Cải thiện điều kiện tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Trị

Toàn cảnh hội thảo tổng kết Dự án.

Dự án được Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam và Bộ Ngoại giao và thương mại Úc (DFAT) tài trợ và tổ chức triển khai từ tháng 4/2025 đến hết tháng 6/2026, nhằm cải thiện điều kiện tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong tiến trình xây dựng chính quyền số triển khai tại các xã Khe Sanh, Hướng Phùng, Lìa, Đakrông, Tà Rụt thuộc tỉnh Quảng Trị.

Đánh giá kết quả sau hơn một năm triển khai dự án, Phó Trưởng đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam, bà Francesca Nardini cho biết: Hơn 2 thập kỷ qua, hành trình của UNDP tại Việt Nam luôn gắn liền với nỗ lực thúc đẩy một nền quản trị công bao trùm, vì dân và lấy người dân làm trung tâm, thông qua việc hỗ trợ các đối tác hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, nâng cao trách nhiệm giải trình thông qua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sáng kiến tại Quảng Trị lần này chính là một minh chứng sống động cho nỗ lực đó. Khi đưa dịch vụ công trực tuyến về thôn bản, đã thu hẹp khoảng cách địa lý, giúp người dân ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa tiết kiệm được thời gian và công sức đi lại.

Bà Francesca Nardini cũng đánh giá cao cách thức vận hành của các "Tổ công nghệ số cộng đồng", họ không chỉ làm việc hiệu quả, mà còn vô cùng kiên nhẫn, tận tụy và sáng tạo. Thay vì đưa ra những hướng dẫn kỹ thuật khô khan, các thành viên đã biến mỗi buổi tuyên truyền thành một buổi sinh hoạt cộng đồng đầy sống động, niềm vui và có sự gắn kết sâu sắc với người dân... Và hy vọng, mô hình tổ công nghệ số cộng đồng, vốn đã thí điểm rất thành công, sẽ tiếp tục được duy trì bền vững và mở rộng quy mô sang tất cả các xã còn lại trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam cũng khuyến khích tỉnh Quảng Trị tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong việc thí điểm các sáng kiến đổi mới, nhằm nâng cao năng lực quản trị bao trùm và cung ứng dịch vụ công cho người dân. Chúng tôi kỳ vọng vào sự hợp tác tiếp nối giữa UNDP và tỉnh Quảng Trị nhằm đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm, bám sát tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Phó Chánh Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh, Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Quảng Trị Lê Hữu Phước cho biết: Dự án đã hoàn thành các mục tiêu đề ra, mang lại nhiều kết quả thiết thực cho người dân và chính quyền cơ sở trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Mục tiêu lớn nhất của Dự án không chỉ là nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến hay thúc đẩy chuyển đổi số, mà quan trọng hơn là bảo đảm mọi người dân, đặc biệt là người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế, được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ hành chính công hiện đại; không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.

Với sự đồng hành, hỗ trợ của UNDP tại Việt Nam cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Quảng Trị và Ủy ban nhân dân các xã thụ hưởng, Dự án đã được triển khai hiệu quả tại 5 xã Đakrông, Tà Rụt, Lìa, Khe Sanh và Hướng Phùng.

Thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn, truyền thông cộng đồng và mô hình hướng dẫn trực tiếp theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, Dự án đã góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho người dân; tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở và Tổ công nghệ số cộng đồng; từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán trực tuyến trong cộng đồng.

Theo đó, Dự án đã tổ chức được 98 buổi tuyên truyền tại 49 thôn, bản với 4.499 lượt người dân tham gia; 405 hồ sơ trực tuyến được thực hiện thành công ngay trong quá trình hướng dẫn. Quan trọng hơn, người dân đã từng bước chuyển từ được hỗ trợ làm thay sang tự thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số; khả năng tiếp cận dịch vụ công được cải thiện rõ rệt; tính công khai, minh bạch và hiệu quả phục vụ của chính quyền cơ sở tiếp tục được nâng cao.

"Giá trị lớn nhất mà Dự án mang lại không nằm ở những con số thống kê, mà ở sự thay đổi trong nhận thức và cách tiếp cận của người dân đối với dịch vụ công trực tuyến. Nhiều người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có thể tự thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số, từng bước hình thành kỹ năng số và tiếp cận các dịch vụ công một cách thuận lợi hơn. Đây chính là kết quả thiết thực và bền vững nhất mà Dự án đạt được" - Giám đốc Lê Hữu Phước nhấn mạnh.

Thông qua dự án, nhận thức của người dân được nâng cao và có sự chuyển biến rõ nét trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Tại hội thảo, đại diện cán bộ xã và Tổ công nghệ số cộng đồng các xã thuộc dự án thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm, đánh giá thực trạng triển khai dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Các ý kiến đều cho rằng việc triển khai dịch vụ công trực tuyến mang lại nhiều lợi ích thiết thực như tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí đi lại, góp phần nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở và Tổ công nghệ số cộng đồng trong hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Bên cạnh những kết quả tích cực, hội thảo cũng chỉ ra một số khó khăn, hạn chế ảnh hưởng đến việc triển khai dịch vụ công trực tuyến tại địa bàn dự án như: trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của người dân còn hạn chế; nhiều người dân chưa được cấp hoặc chưa sử dụng thành thạo tài khoản VNeID; hạ tầng viễn thông, thiết bị công nghệ thông tin tại một số địa bàn còn thiếu; một số thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ tương đối phức tạp, gây khó khăn cho người dân khi thực hiện trực tuyến,... đây là những vấn đề cần tiếp tục được giải quyết trong thời gian tới.