứt phá. Phần lớn khối tài sản này đến từ cổ phần của ông tại SpaceX và Tesla.

Tuy nhiên, quy mô tài sản 1.000 tỷ USD lần đầu xuất hiện cũng khiến các chuyên gia quản lý tài sản khó hình dung cách vận hành một khối tài sản đủ sức làm chao đảo thị trường.

Jake Falcon, Giám đốc điều hành công ty Falcon Wealth Advisors (Mỹ), cho rằng nếu được giao quản lý tài sản của Elon Musk, ông sẽ phải xây dựng một mô hình “văn phòng gia đình” hoàn toàn mới, với đội ngũ chuyên gia có khả năng xử lý mọi vấn đề liên quan đến đầu tư, thuế, quản trị và kế hoạch kế nhiệm, nhằm có thể đáp ứng tất cả yêu cầu bất ngờ của Elon Musk.

Còn theo TL Turnipseed, Giám đốc bộ phận lập kế hoạch tài sản và thuế tại Alta Trust Company (Mỹ), việc quản lý tài sản của một người sở hữu 1.000 tỷ USD giống việc điều hành một tập đoàn tư nhân hơn là quản lý danh mục đầu tư thông thường.

“Nếu với các tỷ phú, câu hỏi là làm thế nào để tài sản tiếp tục tăng trưởng, thì với một tỷ phú sở hữu nghìn tỷ USD, ưu tiên hàng đầu là làm sao duy trì quyền kiểm soát, bảo vệ tài sản và đảm bảo mục tiêu dài hạn”, ông nói.

Đợt IPO lớn nhất lịch sử giúp Elon Musk cán mốc 1.000 tỷ USD, kéo theo bài toán quản lý tài sản phức tạp với sức ảnh hưởng đủ làm rung chuyển thị trường. Ảnh: Brendan McDermid/Reuters.

Một thách thức khác mà Elon Musk sẽ phải đối mặt là tác động của khối tài sản khổng lồ lên thị trường. Evan Mills, cố vấn tài chính tại Scholar Advising (Mỹ), cho rằng ở quy mô này, gần như mọi giao dịch đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu hoặc tâm lý nhà đầu tư.

“Chỉ cần bán một lượng cổ phiếu đủ lớn, Elon Musk đã có thể tác động đến giá thị trường. Đồng thời, chính ông cũng phải cân nhắc nguy cơ mất quyền kiểm soát doanh nghiệp”, Mills nhận định.

Theo đó, nhà sáng lập SpaceX sẽ chịu áp lực cực kỳ lớn vì bất kỳ quyết định mua bán hay tái cơ cấu nào cũng có thể tạo ra phản ứng dây chuyền cho các nhà đầu tư cá nhân đến các tổ chức tài chính.

Dù sở hữu khối tài sản trị giá 1.000 tỷ USD, điều đó không đồng nghĩa Musk có sẵn từng ấy tiền mặt. Phần lớn giá trị tài sản của ông nằm ở cổ phiếu và các khoản đầu tư. Vì vậy, việc tiếp cận nguồn vốn thường phải thông qua các khoản vay thế chấp bằng cổ phần, kéo theo những rủi ro về lãi suất, ký quỹ và biến động thị trường.

Các chuyên gia cho rằng nhiệm vụ quan trọng nhất hiện giờ của Elon Musk khi quản lý khối tài sản khổng lồ không phải tìm kiếm lợi nhuận, mà là xây dựng hệ thống bảo vệ tài sản, tối ưu thuế, giảm thiểu rủi ro pháp lý và chuẩn bị cho quá trình chuyển giao thế hệ.

Mills cho rằng nhiều nhà đầu tư rót tiền vào Tesla và SpaceX không chỉ vì các doanh nghiệp này, mà còn vì niềm tin vào tầm nhìn và khả năng lãnh đạo của Musk. Do đó, không ai có thể chắc chắn hai công ty sẽ duy trì được vị thế hiện tại khi cổ phần được chuyển giao cho thế hệ kế tiếp.

“Rủi ro lớn nhất của Tesla và SpaceX có thể chính là tuổi thọ của Elon Musk”, ông nhận xét.