Cán cân thương mại duy trì xuất siêu, khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò chủ đạo
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2025 tiếp tục tăng trưởng tích cực, giúp cán cân thương mại duy trì trạng thái xuất siêu hơn 20 tỷ USD. Tuy nhiên, cơ cấu thặng dư cho thấy khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn đóng vai trò dẫn dắt, đặc biệt trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.
Trong nửa cuối tháng 12/2025 (từ ngày 16 đến 31/12), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 46,15 tỷ USD, tăng gần 19,6% so với nửa cuối tháng 11 và cao hơn hơn 18% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 12/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 88,64 tỷ USD, tăng 15,1% so với tháng trước và tăng 25,76% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế cả năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 930,07 tỷ USD, tăng 18,28% so với năm 2024.
Ở chiều xuất khẩu, kim ngạch trong nửa cuối tháng 12/2025 đạt 23,81 tỷ USD, tăng hơn 20% so với nửa cuối tháng 11 nhờ sự cải thiện đồng loạt ở nhiều nhóm hàng. Tính chung cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 475,06 tỷ USD, tăng 17,14% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất, đạt gần 108 tỷ USD, tăng hơn 35 tỷ USD, tương đương mức tăng trên 48%.
Ảnh minh họa
Bên cạnh nhóm điện tử, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác cũng ghi nhận mức tăng đáng kể như máy móc, thiết bị và phụ tùng; dệt may; điện thoại và linh kiện; giày dép; cà phê; thủy sản và hàng rau quả. Đà tăng trưởng này phản ánh sự mở rộng sản xuất, đặc biệt tại các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực công nghệ cao.
Trong kỳ 2 tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu của khu vực FDI đạt 18,34 tỷ USD, chiếm hơn 77% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Lũy kế cả năm, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 365,72 tỷ USD, tăng 26,46% so với năm trước. Không chỉ chiếm tỷ trọng lớn, các doanh nghiệp FDI còn tham gia sâu vào chuỗi sản xuất - cung ứng toàn cầu, từ công nghệ, nguồn linh kiện đến thị trường tiêu thụ, qua đó đóng góp đáng kể vào thặng dư thương mại chung.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong nửa cuối tháng 12/2025 đạt 22,34 tỷ USD, tăng hơn 19% so với nửa cuối tháng 11. Mức tăng chủ yếu đến từ nhóm hàng phục vụ sản xuất công nghiệp công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện và máy móc, thiết bị. Ngoài ra, nhập khẩu một số nhóm nhiên liệu như dầu thô, khí hóa lỏng và than cũng tăng mạnh.
Tính chung cả năm 2025, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 455,01 tỷ USD, tăng 19,5% so với năm 2024. Riêng khu vực FDI chiếm tỷ trọng lớn với kim ngạch 317,63 tỷ USD, tăng gần 32% so với cùng kỳ. Hai nhóm hàng nhập khẩu tăng mạnh nhất vẫn là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, cùng với máy móc, thiết bị và phụ tùng.
Nhờ xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu trong nhiều thời điểm, cán cân thương mại năm 2025 tiếp tục duy trì trạng thái xuất siêu khoảng 20,05 tỷ USD, dù quy mô thặng dư đã thu hẹp gần 19% so với năm trước. Đáng chú ý, phần lớn mức xuất siêu này đến từ khu vực FDI, với thặng dư hơn 3,65 tỷ USD.
Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn ở trạng thái nhập siêu khoảng 2,18 tỷ USD, chủ yếu do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu đầu vào, đặc biệt là linh kiện và thiết bị công nghệ cao. Riêng năm 2025, kim ngạch nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã lên tới hơn 150,7 tỷ USD, phản ánh mức độ phụ thuộc đáng kể của doanh nghiệp nội địa vào nguồn cung bên ngoài.
Thực tế này cho thấy, dù cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu ở mức cao, cấu trúc thương mại của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI. Để nâng cao tính bền vững, khu vực kinh tế trong nước cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn trong việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị, phát triển công nghiệp hỗ trợ và giảm dần sự lệ thuộc vào nhập khẩu công nghệ cao trong thời gian tới.
